Thành lập năm 1995 và khai trương ngày 12/11/1997 tại Hà Nội, bảo tàng nằm trên khuôn viên gần 4,5 ha, được tổ chức thành ba khu trưng bày: Tòa Trống đồng, Vườn Kiến trúc và Tòa Cánh diều.

Tòa Trống đồng do kiến trúc sư Hà Đức Lịnh thiết kế, phần thiết kế trưng bày có sự tham gia của kiến trúc sư người Pháp Véronique Dollfus. Tòa Cánh diều được xây dựng nhằm mở rộng nội dung trưng bày từ văn hóa Việt Nam sang các nền văn hóa Đông Nam Á và thế giới.

Ở tòa Trống đồng trưng bày hiện vật, hình ảnh, phim tư liệu và các không gian tái hiện văn hóa của 54 dân tộc Việt Nam. Vườn Kiến trúc lưu giữ 10 công trình kiến trúc dân gian được dựng từ những công trình hoặc mẫu nhà gắn với cộng đồng, gồm nhà người Chăm, Việt, Ba-na, Ê-đê, Gia-rai, Cơ-tu, Tày, Dao, Hmông và Hà Nhì. Tòa Cánh diều trưng bày về văn hóa ngoài Việt Nam như Văn hóa Đông Nam Á, Tranh kính Indonesia, Một thoáng châu Á và Vòng quanh thế giới.

Các hiện vật được kết hợp với phim, ảnh, không gian kiến trúc và các hoạt động trải nghiệm, tạo cách tiếp cận trực quan và gần gũi hơn. Giữa Vườn Kiến trúc còn tổ chức biểu diễn rối nước ở khu Thủy đình, mang nghệ thuật truyền thống vào không gian tham quan.

Bảo tàng có hướng dẫn viên bằng tiếng Việt, Anh và Pháp; khách có thể đăng ký thuyết minh tại chỗ hoặc liên hệ trước để đảm bảo có hướng dẫn viên hoặc sử dụng thuyết minh tự động.

Giá vé tham khảo: 40.000 VNĐ/người; Sinh viên: 20.000 VNĐ/người; Học sinh: 10.000 VNĐ/người. Một số đối tượng chính sách được giảm 50%. Trẻ em dưới 6 tuổi và một số đối tượng được miễn vé. Khách tham quan mua vé trực tiếp tại cổng bảo tàng.