Hồ chứa nước Ngàn Trươi nằm ở xã Vũ Quang, phía tây tỉnh Hà Tĩnh, giữa rừng của Vườn quốc gia Vũ Quang. Đây là hồ thủy lợi có dung tích 775 triệu m³, lớn nhất tỉnh và đứng thứ ba cả nước sau hồ Dầu Tiếng và hồ Cửa Đạt.

Hồ là hạng mục chính của dự án thủy lợi Ngàn Trươi - Cẩm Trang do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đầu tư. Công trình khởi công năm 2009 và vận hành từ năm 2018. Theo báo Tiền Phong, đập chính cao 61,8 m, là đập đất cao nhất Việt Nam. Nước hồ tưới cho hơn 32.000 ha đất nông nghiệp ở phía bắc tỉnh, phát điện và cắt lũ cho hạ du sông Ngàn Sâu: riêng năm 2025, hồ giữ lại gần 340 triệu m³ nước lũ qua ba cơn bão và một đợt mưa lớn.

Khi tích nước, hồ ngập khoảng 40 km² và tạo ra 32 hòn đảo. Toàn bộ đường bờ nằm trong rừng đặc dụng, nên từ mặt đập bạn nhìn thấy nước và rừng nối nhau, gần như không có nhà cửa. Dòng chữ lớn "Hồ chứa nước Ngàn Trươi" xếp trên mái đập là mốc dễ nhận nhất.

Với khách, hồ là cửa ngõ đường thủy vào Vườn quốc gia Vũ Quang. Từ đập, thuyền đi 40 đến 45 phút tới đảo Khỉ và các điểm trong vườn; đến Trạm bảo vệ rừng Sao La để đi tiếp thác Thang Đày thì mất hơn một giờ. Trong lòng hồ có một số tổ hợp tác và hộ dân nuôi cá lồng như cá leo, cá lăng, cá tầm, quy mô còn nhỏ.

Cần biết trước: chưa có bến thuyền du lịch hay tuyến tham quan bán vé được công bố. Hồ do đơn vị của Bộ quản lý vận hành, còn mặt nước từng được tỉnh tạm giao Vườn quốc gia Vũ Quang quản lý để bảo vệ rừng. Muốn xuống thuyền, bạn nên liên hệ Ban quản lý vườn trước. Nếu chỉ dừng ở khu đập để ngắm hồ thì không cần đi thuyền.

Đây là công trình thủy lợi đang vận hành và có xả tràn vào mùa mưa lũ, bạn nên theo chỉ dẫn của đơn vị quản lý ở khu đầu mối. Ven hồ là nơi voi rừng qua lại: tháng 5/2026, kiểm lâm bắt gặp hai con voi trưởng thành ở vùng giáp lòng hồ.

Hồ hợp với người muốn kết hợp ngắm một công trình thủy lợi lớn với chuyến vào rừng Vũ Quang. Nếu bạn tìm một hồ gần trung tâm tỉnh và có sẵn điểm dừng chân, hồ Kẻ Gỗ ở xã Cẩm Duệ sẽ tiện hơn.