Vinh Long

Làng nghề gạch gốm Mang Thít trải dài gần 30km dọc kênh Thầy Cai, sông Cổ Chiên và sông Mang Thít, thuộc khu vực các xã Nhơn Phú, Cái Nhum, Bình Phước, Tân Long Hội (huyện Mang Thít cũ, nay thuộc tỉnh Vĩnh Long). Nghề làm gạch xuất hiện từ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, khi người Khmer truyền nghề nung gạch cho cư dân người Kinh, người Hoa trong vùng; nhờ nguồn đất sét phù sa dồi dào, gạch Mang Thít nhanh chóng nổi tiếng khắp Nam Bộ. Nghề gốm đỏ không tráng men xuất hiện muộn hơn, vào khoảng thập niên 1980-1990, và bắt đầu xuất khẩu từ năm 1993, đẩy mạnh giai đoạn 2007-2008 sang các thị trường châu Âu, Mỹ, Australia, châu Á.

Thời hoàng kim (khoảng giữa thế kỷ XX đến thập niên 1980-1990), nơi đây có tới 2.000-3.000 miệng lò gạch, gốm hoạt động cùng lúc, tạo nên cảnh quan hàng trăm lò gạch hình chóp nón cao 10-12m san sát nhau ven sông, được ví như "Vương quốc gạch gốm" hay "Vương quốc lò gạch" của Đồng bằng sông Cửu Long. Từ sau năm 2010, nhiều lò thủ công phải ngừng hoạt động theo chủ trương hạn chế vật liệu nung của Nhà nước; hiện còn khoảng 700-1.200 lò gạch, gốm hoạt động (số liệu dao động theo từng nguồn thống kê).

Năm 2024, UBND tỉnh Vĩnh Long phê duyệt Đề án "Di sản đương đại Mang Thít" với diện tích quy hoạch khoảng 3.060 ha, định hướng bảo tồn cảnh quan làng nghề song song phát triển du lịch đến năm 2045. Du khách có thể đi thuyền trên kênh ngắm những lò gạch cổ, trải nghiệm làm gốm cùng thợ thủ công, hoặc chụp ảnh tại các "nhà gốm" xây bằng vật liệu gốm đỏ đặc trưng của địa phương.

Khu di tích Lịch sử Cách mạng Cái Ngang (Căn cứ Cái Ngang) tọa lạc tại ấp 4, xã Cái Ngang, tỉnh Vĩnh Long. Từ năm 1954 đến 1966, do địa hình đồng bằng không có rừng núi che chắn, Tỉnh ủy Vĩnh Long từng phải di chuyển địa điểm hoạt động hơn 29 lần. Năm 1966, Tỉnh ủy chọn vùng đất Cái Ngang làm căn cứ kháng chiến, xây dựng hội trường, nhà thường trực, nhà ăn, nhà thông tin, nhà quân y cùng hệ thống hầm công sự, hầm bí mật. Từ 1967 đến 1975, căn cứ này chưa từng bị lộ hay bị địch tấn công, là nơi Tỉnh ủy chỉ đạo xuyên suốt Xuân Mậu Thân 1968 và Chiến dịch Hồ Chí Minh giải phóng Vĩnh Long ngày 30/4/1975.

Sau chiến tranh, ngày 17/6/1998, Tỉnh ủy Vĩnh Long ra chỉ thị phục hồi khu căn cứ. Công trình khởi công phục dựng ngày 23/10/2002, khánh thành giai đoạn I ngày 9/8/2003 (5,2 ha), giai đoạn II ngày 1/4/2006; đến tháng 8/2011 mở rộng thêm 5,1 ha, nâng tổng diện tích lên 10,3 ha như hiện nay. Nhà Thường trực (xây năm 1967, 1973) và Hội trường Tỉnh ủy (xây năm 1973) được giữ nguyên gốc; các hạng mục khác được trùng tu gồm bãi lửa, cầu chông, trảng xê, công sự chiến đấu, hầm bí mật. Khu di tích còn có tượng Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Ngọt, khánh thành ngày 20/12/2018.

Ngày 28/10/2016, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký Quyết định số 3744/QĐ-BVHTTDL công nhận Căn cứ Cái Ngang là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia. Hiện khu di tích do Bảo tàng Vĩnh Long trực tiếp quản lý.

Điểm du lịch sinh thái Cồn Ngoài tọa lạc tại xã Bảo Thạnh, tỉnh Vĩnh Long (trước đợt sáp nhập tháng 7/2025, khu vực này thuộc huyện Ba Tri, Bến Tre). Với không gian hoang sơ rộng gần 382 ha và 6km bờ biển, nơi đây hiện trang bị 1 cơ sở lưu trú nhỏ (10 phòng) cùng 3 khu dịch vụ ăn uống sức chứa 100-200 khách, là điểm đến lý tưởng để du khách khám phá thiên nhiên và tri thức bản địa.

Đến Cồn Ngoài, bạn không chỉ dạo bước trên đê bao lộng gió hay thưởng thức hải sản tươi sống, mà còn được tận mắt quan sát quy luật sinh thái "Mắm đi trước, đước theo sau" của rừng ngập mặn. Cây mắm vươn bộ rễ tua tủa bám lấy bãi bồi giữ phù sa, dọn đường cho hạt đước cắm xuống tạo thành những bức tường xanh chắn sóng kiên cố.

Trên dải đất giồng cát pha vị mặn của gió biển, người dân đã biến sự khắc nghiệt thành lợi thế canh tác. Nhờ thổ nhưỡng đặc biệt, các loại rau màu như bầu, bí, sắn, và đặc biệt là củ cải trắng tại đây sở hữu độ giòn và vị ngọt đậm đà khác hẳn đất liền. Khách phương xa có thể xắn tay áo cùng nông dân vần công nhổ củ cải, hay hòa mình vào nhịp sống nương theo "con nước" của ngư dân. Chỉ cần canh đúng thời điểm nước ròng (thủy triều rút), bạn sẽ được tự tay chèo xuồng len lỏi vào đầm lầy, theo chân người bản xứ gỡ lú, bắt tôm cua, cảm nhận trọn vẹn nhịp thở mộc mạc và những câu chuyện mưu sinh đầy trí tuệ của vùng đất này.

Khu lưu niệm Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa tọa lạc tại ấp Mỹ Phú 1, xã Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long, mặt tiền hướng ra đường tỉnh 904. Ông Trần Đại Nghĩa (tên khai sinh Phạm Quang Lễ) sinh ngày 13/9/1913 tại làng Chánh Hiệp, quận Tam Bình (nay là xã Hòa Hiệp). Sau khi du học Pháp giai đoạn 1935-1942, ông về nước năm 1946 và chế tạo thành công súng SKZ 60mm và súng Bazooka trong kháng chiến chống Pháp. Ông là Hiệu trưởng đầu tiên của Đại học Bách khoa Hà Nội (1956), Bộ trưởng Bộ Khoa học và Kỹ thuật (1965-1977), Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô (1966), được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh (1996). Ông mất ngày 9/8/1997 tại TP. Hồ Chí Minh, hưởng thọ 85 tuổi.

Khu lưu niệm rộng 16.080 m², khởi công ngày 24/11/2013 nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh, khánh thành ngày 18/5/2015 với tổng mức đầu tư gần 51 tỷ đồng. Công trình gồm quảng trường 2.340 m² (trưng bày hai quả tên lửa do Bộ Quốc phòng tặng năm 2015), nhà lễ tân, hội trường đa năng sức chứa khoảng 200 người, nhà tưởng niệm, nhà trưng bày (14 đề mục từ năm 2023, trong đó có mô hình phục dựng xưởng sản xuất vũ khí Giang Tiên, Thái Nguyên), và thư viện hơn 2.000 đầu sách cùng Trung tâm tích hợp dữ liệu khoa học công nghệ.

Năm 2017, khu lưu niệm được Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long công nhận là điểm du lịch tiêu biểu, tái công nhận năm 2022.

Chùa Âng (tên Khmer: Angkorajaborey) toạ lạc trên Quốc lộ 53, phường Nguyệt Hoá, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập 01/07/2025 thuộc Phường 8, TP. Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh), nằm trong cụm thắng cảnh Ao Bà Om, cách trung tâm TP. Trà Vinh cũ khoảng 5 km. Theo hồ sơ di tích, chùa tương truyền khởi dựng khoảng năm 990; chánh điện được dựng lại bằng lá thốt nốt năm 1695, rồi xây lại với quy mô cơ bản như hiện nay vào năm 1842, gần như còn nguyên trạng kiến trúc gỗ quý, mái ngói, tường gạch từ thời điểm đó.

Chùa mang phong cách kiến trúc Khmer Nam Bộ điển hình, chịu ảnh hưởng văn hoá Angkor, có giao thoa với văn hoá Việt, Hoa, Ấn, Thái. Cổng chùa có 3 ngọn tháp trang trí hoa văn Khmer truyền thống; chánh điện hình chữ nhật 36m x 24m quay hướng đông, mái 3 cấp trang trí đầu rắn thần Naga, bên trong có tượng Phật Thích Ca cao 2,1m cùng khoảng 50 tượng Phật nhỏ khác. Khuôn viên rộng khoảng 4 ha, trong đó 3,5 ha là rừng cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi, bao quanh bởi hào nước rộng 4m dài hơn 400m.

Năm 1994, chùa được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia. Đây cũng là nơi tổ chức Lễ hội Ok Om Bok (lễ Cúng Trăng), một trong ba lễ hội lớn nhất của người Khmer Nam Bộ, đã được công nhận Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia.

