Làng đá mỹ nghệ Non Nước là dải xưởng chế tác và cửa hàng đá dưới chân cụm núi Ngũ Hành Sơn, tập trung dọc đường Huyền Trân Công Chúa, cách chợ Hàn khoảng 8 km đường chim bay về phía đông nam. Từ 01/07/2025, khu vực này thuộc phường Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng. Năm 2014, nghề điêu khắc đá mỹ nghệ Non Nước được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Nghề hình thành khoảng thế kỷ XVII, do ông Huỳnh Bá Quát từ Thanh Hóa vào khởi dựng. Đầu thế kỷ XIX, nghề phát triển nhờ triều Nguyễn xây nhiều cung điện, lăng tẩm. Thợ xưa lấy đá cẩm thạch ngay từ Ngũ Hành Sơn. Năm 1990, chính quyền tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng cấm khai thác đá ở đây, và từ đó nguyên liệu phải chở từ nơi khác về, chủ yếu từ Thanh Hóa, Nghệ An, Thái Nguyên.

Đến tháng 2/2026, làng có 385 cơ sở chế tác, kinh doanh và hàng trăm nghệ nhân. Sản phẩm đi từ vòng tay, chuỗi hạt, lọ hoa tới tượng Phật, tượng thần Chăm và tượng trang trí khổ lớn. Trong xưởng, thợ học việc đục theo phác thảo, thợ phụ ra phôi, thợ cả tạo mẫu và làm chi tiết cuối; khâu mài, rửa phần lớn do phụ nữ đảm nhận.

Việc chính của khách là đi dọc các cửa hàng, xưởng mở ra mặt đường để xem tượng và hỏi mua. Muốn hiểu nghề có đầu có đuôi, bạn nên ghé Bảo tàng Ký ức điêu khắc đá mỹ nghệ Non Nước, một bảo tàng tư nhân mở cửa từ 24/4/2023 ở góc đường Huyền Trân Công Chúa – Trường Sa, dưới chân Thủy Sơn. Ngoài dụng cụ đục tay và sản phẩm qua nhiều thời kỳ, bảo tàng có phần giúp phân biệt đá tự nhiên với đá nhân tạo, hàng đục tay với hàng làm bằng máy CNC. Nên xem phần này trước khi mua.

Cần biết trước: đầu năm 2026, chính quyền thành phố thừa nhận máy móc tự động hóa đang làm phai dần tính sáng tạo của nghề đục tay, rất ít du khách có dịp xem trọn quá trình chế tác, và hoạt động du lịch ở làng còn rời rạc. Không phải xưởng nào cũng có thợ đục tay cho bạn đứng xem. Làng cũng ô nhiễm kéo dài: nhiều năm nay có tình trạng bụi đá, tiếng máy cắt, máy mài, nước thải tràn ra đường, hàng bày lấn vỉa hè. Kế hoạch di dời cơ sở gây ô nhiễm từng đặt mốc cuối năm 2026, nhưng đến tháng 12/2025 phường Ngũ Hành Sơn vẫn đang lập lộ trình, với mục tiêu cơ bản giải quyết vào năm 2040.

Làng không có giờ mở cửa hay vé vào chung; mỗi cơ sở tự đón khách, còn bảo tàng thì nên hỏi trước giờ và giá vé. Đường quanh xưởng có lúc phủ bụi hoặc ướt nước thải, nên đi giày kín. Nếu đến vào ngày 15–16 tháng 3 âm lịch, bạn sẽ gặp Lễ hội Thạch nghệ Tổ sư của cộng đồng thợ đá.

Xưởng là chỗ làm việc: hỏi trước khi bước vào, đứng xa máy cắt, không sờ vào tượng đang làm dở. Tượng Phật, tượng thần là vật thờ với nhiều người mua, nên đừng ngồi hay trèo lên tượng để chụp ảnh. Nhà thờ Tổ và lễ giỗ Tổ là sinh hoạt tín ngưỡng của thợ đá; khi dự, hãy theo hướng dẫn của ban tổ chức.

Làng hợp với người muốn mua đồ đá tận nơi làm, muốn hiểu một nghề thủ công đang chuyển mình, và dễ ghép cùng buổi với danh thắng Ngũ Hành Sơn ngay bên cạnh. Nơi này không hợp với người nhạy cảm với bụi, tiếng ồn, hay người muốn tự tay làm sản phẩm. Nếu cần trải nghiệm có tổ chức sẵn, làng gốm Thanh Hà ở Hội An, nơi du khách được cùng người làng làm gốm, sẽ phù hợp hơn.