Heritage spaces
Thánh địa Mỹ Sơn
Story
Thánh địa Mỹ Sơn nằm ở thôn Mỹ Sơn, xã Thu Bồn, thành phố Đà Nẵng. Nơi này cách Hội An khoảng 35–40 km, cách trung tâm Đà Nẵng khoảng 45–50 km. Các đền tháp nằm trong một thung lũng rộng chừng 2 km, phía nam là núi Chúa, bia ký gọi là Mahaparvata. Từ thế kỷ IV đến XIII, người Champa xây đền ở đây, phần lớn để thờ thần Shiva. UNESCO ghi danh Mỹ Sơn là Di sản Văn hóa Thế giới vào tháng 12/1999.
Ngôi đền đầu tiên dựng thời vua Bhadravarman, thế kỷ IV, bằng gỗ và về sau bị cháy. Những tháp gạch còn đứng hôm nay có niên đại từ khoảng thế kỷ VII trở đi. Người Pháp từng làm lộ ra 72 công trình và chia thành 13 nhóm theo chữ cái A đến N. Năm 1969, bom Mỹ phá hủy nhiều công trình, trong đó có tháp A1 cao 24 m. Nay còn khoảng 20 đền tháp, tập trung ở các nhóm B, C, D.
Từ năm 1980, kiến trúc sư Ba Lan Kazimierz Kwiatkowski (Kazik) gia cố các tháp theo nguyên tắc giữ phần gốc nhiều nhất có thể. Từ 2003, Quỹ Lerici của Ý trùng tu nhóm G. Giai đoạn 2017–2022, Cục Khảo cổ Ấn Độ (ASI) trùng tu các nhóm A, H, K, và từ 2025 làm tiếp nhóm E, F. Chất kết dính của gạch Chăm vẫn còn là câu hỏi: chuyên gia Ý cho là nhựa dầu rái, nhưng đây vẫn là giả thuyết.
Giá vé đã gồm xe điện đưa khách vào khu trung tâm, Bảo tàng Mỹ Sơn và buổi biểu diễn văn nghệ dân gian Chăm. Đội văn nghệ biểu diễn từ tháng 7/2004. Lúc đầu, 6 trong 11 thành viên là nghệ nhân, diễn viên người Chăm từ Ninh Thuận. Tiết mục gồm trống, kèn saranai, múa đội nước và múa Apsara. Ở nhóm A có Đài thờ Mỹ Sơn A10 (thế kỷ IX–X, cao 2,26 m), với bộ linga–yoni liền khối lớn nhất từng biết trong điêu khắc Champa. Đài thờ là bảo vật quốc gia từ năm 2021 và vẫn nằm ở vị trí gốc.
Nên biết trước rằng phần lớn khu này là phế tích và một số tháp đang có giàn giáo. Các tháp F1, E5, E6 trùng tu đến khoảng tháng 3/2027. Bạn sẽ đi bộ nhiều ngoài trời. Nên đến trong khung 6:30–9:00 và mang mũ, kem chống nắng.
Khu di tích mở cửa hằng ngày từ 6:00 đến 18:00, quầy vé bán đến 17:00. Vé niêm yết là 100.000 đồng với khách Việt Nam, 150.000 đồng với khách nước ngoài và 30.000 đồng với trẻ 5–15 tuổi (giá tháng 6/2026). Trong giá vé có 40.000 đồng phí tham quan theo Nghị quyết 98/2026/NQ-HĐND. Vé đồng giá 250.000 đồng mới là đề xuất, nên hãy kiểm tra lại trước khi đi. Giờ các suất biểu diễn có thể thay đổi, hãy hỏi tại quầy vé.
Ban quản lý cho biết hồi đầu trùng tu vẫn còn tìm thấy bom chưa nổ. Vì vậy, bạn chỉ nên đi trên lối tham quan, không vào rừng hay khu có biển cảnh báo, không nhặt vật kim loại lạ; thấy vật nghi là bom mìn thì tránh xa và báo nhân viên. Đền tháp, bệ thờ và linga–yoni là vật thờ Hindu giáo của người Champa, nên đừng leo hay ngồi lên và hãy ăn mặc kín đáo.
Mỹ Sơn hợp với người muốn thấy đền tháp Champa ngay tại chỗ. Bạn nên ghé thêm Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng, nơi đang giữ Đài thờ Mỹ Sơn E1, tượng Ganesha E5, tượng Shiva C1 và phù điêu Đản sinh Brahma E1, đều là bảo vật quốc gia. Nơi này không hợp với người đi lại khó khăn, người chịu nóng kém, hay người chỉ muốn xem tháp đứng đủ hình khối.
What to experience
- Có quầy nước, hàng ăn nhẹ gần khu vực đón khách; không phải điểm ăn uống chính
Keywords