Làng nghề chỉ xơ dừa An Thạnh nằm dọc dòng sông Thom, khởi nguồn từ ấp Vĩnh Khánh (xã An Thạnh, huyện Mỏ Cày Nam cũ), rồi lan sang các xã lân cận Thành Thới B, Tân Hội (huyện Mỏ Cày Nam cũ) và Khánh Thạnh Tân (huyện Mỏ Cày Bắc cũ), nay thuộc tỉnh Vĩnh Long sau sáp nhập 01/07/2025. Nghề bắt đầu khoảng năm 1980-1986, khi một người dân địa phương đưa máy tuốt chỉ xơ dừa về ấp Vĩnh Khánh mở cơ sở thu mua dừa và sản xuất chỉ xơ dừa; từ đó nghề lan rộng và An Thạnh trở thành vùng sản xuất chỉ xơ dừa lớn nhất miền Tây, chỉ đứng sau TP. Sa Đéc (Đồng Tháp) về quy mô ở cả khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Năm 2006, làng nghề được UBND tỉnh Bến Tre công nhận là làng nghề tiểu thủ công nghiệp cấp tỉnh; năm 2008 đạt danh hiệu làng nghề tiêu biểu cấp quốc gia. Dừa khô được tách vỏ, đánh tơi, phơi khô rồi kéo thành sợi chỉ xơ dừa bằng máy; ngoài chỉ xơ dừa, khu vực còn có các cơ sở sơ chế cơm dừa, ép dầu dừa, dệt thảm xơ dừa, làm mỹ phẩm và tranh dừa. Sản phẩm tiêu thụ mạnh cả trong nước lẫn xuất khẩu nhờ độ bền cao, ứng dụng trong hàng thủ công mỹ nghệ. Du khách có thể tham quan xưởng sản xuất, xem quy trình tách vỏ dừa và kéo chỉ, hoặc đi thuyền ngắm những bãi xơ dừa phơi vàng óng ven sông Thom.

Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh toạ lạc tại ấp Vĩnh Hội, phường Long Đức, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập 01/07/2025 thuộc xã Long Đức, TP. Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh). Sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh mất (2/9/1969), Thị ủy Trà Vinh chủ trương xây đền thờ; quân và dân xã Long Đức khởi công đêm 10/3/1970, xây dựng bí mật vào ban đêm giữa vùng địch kiểm soát, chỉ cách đồn địch khoảng 1 km và căn cứ quân sự Mỹ khoảng 1,5 km, với vật liệu tre lá đơn sơ trên nền chỉ 16 m².

Đền được khánh thành lần đầu đêm 30 Tết Tân Hợi (26/1/1971) với hơn 500 người dự lễ, nhưng bị địch tấn công đốt phá ngày 10/3/1971. Quân dân xây dựng lại lần hai, hoàn thành vào 29 Tết (3/2/1972). Chiều 29/4/1975, đền tiếp tục bị bắn phá hư một góc. Ngày 5/9/1989, đền được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia, di tích cấp quốc gia đầu tiên của tỉnh Trà Vinh.

Qua nhiều lần trùng tu (1990, 2000, 2012), khuôn viên đền nay có nhà che mưa nắng hình đoá sen hồng cách điệu bao quanh đền chính, nhà trưng bày về cuộc đời sự nghiệp Chủ tịch Hồ Chí Minh, và mô hình Nhà sàn Bác Hồ tỷ lệ 97% so với nhà sàn gốc tại Phủ Chủ tịch. Tháng 8/2022, đền được Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long công nhận là điểm du lịch tiêu biểu của vùng.

Nhà thờ Cái Mơn thuộc Giáo xứ Cái Mơn, Giáo phận Vĩnh Long, toạ lạc tại ấp Vĩnh Bắc, xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập thuộc huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre), trên Quốc lộ 57. Giáo dân đầu tiên đến lập nghiệp tại Cái Mơn từ năm 1702, khiến đây được xem là một trong những giáo xứ tiên khởi cổ nhất Nam Kỳ. Nhà thờ tạm đầu tiên dựng khoảng năm 1803; năm 1854 xây bằng gỗ, vách ván, mái lá; năm 1872, dưới thời Cha Gernot (người Pháp, làm cha sở 48 năm), nhà thờ được đại trùng tu theo kiểu kiến trúc Gothique.

Năm 1954, Đức Cha Phêrô Ngô Đình Thục (Giám mục Giáo phận Vĩnh Long) giao xây dựng lại nhà thờ mới, chính là công trình hiện hữu ngày nay, do Cha Micae Văn Công Nghi phụ trách thi công; đến năm 1973, Cha Benoit Trương Thành Thắng hoàn thiện 4 gian trần còn dang dở. Công trình mang kiến trúc Roman kết hợp phong cách phù hợp vùng sông nước Nam Bộ, nổi bật với tháp chuông cao 54m (9 tầng, tổng trọng lượng khoảng 800 tấn), lưu giữ 6 quả chuông đồng đúc tại Pháp từ cuối thế kỷ 19.

Cái Mơn còn là quê hương và nơi ghi dấu thời niên thiếu ăn học của nhà bác học Trương Vĩnh Ký (Petrus Ký). Hiện giáo xứ có khoảng 25.000 giáo dân, đã sản sinh 62 linh mục và 129 tu sĩ nam nữ.

Đền thờ Huỳnh Tấn Phát tọa lạc tại ấp Tân Hưng, xã Châu Hưng, tỉnh Vĩnh Long, quê hương của kiến trúc sư, nhà cách mạng Huỳnh Tấn Phát (15/2/1913 - 30/9/1989). Đây là công trình một tầng, mái ngói, được xây dựng giản dị trên chính đất gia đình ông, phản ánh lối sống thanh bạch, giản dị mà ông theo đuổi suốt đời.

Huỳnh Tấn Phát là kiến trúc sư người Việt đầu tiên mở văn phòng kiến trúc tư nhân tại Sài Gòn (1940), gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1945, từng thiết kế và chỉ đạo dựng lễ đài cao 15m chỉ trong một đêm phục vụ cuộc mít-tinh Cách mạng Tháng Tám tại Sài Gòn. Ông lần lượt giữ các trọng trách: Chủ tịch Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam (1969-1976), Phó Thủ tướng Chính phủ kiêm Chủ nhiệm Ủy ban Kiến thiết cơ bản Nhà nước (1976-1982), Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước (1982-1989) và Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Nhân kỷ niệm 110 năm ngày sinh của ông (15/2/2023), lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã về dâng hương tưởng niệm tại đền thờ trên quê hương Bến Tre cũ. Đền thờ trước đó đã được Hội đồng hương Bình Đại tại TP. Hồ Chí Minh vận động quyên góp gần 4 tỷ đồng để trùng tu, tôn tạo.

Làng nghề bánh tráng Mỹ Lồng nằm ở ấp Nghĩa Huấn, xã Lương Phú (trước sáp nhập 01/07/2025 là xã Mỹ Thạnh, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre), tỉnh Vĩnh Long, cách trung tâm TP. Bến Tre cũ khoảng 7 km. Tên gọi "Mỹ Lồng" bắt nguồn từ một khu chợ nhỏ trong vùng chuyên bán các đặc sản địa phương, trong đó nổi tiếng nhất là bánh tráng. Làng nghề đã tồn tại khoảng hơn 100 năm; ngày 30/10/2018, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 4069/QĐ-BVHTTDL công nhận nghề làm bánh tráng Mỹ Lồng là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Bánh tráng Mỹ Lồng nổi bật với vị béo bùi và giòn thơm đặc trưng của nước cốt dừa khi được nướng trên lửa than. Công đoạn quan trọng nhất là chọn nguyên liệu: nếp ngon và nước cốt dừa béo từ dừa khô nạo. Quy trình làm bánh thường bắt đầu từ khoảng 3 giờ chiều với việc ngâm bột và nạo dừa; đến gần sáng, bột được xay nhuyễn, nước cốt dừa được ép ra, pha trộn thành hỗn hợp bột rồi tráng lên khuôn hấp phủ vải, sau đó đem phơi trên vỉ tre dưới nắng. Làng nghề có ba loại bánh tráng dừa chính: loại có sữa và trứng, loại không dừa và loại mặn. Vào dịp cận Tết Nguyên đán, cả xóm nghề tất bật ngày đêm để kịp giao hàng đi khắp các tỉnh thành.

Khu lưu niệm Thủ tướng Võ Văn Kiệt tọa lạc tại số 10, đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, xã Trung Thành, tỉnh Vĩnh Long, còn được người dân gọi thân mật là "Khu vườn Chú Sáu Dân", theo bí danh Sáu Dân của ông. Ông Võ Văn Kiệt (tên thật Phan Văn Hòa) sinh ngày 23/11/1922 tại xã Trung Hiệp, huyện Vũng Liêm (một xã khác, gần khu lưu niệm), mất ngày 11/6/2008 tại Singapore.

Ông từng giữ nhiều trọng trách: Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh (1976-1982), Chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch Nhà nước (1982-1988), Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (8/1991-10/1992) rồi trở thành Thủ tướng Chính phủ theo Hiến pháp 1992 (10/1992-2/1997). Ông được xem là một trong những người khởi xướng công cuộc Đổi mới kinh tế, gắn liền với công trình đường dây 500kV Bắc - Nam hoàn thành năm 1994.

Khu lưu niệm rộng khoảng 1,7 ha, khởi công năm 2010, khánh thành năm 2012. Năm 2022, khu trưng bày mới mang tên "Vườn ông Sáu Dân" được khánh thành, thiết kế theo hướng bảo tàng học hiện đại với 8 chủ đề trưng bày về cuộc đời và sự nghiệp của ông, trong đó có bức chân dung ghép từ 15.000 ảnh nhỏ. Ngày 17/11/2022, nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh Võ Văn Kiệt, khu lưu niệm được đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia.

