Bảo tàng Hồ Chí Minh – Chi nhánh Quân khu 5 nằm ở số 3 đường Duy Tân, phường Hòa Cường, giữa khu trung tâm Đà Nẵng. Thực tế đây là cụm hai bảo tàng do Cục Chính trị Quân khu 5 quản lý: chi nhánh của Bảo tàng Hồ Chí Minh, và Bảo tàng Khu 5 (thường gọi là Bảo tàng Quân khu 5) về lực lượng vũ trang Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Trên bản đồ, bạn có thể gặp cả hai tên.

Ngày 12/9/1976, viên đá đầu tiên của Khu nhà sàn Bác Hồ được đặt tại đây; bảo tàng lấy ngày này làm ngày truyền thống và kỷ niệm 50 năm vào tháng 9/2026. Chi nhánh bảo tàng Hồ Chí Minh bắt đầu hoạt động ngày 19/5/1977, còn Bảo tàng Khu 5 khánh thành năm 1982. Năm 1995, bảo tàng được xếp hạng bảo tàng quốc gia hạng II. Điểm riêng của nơi này: theo nguyện vọng của nhân dân và lực lượng vũ trang Quân khu 5, nhà sàn và ao cá Bác Hồ được dựng lại theo tỷ lệ 1/1, đúng với di tích trong khu Phủ Chủ tịch ở Hà Nội.

Ngoài trời có khuôn viên nhà sàn với vườn cây, ao cá, và khu vũ khí cỡ lớn: máy bay, xe tăng, xe bọc thép và các khẩu pháo từ 75 mm đến 175 mm, phần nhiều là vũ khí của quân đội Pháp, Mỹ mà bộ đội Khu 5 thu được. Trong nhà là các phòng về Chủ tịch Hồ Chí Minh và 12 phòng của Bảo tàng Khu 5 về lực lượng vũ trang Quân khu 5 từ năm 1945 đến nay. Đến tháng 6/2016, bảo tàng quản lý hơn 20.000 hiện vật, trong đó hơn 15.500 là hiện vật gốc.

Nhiều hiện vật nhỏ trong nhà gắn với một câu chuyện cụ thể. Bộ khóa chốt chì của anh hùng liệt sĩ Đặng Tiến Lợi từng được anh dùng để đánh mìn vào khu ra-đa của đối phương trên bán đảo Sơn Trà ngày 15/8/1972. Anh hy sinh trong lần tập kích thứ mười, ngày 12/12/1972, và bộ khóa là vật còn lại của anh sau trận đánh ấy. Đôi dép của một nữ biệt động thành từng giấu thuốc nổ dưới đế suốt bốn tháng năm 1972 để mang vào một kho xăng ở Đà Nẵng. Chiếc mủng (rổ đan) hai đáy do một gia đình ở Hòa Cường tự đan để chuyển tài liệu bí mật, được tặng bảo tàng năm 1977.

Cho đoàn học sinh, sinh viên, bảo tàng có chương trình "Giờ học lịch sử tại Bảo tàng" và "Em tập làm hướng dẫn viên", cùng các hoạt động trải nghiệm: bếp Hoàng Cầm (bếp dã chiến của bộ đội), hầm trú ẩn, mắc võng Trường Sơn, xe đạp thồ và bắn súng điện tử. Chưa rõ khách lẻ có tham gia được không, nên hãy hỏi trước. Trang tham quan ảo 360 độ của bảo tàng (tiếng Việt, tiếng Anh) giúp bạn xem trước.

Cần biết trước: bảo tàng đón hơn 100.000 lượt khách mỗi năm, trong đó học sinh, sinh viên chiếm khoảng 85%. Vì vậy bạn dễ gặp các đoàn lớn, nhất là dịp 30/4. Nhà sàn, ao cá và khu vũ khí đều nằm ngoài trời, nên chuyến tham quan phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Giờ và vé chưa có thông báo mới: trang tham quan ảo của bảo tàng ghi mở 7:30–16:30 mọi ngày, kể cả buổi trưa, nhưng nguồn cũ ghi khác, nên hãy hỏi lại qua fanpage bảo tàng trước khi đi.

Nhà sàn là không gian tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, và các đoàn đến dâng hương đều được tổ chức theo nghi thức. Hãy ăn mặc lịch sự, giữ trật tự và không leo lên xe tăng, máy bay hay pháo. Đây là đơn vị quân đội, nên hãy làm theo hướng dẫn của cán bộ bảo tàng.

Nơi này hợp với người muốn hiểu cuộc chiến ở miền Trung qua hiện vật thật, gia đình có con đang học lịch sử, và người chưa có dịp ra Hà Nội thăm nhà sàn gốc. Người tìm nghệ thuật cổ nên chọn Bảo tàng Điêu khắc Chăm; muốn hiểu lịch sử và đời sống thành phố thì Bảo tàng Đà Nẵng đúng hơn.