Chùa Hang, tên chữ Phước Điền tự, nằm lưng chừng sườn phía tây núi Sam, phường Vĩnh Tế (trước tháng 7/2025 là phường Núi Sam, thành phố Châu Đốc), gần cụm miếu Bà Chúa Xứ, chùa Tây An và lăng Thoại Ngọc Hầu. Đây là một trong năm di tích cấp quốc gia của Khu du lịch quốc gia núi Sam.

Theo Địa chí An Giang được Báo Cần Thơ dẫn lại, năm 1845, tỳ kheo ni Diệu Thiện, tên đời Lê Thị Thơ (1818–1899), người Chợ Lớn làm thợ may nên dân gian gọi là Bà Thợ, rời chùa Tây An lên núi, che mái lá trước một hang đá để tu. Bà vừa giảng đạo vừa bốc thuốc chữa bệnh, viên tịch ngày rằm tháng 6 năm Kỷ Hợi (1899).

Năm 1885, ông phán Thông ở Châu Đốc và người dân góp tiền xây lại am tre lá: nền gạch tàu, cột gỗ căm xe, lợp ngói móc. Hòa thượng Thích Huệ Thiện, trụ trì đời thứ hai, đặt tên Phước Điền, hiểu là mảnh đất gieo trồng phước lành; năm 1999 chùa hoàn thành thêm Thiền Đường, Giảng Đường, Tạng Kinh Các.

Cái hang làm nên tên chùa nằm sau chánh điện: miệng hang cao hơn 2 m, rộng 1,6 m, lòng hang sâu vào núi 12 m rồi hẹp dần. Vì địa hình dốc, đi từ dưới lên bạn gặp ngôi hậu tổ, nhà khói và các tháp trước, rồi mới tới chánh điện, ngược với bố cục chùa thông thường. Tương truyền trong hang từng có đôi rắn lớn được Bà Thợ cảm hóa, ăn chay và canh giữ chốn tu; hai tượng mãng xà ở hang đá gợi lại giai thoại này.

Từ cổng dưới chân núi, bạn leo khoảng 300 m bậc thang đá, qua hồ hoa súng, tượng Phật và các vị hộ pháp hướng về chân núi. Tháp Bà Thợ dựng cuối thế kỷ 19, bên phải hậu tổ. Chánh điện không lớn, thờ Phật Thích Ca. Từ hành lang hậu tổ nhìn về tây nam là vùng Bảy Núi, về đông bắc là kênh Vĩnh Tế; đi cáp treo núi Sam cũng thấy chùa từ trên cao.

Cần biết trước: đường lên là bậc thang đá, khó cho người đi lại hạn chế hay gia đình mang xe đẩy trẻ em. Chùa chưa công bố giờ mở cửa và phí riêng; ngày 22/10/2025 khu núi Sam công bố cách bán, soát vé mới, nên hỏi lại trước khi đi. Núi Sam đông nhất vào mùa lễ hội Vía Bà, tháng Giêng đến tháng 4 âm lịch; chùa có ngày cúng lớn vào rằm tháng Giêng, tháng Sáu (giỗ Bà Thợ), tháng Bảy và tháng Mười.

Chùa là nơi tu tập đang hoạt động: ăn mặc kín đáo, nói nhỏ trong chánh điện và trong hang, không trèo lên tượng, tháp, hỏi trước khi chụp chư tăng hay người đang lễ Phật. Nhiều hộ dân quanh chân núi sống nhờ bán nước, đồ lưu niệm và giữ xe cho khách; cần mua gì, hãy mua của họ.

Chùa hợp với người đã viếng miếu Bà muốn thêm một điểm tĩnh hơn trên sườn núi, người đi được bậc thang và quan tâm lịch sử Phật giáo vùng Châu Đốc. Nếu không leo được, cụm miếu Bà Chúa Xứ, chùa Tây An, lăng Thoại Ngọc Hầu mà tỉnh chủ trương nối bằng phố đi bộ là lựa chọn dễ đi hơn; chùa Tây An cũng là nơi Bà Thợ quy y trước khi lên núi.