Lễ hội Cúng biển Mỹ Long (còn gọi là Lễ hội Nghinh Ông) diễn ra hằng năm từ ngày 10 đến 12 tháng 5 âm lịch tại Miếu Bà Chúa Xứ, xã Mỹ Long, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập thuộc thị trấn Mỹ Long, huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh). Lễ hội được duy trì liên tục từ năm 1920 đến nay, là dịp để ngư dân vùng ven biển bày tỏ lòng biết ơn với biển cả, cầu mong mưa thuận gió hòa, tôm cá đầy khoang.

Chuỗi nghi lễ gồm nhiều phần trang nghiêm: Tiền giảng, Tế Thần Nông, Tế Chiến sĩ trận vong, Tế Tiên hiền, Nghinh Ông (nghinh Nam Hải) và Tống tàu ra biển. Nghi thức Tống tàu diễn ra trọng thể khoảng 11 giờ ngày 12 tháng 5 âm lịch: một chiếc ghe nhỏ trang trí rực rỡ chở lễ vật (heo trắng nguyên con, hương, trà, rượu, trái cây, gạo, muối, vàng mã cùng hình nhân tượng trưng cho thợ thủ công và ngư dân) được đưa ra biển, mang ý nghĩa tiễn đưa những điều không may, cầu mong một năm mưa thuận gió hòa cho ngư dân.

Ngày 31/10/2013, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 3820/QĐ-BVHTTDL đưa Lễ hội Cúng biển Mỹ Long vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia thứ ba của tỉnh Trà Vinh (cũ) được công nhận.

Ao Bà Om (còn gọi là Ao Vuông) là một hồ nước ngọt hình chữ nhật rộng hơn 3 ha (dài khoảng 500 m, rộng khoảng 300 m), nằm tại khóm 3, phường Nguyệt Hoá, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập thuộc Phường 8, TP. Trà Vinh), cách trung tâm TP. Trà Vinh cũ khoảng 5-7 km theo Quốc lộ 53.

Ao được bao quanh bởi những giồng cát cao với hàng trăm cây cổ thụ (sao, dầu) hàng trăm năm tuổi, bộ rễ trồi lên khỏi mặt đất tạo hình thù kỳ lạ. Mặt nước quanh năm trong xanh, điểm xuyết hoa sen, hoa súng. Ngày 20/7/1994, Bộ Văn hóa - Thông tin ra Quyết định số 921-QĐ/BT công nhận Ao Bà Om là di tích danh lam thắng cảnh cấp quốc gia.

Theo truyền thuyết của người Khmer địa phương, ao được hình thành từ cuộc thi đào giếng tìm nước giữa phái nam và phái nữ trong làng vào mùa khô; đội nữ do một người tên Om dẫn đầu đã dùng mưu kế trì hoãn đối phương và giành chiến thắng, ao nước do phái nữ đào nên được gọi là Ao Bà Om. Đây cũng là nơi diễn ra lễ hội Ok Om Bok của đồng bào Khmer vào rằm tháng 10 âm lịch hằng năm, với các hoạt động đua ghe ngo, thả đèn nước. Ngay cạnh ao là Chùa Âng, một trong những ngôi chùa Khmer cổ nhất tỉnh, tương truyền khởi dựng khoảng năm 990.

Văn Thánh Miếu Vĩnh Long tọa lạc tại đường Trần Phú, phường Phước Hậu, tỉnh Vĩnh Long, ven sông Long Hồ, cách trung tâm TP. Vĩnh Long cũ khoảng 2 km. Công trình được khởi công xây dựng năm 1864 và hoàn thành năm 1866, do Kinh lược sứ Nam Kỳ Phan Thanh Giản và Đốc học Nguyễn Thông chủ xướng nhằm đề cao Nho giáo trong bối cảnh thực dân Pháp đang xâm chiếm Nam Kỳ.

Đây là một trong ba Văn Thánh Miếu được xây dựng sớm nhất ở Nam Bộ (cùng với Văn Thánh Miếu Biên Hòa và Gia Định), và là công trình duy nhất trong ba nơi còn tồn tại gần như nguyên vẹn đến ngày nay. Khuôn viên rộng hơn 10.000 m², gồm cổng tam quan, thần đạo dẫn vào Điện Đại Thành - nơi thờ Khổng Tử, hai hồ sen Nhật Tinh và Nguyệt Anh, cùng Văn Xương Các (Tụy Văn Lâu) xây dựng năm 1869-1872 để thờ Văn Xương Đế Quân và tưởng nhớ Phan Thanh Giản.

Ngày 25/3/1991, Văn Thánh Miếu Vĩnh Long được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia. Nơi đây từng là chốn hội tụ của giới trí thức Nam Kỳ thời Pháp thuộc, âm thầm nuôi dưỡng tinh thần yêu nước, và ngày nay được xem là biểu tượng cho truyền thống hiếu học của người dân Vĩnh Long, được ví như "Quốc Tử Giám phương Nam".

Bảo tàng Văn hóa Dân tộc Khmer tọa lạc tại khóm 4, phường Nguyệt Hoá, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập thuộc khóm 4, Phường 8, TP. Trà Vinh), nằm trong quần thể di tích Ao Bà Om - Chùa Âng. Công trình được xây dựng năm 1995 và chính thức đưa vào hoạt động phục vụ khách tham quan từ năm 1997, là một trong hai bảo tàng lớn nhất cả nước chuyên về văn hóa dân tộc Khmer.

Tòa nhà chính rộng hơn 1.700 m² trong khuôn viên 1 ha, mang kiến trúc kết hợp phong cách truyền thống chùa Khmer (mái ngói nhiều tầng cong vút, hoa văn chạm khắc tinh tế) với kiến trúc hiện đại, gồm một trệt một lầu. Tầng trên là các phòng trưng bày hơn 800 hiện vật, hình ảnh, tài liệu phản ánh đời sống văn hóa vật chất và tinh thần của cộng đồng Khmer Nam Bộ: từ mô hình chùa, tượng thờ Phật giáo, công cụ nông nghiệp - ngư cụ, sản phẩm làng nghề dệt chiếu - điêu khắc gỗ - đan lát, đến nhạc cụ và trang phục, mặt nạ của hai loại hình nghệ thuật sân khấu Khmer là múa Rô-băm và ca kịch Dù kê.

Đây là điểm đến quan trọng để tìm hiểu bản sắc văn hóa Khmer Nam Bộ, thường được kết hợp tham quan cùng Ao Bà Om và Chùa Âng liền kề trong Tuyến du lịch Văn hóa - Tâm linh số 1.

Chùa Phật Ngọc Xá Lợi toạ lạc tại số 287A, ấp Vĩnh Hoà, phường Tân Ngãi, tỉnh Vĩnh Long, dưới chân cầu Mỹ Thuận, cách trung tâm TP. Vĩnh Long cũ khoảng 7 km theo Quốc lộ 1A. Năm 1970, Đại đức Narada (Tích Lan) tặng 3 viên xá lợi Phật cho Giáo hội Phật giáo Nam Việt tỉnh Vĩnh Long; cố Hoà thượng Thích Thiện Hoa khởi xướng ý tưởng xây "Xá Lợi Bảo Tháp" miền Tây để tôn trí xá lợi. Công trình khởi công năm 1972 nhưng dang dở do thiếu kinh phí và chiến tranh, bị bỏ hoang nhiều năm, khởi công lại năm 2010 rồi tạm dừng, và được cố Hoà thượng Thích Đắc Pháp cùng Giáo hội Phật giáo tỉnh tiếp tục xây dựng từ năm 2015 đến nay.

Trên diện tích khuôn viên khoảng 1,7 ha, công trình nổi bật nhất là Bảo Tháp Xá Lợi cao 45m, 9 tầng hình bát giác, được xem là bảo tháp cao nhất khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, mỗi tầng có tượng Phật bằng đồng, tầng 9 tôn trí 3 viên xá lợi Phật quý. Bên cạnh đó là tượng Quan Thế Âm Bồ Tát lộ thiên cao 32m đứng trên đài sen giữa hồ nước lớn, tượng Phật Ngọc tạc từ một khối đá ngọc bích nguyên khối khai thác tại Canada, và cổng Tam Quan với hai cột đá rồng granite nguyên khối cao 9m, nặng 20 tấn mỗi cột.

Khu lưu niệm Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Hùng tọa lạc tại ấp Long Thuận A, xã Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long, quê hương của ông Phạm Hùng (tên thật Phạm Văn Thiện, 1912-1988). Ông từng giữ nhiều chức vụ quan trọng: Bí thư Trung ương Cục miền Nam (1967-1975), Phó Thủ tướng Chính phủ (từ 1976), Bộ trưởng Bộ Nội vụ (1980-1987), và là Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng từ tháng 6/1987 đến khi ông mất đột ngột vào tháng 3/1988 trong một chuyến công tác tại các tỉnh phía Nam.

Khu lưu niệm rộng 3,2 ha, khởi công ngày 2/10/2000 và khánh thành ngày 11/6/2004 nhân 92 năm ngày sinh của ông. Công trình gồm nhà lễ tân, nhà tưởng niệm rộng 1.050 m², nhà trưng bày hình ảnh, tư liệu, hiện vật về thân thế sự nghiệp, cùng ba công trình được phục dựng theo tỷ lệ 1:1: xà lim Côn Đảo (nơi ông từng bị giam giữ 1934-1945), nơi làm việc tại căn cứ Trung ương Cục miền Nam (1967-1975), và phòng làm việc tại số 72 Phan Đình Phùng, Hà Nội.

Ngày 6/6/2012, khu lưu niệm được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia. Năm 2015, nơi đây được Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long công nhận là điểm du lịch tiêu biểu của vùng.

Nhà cổ Huỳnh Phủ (còn gọi Hương Liêm) tọa lạc tại ấp Khu Phố, xã Đại Điền, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập thuộc xã Đại Điền, huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre). Nhà do ông Huỳnh Ngọc Khiêm (1843-1927), tục danh Hương Liêm, xây dựng; gia đình ông gốc Huế di cư vào Nam khai phá đất đai lập nghiệp tại đây. Công trình khởi công khoảng cuối thập niên 1880, hoàn thành trước năm 1904, quá trình xây dựng kéo dài khoảng 14 năm.

