Heritage spaces
Đền Thái Yên
Đền thờ Thành hoàng của làng mộc Thái Yên, ba tòa gỗ lim chạm lộng, chạm bẹt do chính thợ làng làm, di tích quốc gia từ năm 1994.
Story
Đền Thái Yên là ngôi đền làng của làng mộc Thái Yên, nay thuộc xã Đức Thịnh, tỉnh Hà Tĩnh. Theo trang thông tin của xã cũ, từ thị xã Hồng Lĩnh cũ đi ngược quốc lộ 8A rồi rẽ trái chừng một cây số là tới làng. Đền thờ Thành hoàng làng là thần Tam Lang linh ứng, tức thần rắn trong tín ngưỡng thờ thủy thần của người Hà Tĩnh, cùng Song đồng Ngọc Nữ.
Về tuổi của đền, các nguồn chưa thống nhất. Báo Hà Tĩnh ghi đền xây từ thế kỷ 18. Một cán bộ xã lâu năm kể với báo Infonet rằng đền có trên năm thế kỷ: ban đầu chỉ là ngôi miếu nhỏ thờ người lập làng, chính là thượng điện ngày nay, về sau làng rước thêm hai vị thần về thờ và qua ba lần trùng tu mới có trung điện, bái đường, tam quan.
Khuôn viên rộng gần 5.000 m², phía trước là hồ bán nguyệt. Bạn đi từ cổng qua nghi môn hai vì sáu cột, trên mái đắp bốn con rồng, rồi vào hạ điện bằng gỗ lim, bốn vì kèo, mười bốn cột, nền lát gạch nung đỏ. Ở đây có những bức đại tự chữ Hán chạm nổi, ghép mảnh sứ trên gỗ, hương án sơn son thếp vàng, đôi hạc đứng trên lưng rùa, hai giá long đao và hai quả chuông đồng. Trung điện ba gian hai hồi đặt ba cỗ kiệu sơn son thếp vàng. Trong cùng là thượng điện với long ngai, bài vị Thành hoàng; ngoài hiên có hai pho tượng gỗ mít quỳ gối, hai tay đỡ bình hương.
Lý do đáng đến nhất là đồ gỗ. Đền do chính các thế hệ thợ làng mộc làm nên: xà, kẻ, ván thưng, kiệu, hương án, bài vị đều chạm lộng, chạm bẹt kín mặt gỗ. Năm 1994, đền được công nhận di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.
Người làng tới thắp hương vào ngày rằm và ba mươi âm lịch. Ngày mùng 7 tháng Giêng làng làm lễ khai hạ tại đền; theo Infonet, cứ ba năm một lần có rước kiệu quanh làng, người khiêng kiệu là trai làng được chọn. Đây là nghi lễ của cộng đồng, khách đứng xem và theo sự sắp xếp của ban tổ chức.
Đền đang thờ tự và có thủ từ trông coi, nên ăn mặc kín đáo, xin phép trước khi vào các gian trong, không sờ lên kiệu, tượng và mảng chạm. Giờ mở cửa, khoản thu chưa có công bố chính thức. Điểm này hợp với người thích chạm khắc gỗ và kiến trúc đền làng, thường xem không lâu; nếu muốn có thêm việc để làm, bạn ghép với các xưởng mộc của làng Thái Yên ngay bên cạnh.
What to experience
- Xem kiến trúc tam tòa, chạm lộng và chạm bẹt trên gỗ
- Xem ba cỗ kiệu sơn son thếp vàng ở trung điện
- Dâng hương tại hạ điện
- Xem lễ khai hạ mùng 7 tháng Giêng
- Kết hợp thăm các xưởng mộc của làng Thái Yên
Keywords