Làng lụa Tân Châu nằm dọc hương lộ 2, bên bờ sông Tiền ở phường Long Phú, khu vực trước ngày 01/7/2025 là các phường Long Châu, Long Hưng của thị xã Tân Châu. Người miền Tây gọi nơi đây là "xứ lụa", gắn với lãnh Mỹ A: thứ lụa tơ tằm màu đen huyền, "Mỹ" là đẹp, "A" là hàng loại nhất.

Theo tư liệu báo chí dẫn lại, từ thế kỷ XIX đất Tân Châu đã gắn với cây dâu, con tằm. Những năm 1920, làng Long Hưng hầu như nhà nào cũng trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ, dệt lụa; khoảng năm 1940, Tân Châu được xem là trung tâm tơ lụa lớn của Nam Kỳ. Thời thịnh, xứ lụa có khoảng 60 nhà dệt lớn nhỏ. Câu ca "Trai nào thanh bằng trai sông Của, gái nào thảo bằng gái Tân Châu" vẫn được người làng nhắc.

Điều làm lãnh Mỹ A khác các loại lụa khác là trái mặc nưa, loại trái xanh tròn cỡ trái táo, nhiều mủ, cây cho trái vào mùa mưa từ khoảng tháng 6 âm lịch. Trái được giã hoặc xay lấy nước; tấm lụa trắng dệt từ tơ tằm được nhúng hàng trăm lần, phơi nắng, đem ra sông xả, đập, lặp lại nhiều "da", mất khoảng 45 ngày, mùa mưa có khi 60 ngày mới lên màu đen bóng. Thợ nhuộm xưa có đôi tay đen tới khuỷu vì mủ mặc nưa, nên làng có cách gọi "xóm bàn tay đen".

Nghề suy từ khoảng thập niên 1960–1970 khi vải ngoại giá rẻ tràn vào; vườn mặc nưa bị chặt, ruộng dâu biến mất. Năm 2006, UBND tỉnh An Giang công nhận làng nghề tơ lụa Tân Châu (một nguồn ghi mốc 24/5/2007). Đến năm 2022, làng còn chưa tới 20 cơ sở hoạt động thường xuyên với khoảng 190 lao động, và theo báo chí năm 2024 chỉ còn hai cơ sở gia đình giữ nghề dệt nhuộm lãnh Mỹ A. Tơ nay mua từ TP.HCM, Bảo Lộc; trái mặc nưa phải mua nơi khác.

Đến xứ lụa hôm nay, bạn chủ yếu ghé một cơ sở gia đình ven hương lộ 2 để xem phòng trưng bày, sờ tấm lãnh đen trơn hay lãnh bông, xem máy dệt chạy và nếu gặp đợt nhuộm thì thấy lụa phơi trên bãi cỏ. Khách nước ngoài thường đến theo tàu cập bến sông Tiền. Lãnh Mỹ A nay chủ yếu làm theo đơn đặt hàng; phần lớn hàng bày bán là lụa màu dệt máy, rẻ hơn.

Nói thẳng: làng nghề không còn nhộn nhịp, không có cổng, giờ mở cửa hay giá vé công bố; xem nhuộm mặc nưa hay không là tùy lúc. Lãnh Mỹ A đắt, báo năm 2024 ghi từ một triệu đồng trở lên mỗi mét, tùy thời điểm; hỏi kỹ loại lãnh nhuộm mặc nưa hay lụa màu trước khi mua.

Cơ sở dệt là nhà ở kiêm xưởng: hỏi trước khi vào xưởng, chụp người thợ hay đi vào bãi phơi, không chạm vào lụa đang phơi.

Làng lụa hợp với người thích vải thủ công và câu chuyện nghề ven sông; không hợp với người muốn tự tay dệt hay cần lịch tham quan cố định. Muốn xem dệt tay còn đông người làm hơn, hãy sang làng dệt thổ cẩm Văn Giáo (xã An Cư), nơi thợ Khmer dùng tơ tằm mua từ Tân Châu, hoặc ghé làng Chăm Châu Phong gần đó với nghề dệt thổ cẩm Chăm là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.