Nhà mang kiến trúc kiểu nhà rường Huế, gồm 3 gian 2 chái mở rộng 4 phía, với 80 cây cột (48 cột gỗ lim, căm xe và 32 cột gạch), nền nhà cao 0,7 m kè đá xanh quanh chân, mái lợp ngói âm dương chạm hoa văn. Liễn đối ốp cột cẩn xà cừ, bàn thờ tổ tiên sơn son thếp vàng, còn giữ hai bộ giường gỗ lim nguyên vẹn. Nhà có khu mộ dòng họ Huỳnh đặt tại khu vực xã Phú Khánh cũ, nay cùng thuộc xã Đại Điền.

Ngày 14/4/2011, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 1251/QĐ-BVHTTDL công nhận Nhà cổ Huỳnh Phủ là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia. Năm 2013-2015, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bến Tre phối hợp UBND huyện Thạnh Phú trùng tu, tôn tạo công trình với kinh phí khoảng 35 tỷ đồng.

Làng nghề chằm nón lá Long Hồ nằm dọc theo sông Long Hồ, tại khu vực khóm 6, xã Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long. Tương truyền nghề chằm nón lá được một người gốc Huế di cư vào Nam lập nghiệp (dân gian gọi là ông Dố) mang theo và truyền dạy cho người dân địa phương, từ đó hình thành nên xóm nghề truyền đời qua nhiều thế hệ. Thời hưng thịnh, nghề chằm nón từng là sinh kế của rất nhiều gia đình trong vùng ("nhà nhà làm nón lá"); hiện nay, do giá nguyên liệu tăng cao, giá bán nón thấp và cạnh tranh từ nón công nghiệp, làng nghề chỉ còn khoảng 40 hộ duy trì.

Nguyên liệu chính là lá mật cật màu xanh đậm, được luộc, phơi nắng, ủi thẳng rồi sắp vào khung nón có 16 vành tre theo hình chóp truyền thống. Người thợ chằm từng lớp lá vào vành bằng kim chỉ, sau đó phủ một lớp dầu bóng để tăng độ bền và tạo độ sáng cho vành nón. Mỗi chiếc nón lá hoàn thành đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ và kiên nhẫn. Hình ảnh những người phụ nữ lớn tuổi ngồi tỉ mẩn chằm từng đường kim bên hiên nhà đã trở thành một nét quen thuộc của làng quê ven sông Long Hồ, cũng là điểm dừng chân được một số tuyến du lịch cộng đồng đưa vào hành trình tham quan.

Lễ hội Văn Thánh Miếu tỉnh Vĩnh Long là lễ hội truyền thống gắn liền với di tích quốc gia Văn Thánh Miếu, tọa lạc tại đường Trần Phú, phường Phước Hậu, tỉnh Vĩnh Long. Trong năm, Văn Thánh Miếu tổ chức nhiều kỳ lễ tế quan trọng: Tế Xuân Đinh (tưởng niệm ngày mất Khổng Tử, vào tiết Đinh đầu tiên tháng 2 âm lịch), Tế Thu Đinh (tưởng niệm ngày sinh Khổng Tử, vào tiết Đinh cuối tháng 8 âm lịch), lễ giỗ Phan Thanh Giản (mùng 4-5 tháng 7 âm lịch) và lễ giỗ các quan đại thần (12-13 tháng 10 âm lịch).

Các nghi lễ được thực hiện trang nghiêm theo nghi thức tế cổ truyền, kết hợp với các hoạt động văn hóa như biểu diễn đờn ca tài tử, sinh hoạt thơ ca, học sinh - sinh viên đến dâng hương tưởng nhớ tiền nhân. Lễ hội là không gian gắn kết cộng đồng, giáo dục truyền thống hiếu học và tôn sư trọng đạo của người dân Vĩnh Long qua nhiều thế hệ, đồng thời tôn vinh công lao của Phan Thanh Giản và Nguyễn Thông, những người khởi xướng xây dựng Văn Thánh Miếu.

Ngày 21/2/2024, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký Quyết định số 385/QĐ-BVHTTDL đưa Lễ hội Văn Thánh Miếu vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Làng Văn hóa – Du lịch Khmer tỉnh Trà Vinh là đề án đầu tư công quy mô cấp tỉnh do UBND tỉnh Trà Vinh (cũ) triển khai giai đoạn 2018-2020, tổng vốn khoảng 25,9 tỷ đồng, nhằm xây dựng nơi đây thành điểm đến văn hóa - du lịch giới thiệu bản sắc Khmer Nam Bộ. Đề án trải trên 2 khu vực hành chính mới sau sáp nhập 01/07/2025: khu trung tâm tại khóm 4, phường Nguyệt Hoá (gồm Bảo tàng Văn hóa Dân tộc Khmer, liền kề Ao Bà Om và Chùa Âng) và khu làng nghề truyền thống tại ấp Ba Se A, xã Song Lộc.

Bảo tàng Văn hóa Dân tộc Khmer, khánh thành năm 1995, là hạng mục trung tâm, trưng bày kiến trúc, hiện vật, trang phục và nhạc cụ gắn với đời sống cộng đồng Khmer Trà Vinh. Khu làng nghề tại xã Song Lộc giới thiệu các nghề thủ công truyền thống của người Khmer trong vùng. Đề án còn quy hoạch không gian chợ đêm mang đặc trưng văn hóa Khmer.

Đây cũng là nơi lưu giữ các lễ hội tiêu biểu của đồng bào Khmer Nam Bộ như Ok Om Bok (di sản văn hóa phi vật thể quốc gia) và Tết Chol Chnam Thmay, với các hoạt động múa truyền thống và trình diễn dàn nhạc Arak phục vụ du khách.

Lăng Ông Tiền quân Thống chế Điều bát Nguyễn Văn Tồn tọa lạc tại ấp Mỹ Hòa (giồng Thanh Bạch), xã Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long, trên khuôn viên rộng khoảng 8.000 m². Đây là nơi thờ ông Nguyễn Văn Tồn (tên thật Thạch Duồng, 1763-1820), một người Khmer quê làng Nguyệt Lãng, quận Càng Long (Trà Vinh cũ), có công lớn trong việc khai khẩn, phát triển vùng đất Trà Ôn và Cầu Kè, vun đắp tình đoàn kết giữa cộng đồng người Kinh, Hoa, Khmer, đồng thời góp phần chống quân Xiêm xâm lấn. Sau khi mất, ông được triều đình truy phong tước hiệu "Tiền quân Thống chế".

Lăng được xây dựng từ năm 1820, gồm ba dãy nhà bằng gỗ, mái ngói, nền gạch. Khu mộ theo lối kiến trúc "song hồn" (mộ đôi) với các bức bình phong, trụ biểu trang trí, đôi kỳ lân đá. Ngày 13/2/1996, Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận Lăng Ông là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia theo Quyết định số 310-QĐ. Hằng năm, vào mùng 3-4 Tết Nguyên đán, hàng nghìn người Kinh, Hoa, Khmer từ khắp vùng Trà Ôn, Cầu Kè, Trà Vinh, Sóc Trăng đổ về dự lễ hội Lăng Ông, cầu an đầu năm.

Làng nghề bánh tét Trà Cuôn nằm ở ấp Trà Cuôn, xã Vinh Kim (trước sáp nhập 01/07/2025 thuộc huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh), gắn với cộng đồng người Khmer địa phương. Nghề gói bánh tét ở đây được cho là hình thành từ khoảng thập niên 1970, ban đầu chỉ là món ăn trong gia đình rồi dần trở thành sinh kế, truyền qua nhiều thế hệ. Năm 2011, UBND tỉnh Trà Vinh chính thức công nhận làng nghề truyền thống bánh tét Trà Cuôn với 7 cơ sở sản xuất, kinh doanh lớn; vào mùa cao điểm (từ tháng Chạp âm lịch), mỗi cơ sở huy động từ vài chục đến cả trăm nhân công gói bánh.

Bánh tét Trà Cuôn được làm từ nếp ngon, đậu xanh nguyên hạt, trứng vịt muối và thịt heo chất lượng, gói bằng lá chuối rồi hấp bằng củi, than trong 8-9 tiếng. Cách nấu bằng lửa củi truyền thống này tạo nên hương vị đậm đà đặc trưng, khác biệt so với bánh tét nhiều nơi khác. Mỗi năm làng nghề cung cấp ra thị trường hàng chục triệu đòn bánh, trở thành sinh kế ổn định cho hàng trăm hộ gia đình. Ngay tại xã Vinh Kim còn có đặc sản tôm khô Vĩnh Kim nổi tiếng, thường được du khách mua kèm.

Khu di tích Nữ anh hùng Nguyễn Thị Út tọa lạc tại ấp Ngọc Hồ, xã Tam Ngãi, tỉnh Vĩnh Long, là nơi tưởng niệm nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Út, thường được biết đến với tên gọi Út Tịch.

Bà sinh ngày 19/4/1931 tại làng Tích Thiện, quận Cầu Kè (nay thuộc xã Tam Ngãi), tham gia du kích từ nhỏ và trở thành tiểu đội trưởng đội nữ du kích xã Tam Ngãi, tham gia 23 trận đánh lớn nhỏ trong kháng chiến chống Mỹ, được tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Nhì. Bà hy sinh ngày 27/11/1968. Câu nói gắn liền với tên tuổi bà, "Còn cái lai quần cũng đánh", được lưu truyền như biểu tượng cho tinh thần chiến đấu kiên cường. Bà cũng là nguyên mẫu của nhân vật chính trong truyện ký "Người mẹ cầm súng" của nhà văn Nguyễn Thi, sau này được dựng thành phim "Mẹ vắng nhà" (1979).

