Khu di tích Tổng Bí thư Trần Phú nằm bên sông La, ở xã Tùng Ảnh cũ, từ ngày 01/7/2025 thuộc xã Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Khu di tích có hai điểm cách nhau khoảng 1 đến 1,5 km: khu lưu niệm giữa xóm làng thôn Châu Tùng và khu mộ ở lưng chừng đồi Quần Hội, thôn Châu Linh.

Trần Phú sinh ngày 1/5/1904 tại Tuy An, Phú Yên, nguyên quán xã Tùng Ảnh. Tháng 10/1930, tại Hương Cảng, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ nhất thông qua Luận cương chính trị do ông dự thảo và bầu ông làm Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng, khi ông 26 tuổi. Ông bị thực dân Pháp bắt ngày 18/4/1931 ở Sài Gòn và mất ngày 6/9/1931 tại Nhà thương Chợ Quán. Lời ông nhắn lại cho đồng chí là "Hãy giữ vững chí khí chiến đấu".

Gần 70 năm sau, đầu tháng 1/1999, hài cốt ông được khai quật tại khu vực nay là công viên Lê Thị Riêng ở Thành phố Hồ Chí Minh. Ngày 12/1/1999, sau lễ truy điệu, hài cốt được đưa về an táng trên đồi Quần Hội. Khu mộ khởi công tháng 1/2000, hoàn thành tháng 4/2004 đúng dịp 100 năm ngày sinh, trên diện tích 47.000 m². Từ khu mộ nhìn ra là bến Tam Soa, nơi sông Ngàn Sâu và Ngàn Phố hợp lại thành sông La.

Khu lưu niệm rộng gần 4.700 m². Ở đây có nhà thờ, nơi thờ Trần Phú và tiên tổ họ Trần, là ngôi nhà gắn với một phần tuổi thơ của ông; bên cạnh là nhà trưng bày hơn 100 tài liệu, hiện vật. Đáng xem có bộ quần áo ông dùng thời học Quốc học Huế và dạy học ở Vinh, chiếc rương gỗ những năm 1922–1925, con dấu của Hội Hưng Nam, cùng rễ cây và mảnh ván quan tài lấy từ nơi khai quật hài cốt.

Khu lưu niệm được xếp hạng di tích quốc gia ngày 11/6/1992. Ngày 12/2/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng thêm Mộ Tổng Bí thư Trần Phú là di tích quốc gia, bổ sung vào khu lưu niệm.

Cần biết trước: từ cuối tháng 12/2025 khu di tích được tu bổ với tổng vốn hơn 60 tỷ đồng. Theo Báo Hà Tĩnh, đầu tháng 8/2026 khu mộ đã có sân hành lễ, đường nội bộ, bậc cấp mở rộng, cổng và hàng rào mới; ở khu lưu niệm, phần xây dựng cơ bản đã xong nhưng nội thất trưng bày còn đang thi công. Bạn nên hỏi Ban Quản lý khu di tích xem nhà trưng bày đã mở lại chưa. Giá vé và giờ mở cửa chưa có công bố chính thức.

Khu di tích đông vào dịp ngày sinh 1/5 và lễ giỗ 23 tháng 7 âm lịch; trước lễ kỷ niệm 120 năm ngày sinh năm 2024 có ngày đón hơn 2.000 lượt người, phần nhiều là giáo viên, học sinh Nghệ An và Hà Tĩnh.

Đây là nơi dâng hương tưởng niệm và nơi dòng họ thờ tự: bạn nên ăn mặc chỉnh tề, giữ trật tự ở khu mộ và trong nhà thờ, đặt hoa và thắp hương theo hướng dẫn của cán bộ khu di tích.

Khu di tích hợp với các đoàn về nguồn, học sinh, người quan tâm lịch sử Đảng giai đoạn 1930–1931. Nếu muốn xem một khu lưu niệm vừa tôn tạo xong, Khu di tích Tổng Bí thư Hà Huy Tập ở xã Cẩm Hưng đã hoàn thành các hạng mục mới vào dịp tháng 4/2026.