Festivals
Lễ hội Đua bò Bảy Núi
Hội đua bò trên ruộng nước của người Khmer vùng Bảy Núi dịp lễ Sene Dolta, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2016.
Story
Hội đua bò Bảy Núi là hội truyền thống của người Khmer vùng Bảy Núi, An Giang, tổ chức mỗi năm một ngày vào dịp lễ Sene Dolta, lễ cúng ông bà, thường từ ngày 29 tháng 8 đến mùng 1 tháng 9 âm lịch. Ngày 19/01/2016, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa "Hội đua bò Bảy Núi" vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định 246/QĐ-BVHTTDL.
Gốc của hội nằm ở ruộng chùa. Mùa Sene Dolta, nông dân các phum sóc đưa bò đến cày ruộng cho chùa như làm công quả; cày xong thì đua xem đôi nào nhanh, khỏe, đôi thắng được sư sãi thưởng đôi lục lạc đeo cổ bò. Năm 1989 xã Ô Lâm chính thức đứng ra tổ chức; từ năm 1992 hội thành thường niên, luân phiên giữa Tri Tôn và Tịnh Biên; năm 2004 tỉnh nâng thành lễ hội cấp tỉnh; từ năm 2009 mang tên "Hội đua bò Bảy Núi tranh Cúp Truyền hình An Giang".
Sân đua là thửa ruộng chữ nhật, đường đua nạo sâu khoảng 10 cm, ngập nước 5 đến 10 cm. Mỗi lượt hai đôi bò kéo một giàn bừa, nài bò đứng trên giàn, cầm cây xà-lul, một khúc gỗ tròn đầu có đinh nhọn, để thúc bò. Vòng hô là vòng chạy lấy trớn; sang vòng thả, đôi phía sau chỉ cần giẫm lên bừa của đôi phía trước là thắng, còn nài té khỏi bừa hoặc bò chạy ra khỏi đường đua là thua. Đấu loại trực tiếp đến chung kết.
Địa điểm luân phiên. Năm 2024 hội lần thứ 29 diễn ra ở sân đua xã Vĩnh Trung cũ, sát chùa Thơ Mít; năm 2025 lần thứ 30 ở sân đua thuộc Khu Liên hợp Thể thao - Du lịch Tà Pạ - Soài Chek, xã Tri Tôn, với 64 đôi bò từ 10 xã, phường. Lần thứ 31 dự kiến ngày 10/10/2026 tại sân đua bò xã An Cư, gần chùa Thơ Mít, khoảng 60 đôi bò. Ngày dương lịch đổi theo năm, nên xem thông báo của tỉnh.
Ngày hội bắt đầu rất sớm: năm 2024, bò được đưa về sân từ 2 giờ sáng, 7 giờ khán đài quanh sân đã gần kín, vòng loại buổi sáng, tứ kết đến chung kết buổi chiều. Ban tổ chức ước khoảng 20.000 người xem năm 2024. Trời thường nắng gắt, có năm mưa lớn; nên đội nón, mang nước, đến sớm để có chỗ.
Có lúc đôi bò lao lên lề, khán giả phải né; đứng sau hàng rào, không đứng sát mép đường đua, không cho trẻ chạy xuống ruộng, đừng trèo cây để xem. Nài, chủ bò và bò đang căng thẳng trước lượt đấu; đừng vào khu tập kết bò khi chưa được phép.
Sene Dolta trước hết là lễ báo hiếu tổ tiên ở chùa và trong gia đình Khmer. Các đội đua thường làm lễ cúng cầu may ở bãi chờ; đó là việc riêng của họ, bạn chỉ đứng xem từ xa, hỏi trước khi chụp. Vào chùa thì ăn mặc kín đáo, không bước lên bục thờ.
Hội hợp với người thích hội làng đông vui và muốn thấy nông nghiệp gắn với tín ngưỡng Khmer. Nếu ngại đám đông hàng chục nghìn người, hãy tìm các hội đua nhỏ ở sân chùa, như hội đua bò chùa Rô ở xã An Cư, lần thứ 12 tổ chức ngày 13/9/2026, sau cuộc đua còn có cấy mạ trên ruộng chùa.
What to experience
- Xem các trận đua bò từ khán đài, bờ sân (một ngày)
- Xem văn nghệ, trò chơi dân gian Khmer bên lề hội
- Mua đặc sản, sản phẩm OCOP vùng Bảy Núi tại gian hàng
- Xem truyền hình trực tiếp nếu không đến được
- Ghé chùa Khmer quanh sân đua (ăn mặc kín đáo)
Keywords