Khu di tích rộng khoảng 1,4 ha, khởi công năm 2014 và khánh thành năm 2016, gồm cổng tam quan, nhà tưởng niệm, khu trưng bày truyền thống và tượng đài. Năm 2022, công trình điêu khắc biểu tượng "Người mẹ cầm súng", tượng đồng cao 6 m, được nghiệm thu tại đây.

Đền thờ (Khu lưu niệm) Nữ tướng Nguyễn Thị Định tọa lạc tại ấp Phong Điền, xã Lương Hòa, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập thuộc huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre), là công trình tưởng niệm xây dựng tại quê hương của bà Nguyễn Thị Định (1920-1992), nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, người trực tiếp lãnh đạo phong trào Đồng Khởi ở Mỏ Cày năm 1960.

Khu lưu niệm khởi công tháng 12/2000, khánh thành ngày 20/12/2003, có tổng diện tích 15.000 m², gồm nhà bia, đền thờ đặt tượng đồng chân dung bà cao 1,75 m nặng 1,025 tấn do Bộ Quốc phòng trao tặng, phòng trưng bày hiện vật (áo bà ba, khăn rằn, xe máy bà từng sử dụng...), phòng chiếu phim tư liệu và nhà làm việc của Nữ tướng. Cuối năm 2024, công trình được khởi công chỉnh trang, nâng cấp với tổng mức đầu tư hơn 12 tỷ đồng, hoàn thành đầu năm 2025.

Riêng ngôi nhà ba gian nơi bà sinh ra và lớn lên, do cha bà xây dựng, đã được phục dựng theo nguyên bản và được UBND tỉnh Bến Tre công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh theo Quyết định số 2973/QĐ-UBND ngày 12/12/2024.

Làng Văn hóa Du lịch Chợ Lách là đề án du lịch chính thức được UBND tỉnh Bến Tre (cũ) phê duyệt năm 2020 và công bố bộ nhận diện thương hiệu vào tháng 7/2024, nhằm kết nối vùng hoa kiểng - cây giống nổi tiếng Chợ Lách - Cái Mơn thành một điểm đến chung. Đề án trải trên diện tích khoảng 1.490 ha, nối 4 ấp thuộc 3 xã mới sau sáp nhập 01/07/2025: ấp Vĩnh Nam và ấp Lân Đông (xã Vĩnh Thành), ấp Đông Kinh (xã Hưng Khánh Trung), ấp An Hòa (xã Chợ Lách), với khu lưu niệm Trương Vĩnh Ký (xã Vĩnh Thành cũ) làm trung tâm.

Vùng này là nơi hội tụ của hơn 6.000 hộ trồng hoa kiểng và khoảng 2.500 hội viên Hội Sinh vật cảnh, trong đó có nhiều vườn kiểng tư nhân được PDF quảng bá tỉnh nhắc tên như vườn tùng Vĩnh Phúc, vườn hoa giấy Bảy Huyện, vườn hoa Màu Hồng, vườn hoa treo Lâm Nga. Khách tham quan có thể dạo các làng hoa giấy Cái Mơn, thăm Nhà thờ Cái Mơn (xây dựng năm 1872), khu lưu niệm Trương Vĩnh Ký, các vườn trái cây theo mùa, cùng những hoạt động trải nghiệm miệt vườn như chèo xuồng ba lá, học làm bánh xèo, bắt cá mương.

Bảo tàng Dừa sáp Trà Vinh tọa lạc tại số 221, ấp 2, xã Tam Ngãi, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập thuộc ấp 2, xã Thạnh Phú, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh), do Công ty TNHH Chế biến Dừa sáp Cầu Kè (Vicosap) đầu tư xây dựng với tổng vốn hơn 20 tỷ đồng trên diện tích gần 1.500 m². Công trình khánh thành cuối năm 2024 sau gần 2 năm thi công, được xem là bảo tàng tư nhân đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam chuyên về cây dừa sáp.

Bảo tàng gồm 1 trệt 2 lầu, trưng bày hơn 400 hình ảnh, hiện vật kể lại lịch sử hình thành và phát triển của cây dừa sáp, loại cây trồng có giá trị kinh tế cao giúp nhiều nông dân địa phương thoát nghèo bền vững. Hiện vật nổi bật nhất là nửa gốc cây dừa sáp đầu tiên của Việt Nam, do Hòa thượng Thạch Sô mang giống về trồng từ năm 1924, cùng nhiều tranh vẽ, hiện vật dân gian khắc họa đời sống ba dân tộc Kinh, Khmer, Hoa dưới tán dừa.

Sau một năm hoạt động, năm 2025 Bảo tàng Dừa sáp Trà Vinh được Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long công nhận là điểm du lịch tiêu biểu Đồng bằng sông Cửu Long.

Di tích lịch sử Mộ và Khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu tọa lạc tại xã Ba Tri, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập thuộc xã An Đức, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre), là nơi an táng nhà thơ yêu nước Nguyễn Đình Chiểu (1822-1888) cùng vợ là bà Lê Thị Điền và con gái, nữ sĩ Sương Nguyệt Anh (Nguyễn Thị Ngọc Khuê).

Nguyễn Đình Chiểu là nhà thơ, thầy giáo, thầy thuốc quê gốc Gia Định, lánh về Ba Tri sau khi thực dân Pháp chiếm Nam Kỳ, tiếp tục dạy học, bốc thuốc và dùng thơ văn làm vũ khí chống Pháp, tiêu biểu là các tác phẩm "Lục Vân Tiên" và "Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc".

Khu mộ được trùng tu năm 1958; đền thờ cũ xây năm 1972 (84 m²); khu di tích được mở rộng đáng kể giai đoạn 2000-2002 với nhà bia (cao 12 m) và đền thờ mới kiến trúc tròn (cao 21 m). Tổng diện tích khu di tích 14.187,9 m². Di tích được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 2499/QĐ-TTg ngày 22/12/2016. Năm 2023, Phó Thủ tướng phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch bảo tồn, tôn tạo khu di tích với phạm vi nghiên cứu 35,2 ha.

Thiền viện Trúc Lâm Trà Vinh tọa lạc tại ấp Khoán Tiều, phường Trường Long Hoà, tỉnh Vĩnh Long, trong Khu du lịch sinh thái rừng ngập mặn biển Ba Động, cách trung tâm TP. Trà Vinh cũ khoảng 50 km. Đây là ngôi thiền viện đầu tiên thuộc thiền phái Trúc Lâm Yên Tử (dòng Thiền Việt Nam hình thành từ thời Trần, do vua Trần Nhân Tông sáng lập) được xây dựng tại Trà Vinh.

Công trình khởi công và hoàn thành sau khoảng 15 tháng thi công, khánh thành ngày 31/1/2016, với tổng kinh phí hơn 123 tỷ đồng, trong đó Tập đoàn Vingroup tài trợ chính 80 tỷ đồng. Kiến trúc thiền viện mô phỏng theo phong cách chùa Việt thời Lý - Trần, mái ngói hai tầng với đầu đao vuốt cong nhẹ nhàng, chánh điện rộng 27m x 45m, cao 11m, dựng trên nền đá cao 1,4m, toàn bộ khung gỗ lim chạm khắc tinh xảo.

Điểm nhấn của thiền viện là tượng Bồ Tát Quan Thế Âm cao 25m đặt trên bệ cao 6m (tổng cao khoảng 31m) hướng ra biển Đông, được xem là tượng Quan Âm lớn nhất tỉnh Trà Vinh, mang ý nghĩa che chở cho ngư dân vùng ven biển.

Công Thần Miếu (tên gốc Miếu Hội Đồng) toạ lạc trên đường 14 tháng 9, phường Thanh Đức, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập thuộc Phường 5, TP. Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long cũ). Theo Đại Nam nhất thống chí, miếu được dựng năm Minh Mạng thứ 17 (1836) tại thôn Thanh Mỹ Đông, bên bờ sông Cổ Chiên. Năm 1867, thực dân Pháp phá dỡ miếu; công trình được xây dựng lại vào năm 1915 tại vị trí hiện nay, do Đốc phủ Phạm Văn Tươi chủ trì cùng sự đóng góp của nhân dân.

Miếu mang kiến trúc đình làng Nam Bộ truyền thống với 4 gian, thờ nhiều vị thần (thiên thần và nhân thần) có công với vùng đất theo tín ngưỡng dân gian. Đặc biệt, miếu hiện lưu giữ 85 đạo sắc phong thời Thiệu Trị và Tự Đức, phong cho 34 vị thần thuộc ba bậc Thượng đẳng thần, Trung đẳng thần, Hạ đẳng thần, được xem là bộ sắc phong lớn nhất còn giữ được ở Việt Nam, bảo quản trong khung thép có camera giám sát 24/24.

Ngày 31/8/1998, Công Thần Miếu được công nhận là di tích lịch sử - văn hoá cấp quốc gia theo Quyết định số 1811/QĐ.

Phước Minh Cung (dân gian gọi Chùa Ông, thờ Quan Thánh) toạ lạc tại số 44 đường Điện Biên Phủ, phường Trà Vinh, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập thuộc TP. Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh), do cộng đồng người Hoa gốc Phúc Kiến xây dựng. Theo hai tấm bia đá và bia gỗ chữ Hán còn lưu tại di tích, công trình được khởi dựng từ năm 1556; phần kiến trúc và nội thất hiện còn được xác định mang phong cách đầu thế kỷ 20, cho thấy đã trải qua nhiều lần trùng tu, xây dựng lại.

Công trình có bố cục kiểu "nội công ngoại quốc" gồm ba dãy nhà Tiền điện, Trung điện, Chính điện khép kín, mái ngói âm dương nhiều lớp, diềm mái ốp ngói lưu ly men xanh ngọc, chạm khắc "lưỡng long tranh châu", Bát Tiên, tứ linh tinh xảo. Cung thờ Quan Công (Quan Thánh Đế Quân) là chính, phối thờ Phước Đức Chính Thần, Chúa Sanh Nương Nương cùng hai thuộc hạ Quan Bình và Châu Xương.

Ngày 16/11/2005, Phước Minh Cung được Bộ Văn hoá - Thông tin công nhận là di tích cấp quốc gia loại hình kiến trúc nghệ thuật.

Làng nghề đan rổ - rế nằm tại ấp Vườn Cò, xã Bình Phước (trước sáp nhập 01/07/2025 thuộc xã Hòa Tịnh, huyện Mang Thít), tỉnh Vĩnh Long, bên bờ sông Long Hồ, cách thị trấn Long Hồ cũ hơn 10 phút đi xe máy theo Quốc lộ 53. Đây là nghề truyền thống lâu đời, được truyền theo kiểu cha truyền con nối qua nhiều thế hệ; hiện có hơn 150 hộ trong ấp tham gia sản xuất, chủ yếu là phụ nữ lớn tuổi.

Người thợ dùng tre già hoặc trúc để làm nguyên liệu, trải qua nhiều công đoạn: cưa, cạo, chẻ nan, vót nan cho mỏng đều, gầy mê (tạo khung cơ sở), đan, đát rồi lận vành và nứt vành để hoàn thiện sản phẩm. Từ đôi bàn tay khéo léo của người dân địa phương, những chiếc rổ, rế, thúng, xịa mộc mạc ra đời, được bày bán từ chợ quê đến các cửa hàng lưu niệm khắp miền Tây, vừa phục vụ sinh hoạt hằng ngày vừa dùng để trang trí nhà cửa. Nghề đan rổ trúc tại đây đang được chính quyền địa phương định hướng xây dựng thành sản phẩm OCOP để quảng bá và tăng thu nhập cho người dân.

Khu mộ thân nhân Thoại Ngọc Hầu tọa lạc tại ấp Thái Bình, xã Quới Thiện, tỉnh Vĩnh Long, trên Cù Lao Dài (cù lao Thanh Bình - Quới Thiện) giữa dòng sông Cổ Chiên. Đây KHÔNG phải là mộ của bản thân danh thần Thoại Ngọc Hầu (Nguyễn Văn Thoại, 1761-1829), vốn được an táng tại Lăng Thoại Ngọc Hầu dưới chân núi Sam, Châu Đốc, tỉnh An Giang, mà là khu mộ do chính ông xây dựng năm 1828 để an táng thân nhân của mình.

Khu mộ được dựng trên nền đất cao, rộng khoảng 480 m², gồm mộ bà Nguyễn Thị Tuyết (thân mẫu Thoại Ngọc Hầu) và mộ ông Châu Vĩnh Huy cùng bà Đỗ Thị Toán (cha mẹ vợ ông), cùng một số mộ gió, mộ tưởng niệm khác trong dòng họ. Đây là minh chứng cho việc Cù Lao Dài từng là nơi gia đình Thoại Ngọc Hầu lánh nạn và sinh sống khi rời quê gốc Quảng Nam vào Nam Bộ. Ngày 15/6/2017, UBND tỉnh Vĩnh Long xếp hạng khu mộ là di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh. Sau đợt trùng tu năm 2018, khu di tích chính thức mở cửa đón khách tham quan từ tháng 8/2022.

Khu di tích Căn cứ Khu ủy Sài Gòn - Gia Định, mật danh Y4, tọa lạc tại xã Phước Mỹ Trung, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập thuộc xã Tân Phú Tây, huyện Mỏ Cày Bắc, tỉnh Bến Tre). Sau Tết Mậu Thân 1968, Thành ủy Sài Gòn - Gia Định quyết định di chuyển cơ quan chỉ huy về khu vực này nhờ địa hình rạch chằng chịt, vườn dừa rậm rạp thuận lợi che giấu. Căn cứ hoạt động từ tháng 8/1969 đến tháng 10/1970, do đồng chí Võ Văn Kiệt làm Bí thư Khu ủy, các đồng chí Trần Bạch Đằng, Mai Chí Thọ làm Phó Bí thư.

Căn cứ được xây dựng với hệ thống hầm nổi và hầm bí mật bằng vật liệu thô sơ tận dụng tại chỗ. Tháng 11/1997, tỉnh Bến Tre phục chế 2 hầm: hầm số 1 (nơi hội họp, đặt máy điện đài) và hầm số 2 (nơi ở và làm việc của đồng chí Võ Văn Kiệt). Khu di tích được trùng tu, mở rộng và khánh thành giai đoạn 2 vào ngày 28/4/2012, hiện có 7 hầm nổi và 1 hầm bí mật mở cửa đón khách tham quan.

Di tích được công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia ngày 23/12/1995.

Điểm du lịch cộng đồng Cồn Chim nằm giữa sông Cổ Chiên, thuộc ấp Đại Thôn A, xã Hòa Minh, tỉnh Vĩnh Long, có diện tích khoảng 60 ha với khoảng 200 người dân sinh sống. Cồn Chim trở thành điểm du lịch cộng đồng từ năm 2019, với 23 hộ tham gia (13 hộ trực tiếp đón khách, 10 hộ sản xuất nông nghiệp).

Nơi đây được biết đến với mô hình nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu "con tôm ôm cây lúa", tức luân canh tôm và lúa theo chu kỳ 6 tháng - 6 tháng theo hướng "thuận thiên". Năm 2022, Cồn Chim được Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long công nhận là điểm du lịch tiêu biểu, và được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Trà Vinh (cũ) chứng nhận OCOP 3 sao.

Du khách đến Cồn Chim có thể đạp xe trên đường làng, cùng người dân tham gia sản xuất nông nghiệp, câu cua, dỡ lờ - lợp bắt cá tôm, xay bột làm bánh, đi cầu khỉ, chèo xuồng ngắm cảnh, và thưởng thức ẩm thực theo hình thức "mỗi nhà một món" từ 18 hộ dân tham gia, cùng đờn ca tài tử Nam Bộ.

Ruộng muối Thới Thuận nằm tại xã Thới Thuận, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập thuộc huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre), là một trong những vùng làm muối truyền thống của vùng ven biển Bến Tre cũ. Vụ muối bắt đầu từ khoảng tháng 10 âm lịch năm trước đến tháng 3 âm lịch năm sau (khoảng tháng 11-12 đến tháng 4 dương lịch), khi thời tiết khô hạn, nắng gắt thuận lợi cho việc dẫn nước biển vào ruộng phơi bốc hơi, kết tinh thành muối.

Nghề làm muối theo mô hình luân canh: sau khi thu hoạch tôm vào đầu năm, diêm dân bồi bờ làm muối; hết mùa muối lại thả nuôi tôm, cua quảng canh. Cánh đồng tạo nên khung cảnh đặc trưng với những ô ruộng trắng xoá phản chiếu ánh nắng. Theo quy hoạch của tỉnh Bến Tre cũ đến năm 2030, vùng sản xuất muối được tập trung chủ yếu tại huyện Ba Tri cũ, còn các xã có đất muối tại Bình Đại cũ (trong đó có Thới Thuận) được khuyến khích chuyển đổi dần sang nuôi trồng thủy sản để tăng giá trị kinh tế.

Nhà cổ Huỳnh Kỳ (Di tích kiến trúc nghệ thuật Nhà Huỳnh Kỳ) tọa lạc tại khóm 2, xã Cầu Kè, tỉnh Vĩnh Long, được xây dựng năm 1924 trong khuôn viên rộng 2.887,6 m² bởi ông Huỳnh Kỳ, một Đốc phủ sứ dưới thời Pháp thuộc.

Công trình mang kiến trúc kết hợp phong cách Pháp đầu thế kỷ XX với bố cục và trang trí nội thất mang đậm phong cách Á Đông, thuần Việt, được xem là minh chứng cho giai đoạn chuyển tiếp giữa kiến trúc truyền thống và kiến trúc hiện đại ở Nam Bộ. Ngôi nhà còn lưu giữ nhiều hiện vật nội thất từ thời kỳ xây dựng.

Ngày 12/9/2011, UBND tỉnh Trà Vinh (cũ) xếp hạng Nhà cổ Huỳnh Kỳ là di tích cấp tỉnh, loại hình kiến trúc nghệ thuật. Năm 2024, nhân kỷ niệm 100 năm xây dựng, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp UBND huyện Cầu Kè (cũ) tổ chức lễ kỷ niệm. Hiện ngôi nhà do một doanh nghiệp du lịch địa phương khai thác kết hợp dịch vụ lưu trú, giải khát, vẫn mở cửa đón khách tham quan kiến trúc.

Di tích lịch sử Đồng Khởi Bến Tre là nơi ghi dấu phong trào Đồng Khởi bùng nổ ngày 17/1/1960 tại ba xã Định Thủy, Phước Hiệp và Bình Khánh (huyện Mỏ Cày cũ), mở đầu cao trào nổi dậy vũ trang lan rộng khắp Nam Bộ trong kháng chiến chống Mỹ. Sau sáp nhập đơn vị hành chính ngày 01/7/2025, ba xã này được hợp nhất thành xã mới lấy tên xã Đồng Khởi, tỉnh Vĩnh Long, tên xã được đặt theo chính sự kiện lịch sử diễn ra tại đây.

Khu di tích gồm Nhà Truyền thống Đồng Khởi (diện tích 5.029,3 m², xây dựng năm 2001) với nhà đón tiếp, bia chiến thắng khắc dòng chữ "Anh dũng Đồng Khởi, thắng Mỹ, diệt ngụy" và biểu tượng ngọn đuốc, cùng Đình Rắn, ngôi đình xây dựng từ năm 1878, trùng tu năm 2005, hiện lưu giữ 46 hiện vật liên quan phong trào Đồng Khởi.

Di tích được công nhận cấp quốc gia từ năm 1993 và được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 2499/QĐ-TTg ngày 22/12/2016.

Đình Long Thạnh tọa lạc tại xã Phú Thuận, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập thuộc xã Long Định, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre), cùng địa bàn xã cũ với Đình Long Phụng. Đình được xây dựng năm 1830 trên hai lô đất do hai người dân trong vùng hiến tặng.

Công trình mang kiến trúc gỗ ba gian hai chái, vách - cột - kèo bằng gỗ, nền lát gạch tàu, mái lợp ngói vảy cá và ngói âm dương. Nội thất được đánh giá còn khá nguyên vẹn với điêu khắc gỗ công phu các chủ đề dơi, hoa mẫu đơn, chim muông, tứ quý, tứ linh; hoành phi, liễn đối sơn son thếp vàng. Đình hiện lưu giữ 6 sắc phong triều Nguyễn (1845-1850).

Ngày 20/6/2018, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 2329/QĐ-BVHTTDL công nhận Đình Long Thạnh là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia. Khuôn viên đình rộng khoảng 2.580 m², gồm cổng, bình phong, hai miếu thờ Thổ thần và Ngũ hành cùng các gian nhà hát, chính điện, nhà khách.

Điểm du lịch sinh thái cộng đồng Cồn Hô nằm giữa sông Cổ Chiên, thuộc xã Nhị Long, tỉnh Vĩnh Long. Đây là một cồn nhỏ rộng hơn 20 ha với 23 hộ dân, khoảng 82 nhân khẩu sinh sống, đặc điểm nổi bật là "không điện, không đường", nên đi lại chủ yếu bằng đường thủy.

Từ năm 2020, 7 hộ dân tại đây tự liên kết làm du lịch theo mô hình tự phát, được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trà Vinh (cũ) ghi nhận từ năm 2022. Cuối năm 2025 - đầu năm 2026, tỉnh Vĩnh Long phối hợp Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch TP. Hồ Chí Minh mở rộng kết nối Cồn Hô với Farm Ông Trầm và ấp Nhị Hòa lân cận thành một chuỗi trải nghiệm, dự kiến chính thức đón khách rộng rãi từ đầu năm 2026.

Du khách đến Cồn Hô có thể ngắm vườn bưởi, thưởng thức trà hoa đậu biếc, ngâm chân bằng thảo dược, xem người dân đan lục bình và thắt lá dừa, cùng thưởng thức bữa cơm gia đình theo phong cách miệt vườn Nam Bộ.

Biển Ba Động thuộc phường Trường Long Hoà, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập thuộc thị xã Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh), cách trung tâm TP. Trà Vinh cũ khoảng 55 km. Đây là một trong số ít bãi biển cát của Đồng bằng sông Cửu Long (khác với phần lớn bãi bùn phổ biến trong vùng), với bờ cát dài khoảng 10 km, các đụn cát tự nhiên và ba doi cát nổi rõ khi triều xuống, được cho là nguồn gốc của tên gọi "Ba Động". Ven biển còn có rừng phòng hộ, rừng ngập mặn được giữ gìn song song với phát triển du lịch.

Ngay ngoài khơi cách bờ không xa là cánh đồng điện gió quy mô lớn, có nhiều dự án nối tiếp nhau từ 2016 đến nay (riêng giai đoạn đầu gồm 24 turbine, tổng công suất 48MW). Từ bãi biển, du khách có thể nhìn thấy trực tiếp hàng chục turbine sừng sững ngoài khơi, nối với bờ bằng đường bê tông dẫn ra gần chân trụ. Đây đã trở thành điểm check-in đặc trưng thu hút giới trẻ.

Đình Phú Lễ tọa lạc tại ấp Phú Khương, xã Tân Xuân, tỉnh Vĩnh Long, được vua Minh Mạng cho phép xây dựng vào năm Minh Mạng thứ 7 (1826) trên nền một ngôi đình gỗ lá có từ trước đó. Đình được sắc phong dưới triều vua Tự Đức, thờ Thành hoàng Bổn cảnh cùng các vị Tiền hiền, Hậu hiền có công khai khẩn vùng đất.

Kiến trúc đình gồm 10 gian theo lối chữ Đinh (6 gian chính, 4 gian phụ), cột gỗ lim đường kính khoảng 40 cm, mái lợp ngói vảy cá, chạm khắc long - lân - quy - phụng sơn son thếp vàng. Ngày 7/1/1993, đình được Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia.

Hằng năm, đình tổ chức lễ Kỳ Yên (cầu mưa thuận gió hòa) vào 18-19 tháng 3 âm lịch và lễ Cầu bông (cầu mùa màng) vào 9-10 tháng 11 âm lịch. Tháng 4/2025, dự án tu bổ, tôn tạo đình được khởi động với tổng mức đầu tư khoảng 30 tỷ đồng do nhiều hạng mục xuống cấp.

Cánh đồng điện gió và biển Cồn Bửng thuộc xã Thạnh Hải, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập thuộc huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre), cách TP. Hồ Chí Minh khoảng 156 km và cách TP. Bến Tre cũ khoảng 70 km. Bờ biển dài khoảng 25 km, còn hoang sơ; khi thủy triều xuống lộ ra 3 hồ nước tự nhiên (dân địa phương gọi là "hủng") hình thành do xoáy hải lưu, nước nông và sạch, phù hợp cho trẻ em và người không biết bơi.

Tại ấp Thạnh Thới B, các nhà máy điện gió Thạnh Hải 1-4 với tổng cộng 28 turbine, tổng công suất 120MW đã lần lượt đi vào hoạt động từ năm 2022, do Công ty CP Tân Hoàn Cầu Bến Tre đầu tư. Một con đường bê tông rộng 3m dẫn thẳng từ bờ ra gần chân các trụ turbine, trở thành điểm check-in đặc trưng thu hút giới trẻ. Du khách còn có thể mua hải sản tươi trực tiếp từ ghe cá (cua biển, ghẹ, chù ụ, bạch tuộc) và thuê chế biến tại chỗ.

Đình Long Phụng tọa lạc tại ấp Long Hòa 2, xã Phú Thuận, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập thuộc xã Long Định, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre). Đình khởi dựng đầu năm 1833, hoàn thành cuối năm 1834 ở vị trí gần bờ sông; do nguy cơ sạt lở, đình được di dời và xây dựng lại tại vị trí hiện nay vào đầu thế kỷ 20.

Đình mang kiến trúc kiểu chữ "Đinh" truyền thống Nam Bộ với vách gạch, mái ngói âm dương, cột và kèo gỗ giáng hương, nền gạch tàu; ba gian Võ ca, Võ quy, Chính điện xây nối liền nhau, trang trí hoành phi sơn son thếp vàng, chạm khắc tứ linh, tứ quý. Đình hiện lưu giữ sắc phong của vua triều Nguyễn.

Ngày 10/7/2017, Đình Long Phụng được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia, ngôi đình làng thứ 5 của Bến Tre nhận danh hiệu này. Khuôn viên đình rộng khoảng 2.580 m², trong đó diện tích xây dựng khoảng 750 m².

Chùa Kim Long, dân gian quen gọi là "chùa Ước", toạ lạc tại xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập thuộc huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre), trên Quốc lộ 57. Theo tư liệu của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, chùa có niên đại từ những năm đầu thế kỷ 19, ban đầu chỉ là một tịnh thất nhỏ vách đất mái tranh; giai đoạn hưng thịnh nhất là 1940-1945. Chùa theo thiền phái Lâm Tế Chúc Thánh, từng trải qua thời kỳ suy tàn hoang lạnh trước khi được trùng tu từ năm 2003 đến nay.

Trên khuôn viên gần 4.200 m², chùa có cổng tam quan, Điện Quán Thế Âm, Chánh điện, Tổ đường, Đông lang và Tây lang. Tên gọi dân gian "chùa Ước" bắt nguồn từ quan niệm truyền miệng rằng ai đến đây khấn nguyện thành tâm sẽ được ứng nghiệm ("cầu được ước thấy"). Đây là niềm tin dân gian, chưa có tài liệu lịch sử chính thức nào xác nhận nguồn gốc tên gọi này.

Cù lao Tân Qui là một cù lao phù sa rộng khoảng 929 ha nổi giữa sông Hậu, thuộc xã An Phú Tân, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập thuộc huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh), cách trung tâm TP. Trà Vinh cũ hơn 50 km. Cù lao hình thành từ giữa thế kỷ 19 (khi đó gọi là làng Tân Vinh, đổi tên Tân Qui khoảng năm 1920), tiếp cận chủ yếu bằng phà qua sông Hậu.

Đất cù lao trù phú, thích hợp trồng măng cụt, chôm chôm, sầu riêng, nhãn. Nổi bật nhất là những vườn măng cụt cổ thụ hơn trăm năm tuổi, giống mang từ Lái Thiêu về khoảng năm 1919, trong đó có một vườn 2,7 ha với 16 cây cổ thụ từng trúng đạn thời chiến vẫn cho trái đều mỗi năm. Vùng đất liền lân cận (xã Hòa Tân cũ, nay cùng thuộc xã An Phú Tân) còn là quê hương của đặc sản dừa sáp Cầu Kè, loại dừa cơm dày, dẻo, béo đặc trưng chỉ giữ được phẩm chất khi trồng đúng vùng đất này.

Làng nghề truyền thống cây giống và hoa kiểng Cái Mơn nằm ở xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập 01/07/2025 thuộc huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre). Đây là vùng đất được Sách Kỷ lục Việt Nam công nhận là nơi sản xuất giống cây ăn trái lớn nhất cả nước, nổi tiếng với kỹ thuật chiết, ghép cây giống lâu đời. Tại ấp Bình Tây của xã có giống sầu riêng "Chín Hóa" được biết đến rộng rãi trên cả nước.

Xã Vĩnh Thành hiện nay được thành lập ngày 16/6/2025 trên cơ sở hợp nhất 3 xã Tân Thiềng, Vĩnh Thành và Phú Sơn (huyện Chợ Lách cũ), diện tích hơn 52km², dân số gần 43.000 người. Ngoài cây giống, Cái Mơn và vùng Chợ Lách lân cận còn được biết đến với các cánh đồng hoa kiểng (vạn thọ, mào gà, cúc mâm xôi, cúc đại đóa) rực rỡ sắc màu vào dịp giáp Tết Nguyên đán, thu hút nhiều du khách đến tham quan, chụp ảnh.

Chùa Vạn Phước tọa lạc tại ấp Bình Chiến, xã Bình Đại, tỉnh Vĩnh Long, trên tuyến Quốc lộ 57B (trước là tỉnh lộ 883), cách trung tâm TP. Bến Tre cũ khoảng 1 giờ di chuyển. Chùa được khởi công xây dựng từ năm 2000 trên khu đất trước đây là vùng đầm lầy rộng khoảng 8 ha, do Hòa thượng Thích Phước Chỉ sáng lập.

Sau hơn 20 năm xây dựng và mở rộng, chùa Vạn Phước trở thành một trong những ngôi chùa có khuôn viên lớn nhất vùng đất dừa Bến Tre, quanh năm rợp bóng cây ăn trái và hoa kiểng. Công trình nổi bật với cổng tam quan chạm rồng vàng, chánh điện, cùng tượng Phật Di Lặc cao 12,45m, nặng 99 tấn, xây bằng bê tông cốt thép với kinh phí ước tính khoảng 2,27 tỷ đồng. Đây là điểm hành hương thu hút hàng nghìn lượt khách viếng chùa, tham quan mỗi năm.

Điểm du lịch nông nghiệp Cồn Ông tọa lạc tại xã Dân Thành, thị xã Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh. Nằm trên vùng đất giồng cát ven biển trù phú, nơi đây nổi bật với mô hình du lịch cộng đồng chân thực do chính các hộ nông dân bản địa chung tay vận hành.

Đến Cồn Ông, du khách sẽ được hóa thân để trải nghiệm "một ngày làm nông dân" xứ biển. Bạn có thể tự tay gieo hạt, vần công chăm sóc các luống hoa màu đặc trưng như khoai lang, dưa hấu, củ cải; hay ghé thăm các mô hình chăn nuôi sinh thái từ dê, cua đến nhà yến. Đặc biệt, việc học cách đan lát thủ công từ lá dừa mộc mạc và quây quần thưởng thức mâm cơm nhà nông chế biến từ chính sản vật vừa thu hoạch sẽ mang lại sự kết nối sâu sắc với nhịp sống và tri thức canh tác của người dân duyên hải.

Bãi biển Thừa Đức thuộc xã Thới Thuận, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập thuộc huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre), cách trung tâm TP. Bến Tre cũ hơn 60 km đường bộ. Đây là bãi biển tự nhiên dài khoảng 8 km, còn giữ được vẻ hoang sơ, ít khai thác du lịch, với hàng dương (phi lao) rủ bóng dọc đường vào biển.

Theo số liệu của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, bãi biển hiện thu hút hơn 12.000 lượt khách mỗi năm, với mục tiêu phát triển lên 50.000-70.000 lượt/năm. Du khách đến đây chủ yếu để tắm biển, dạo bãi cát, thưởng thức hải sản tươi (nghêu, sò, ốc, cua) và bánh xèo ngay tại các quán ven biển, kết hợp trải nghiệm đời sống ngư dân địa phương.

Bảo tàng Vĩnh Long tọa lạc tại số 01 Phan Bội Châu, phường Long Châu, tỉnh Vĩnh Long, được thành lập ngày 6/9/1993. Tiền thân của bảo tàng là trụ sở dinh Tỉnh trưởng Vĩnh Long thời Pháp thuộc, xây dựng cuối thế kỷ XIX, từng được sử dụng qua hai thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

Bảo tàng hiện lưu giữ hơn 27.000 hiện vật, tư liệu, với các nội dung trưng bày về truyền thống lịch sử cách mạng và văn hóa các dân tộc trên địa bàn tỉnh. Đây cũng là đơn vị trực tiếp quản lý một số khu di tích lịch sử cách mạng của tỉnh, trong đó có Khu di tích cách mạng Cái Ngang và Khu lưu niệm Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa.

Di tích Đầu cầu tiếp nhận vũ khí Bắc - Nam trải rộng trên khu vực Vàm Khâu Băng (xã Thạnh Phong) và Cồn Bửng, Cồn Lợi, Cồn Lớn (xã Thạnh Hải), tỉnh Vĩnh Long, cách trung tâm tỉnh khoảng 70 km. Đây là một trong những bến tiếp nhận vũ khí quan trọng của tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển, được mang mật danh Bến A101, thuộc Đoàn 962, đơn vị được thành lập ngày 19/9/1962 với nhiệm vụ xây dựng các bến bãi (Cà Mau, Bến Tre, Trà Vinh, Bà Rịa) tiếp nhận vũ khí từ "đoàn tàu không số" (tiền thân là Đoàn 759), quản lý địa bàn từ Cà Mau đến Bà Rịa.

Từ chuyến tàu đầu tiên cập bến ngày 17/6/1963 đến năm 1967, Bến A101 đã tiếp nhận an toàn 27 chuyến tàu (26 chuyến trọn vẹn và 1 chuyến không trọn vẹn), với tổng cộng khoảng 1.355 tấn vũ khí từ miền Bắc, cùng gần 1.000 tấn hàng hóa từ các bến khác ở miền Nam, phân phối hơn 1.300 tấn cho Quân khu 7 và hơn 1.000 tấn cho Khu 8. Ngày 23/12/1995, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận đây là di tích lịch sử cấp quốc gia; xã Thạnh Phong được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Giai đoạn 2017-2020, tại khu vực Cồn Bửng (ấp 2, xã Thạnh Hải), tỉnh đã đầu tư xây dựng Khu di tích Đường Hồ Chí Minh trên biển với quy mô hơn 635 ha, tổng vốn đầu tư trên 1.500 tỷ đồng.

Cụm cù lao Long - Lân - Qui - Phụng (còn gọi "Tứ Linh" theo tên 4 linh vật Rồng - Lân - Qui - Phụng) là các cồn phù sa nổi giữa sông Tiền, đoạn chảy qua Mỹ Tho và Châu Thành (Bến Tre cũ). Sau đợt sáp nhập tỉnh 01/07/2025, Cồn Long và Cồn Lân (cù lao Thới Sơn) nay thuộc tỉnh Đồng Tháp, còn Cồn Qui và Cồn Phụng nay thuộc tỉnh Vĩnh Long, cùng nằm trong xã Phú Túc.

Cồn Qui (khoảng 170 ha) trồng nhiều nhãn, sabô, bưởi, cam, xoài, có nghề làm kẹo dừa và nuôi ong lấy mật hoa nhãn. Cồn Phụng (hơn 50 ha) nổi tiếng với di tích Đạo Dừa của ông Nguyễn Thành Nam, bảo tàng dừa, trại cá sấu và các xưởng thủ công mỹ nghệ từ dừa.

Du khách thường đi tàu dạo quanh cả cụm 4 cồn trên sông Tiền, sau đó chuyển sang xuồng ba lá chèo tay len lỏi trong các rạch dừa nước, ghé vườn cây ăn trái, nghe đờn ca tài tử, xem làm kẹo dừa và nếm mật ong hoa nhãn.

Bến tiếp nhận vũ khí Cồn Tàu tọa lạc tại ấp Cồn Tàu, phường Trường Long Hoà, tỉnh Vĩnh Long, trong khu vực Khu du lịch biển Ba Động. Đây từng là một trong những bến tiếp nhận vũ khí thuộc tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển chi viện cho chiến trường Trà Vinh trong kháng chiến chống Mỹ.

Giai đoạn 1963-1966, bến Trà Vinh tiếp nhận 16 chuyến tàu với 689 tấn hàng hóa từ miền Bắc, riêng bến Cồn Tàu tiếp nhận 10 chuyến (4 chuyến năm 1963, 6 chuyến năm 1964). Ngày 19/2/2004, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận Bến tiếp nhận vũ khí Cồn Tàu là di tích lịch sử cách mạng cấp quốc gia. Khu di tích được đầu tư tôn tạo và khánh thành ngày 21/12/2010, rộng khoảng 1,2 ha, gồm bia tưởng niệm hình cánh buồm và nhà trưng bày hình ảnh, hiện vật về thành tích của quân dân Trà Vinh trên tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển.

Hợp tác xã Nông nghiệp - Du lịch An Hiệp quản lý và khai thác du lịch sinh thái cộng đồng tại Cồn Đất, thuộc ấp An Bình, xã An Hiệp, tỉnh Vĩnh Long (trước sáp nhập 01/07/2025 thuộc huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre). Cồn Đất là một cù lao nằm giữa hạ lưu sông Hàm Luông, cách đất liền khoảng 15 phút đi phà, nơi người dân sống chủ yếu bằng nghề trồng lúa và nuôi tôm.

Từ một vùng đất từng khó khăn, Cồn Đất được xã An Hiệp đưa vào kế hoạch phát triển du lịch cộng đồng từ năm 2020, tổ chức tập huấn kỹ năng đón tiếp và phục vụ khách cho các hộ dân. Khách đến đây được đi phà ra cồn, câu cá và tát ao bắt cá cùng người dân, tham quan miếu Bà Chúa Xứ và miếu Lang Lại Đại Tướng Quân, ngắm chim ở khu vực bè cá, thưởng thức chè dừa nước, bánh xèo và hải sản tại chỗ, có thể lưu trú qua đêm tại homestay.