Vườn quốc gia Vũ Quang nằm ở phía tây tỉnh Hà Tĩnh, trên dãy Trường Sơn, có 62 km giáp nước Lào. Trụ sở Ban quản lý ở xã Vũ Quang, cách trung tâm tỉnh khoảng 50 km. Vườn quản lý hơn 57.000 ha rừng và ôm trọn hồ Ngàn Trươi, nên phần lớn đường vào rừng sâu bây giờ là đường thủy.

Nơi này từng là lâm trường khai thác gỗ từ năm 1977 đến 1993. Năm 1994, rừng được chuyển thành khu bảo tồn thiên nhiên và việc khai thác chấm dứt; ngày 30/7/2002, Thủ tướng Chính phủ quyết định chuyển hạng thành vườn quốc gia. Tháng 10/2019, vườn được trao danh hiệu Vườn di sản ASEAN.

Điều làm giới khoa học biết đến Vũ Quang là sao la. Tháng 5/1992, loài thú lớn này được phát hiện lần đầu trên thế giới tại rừng Vũ Quang, trong một chuyến khảo sát của Bộ Lâm nghiệp và WWF; năm 1993 đến lượt mang lớn. Vườn đã ghi nhận 1.829 loài thực vật bậc cao, 94 loài thú và 315 loài chim. Nói thẳng: bạn không nên mong gặp sao la, vì nhiều năm nay ở Vũ Quang chưa ghi nhận thêm cá thể nào ngoài tự nhiên.

Hành trình thường bắt đầu từ đập hồ Ngàn Trươi. Thuyền đi 40 đến 45 phút qua mặt hồ có 32 hòn đảo để tới các điểm trong vườn. Đảo Khỉ là nơi Ban quản lý chăm sóc những cá thể khỉ được cứu hộ trước khi thả về rừng. Vào sâu hơn là miếu thờ cụ Phan Đình Phùng giữa rừng cây cổ thụ, trên vùng căn cứ của khởi nghĩa Hương Khê cuối thế kỷ 19, rồi các suối Rào Rồng, Suối Trắng.

Thác Thang Đày, cao khoảng 50 m, là chặng khó nhất: hơn một giờ thuyền đến Trạm bảo vệ rừng Sao La, sau đó gần hai giờ băng rừng, vượt suối mới tới chân thác.

Du lịch ở đây chưa phải sản phẩm bán sẵn. Tháng 7/2025, tỉnh mới phê duyệt đề án du lịch sinh thái giai đoạn 2025 đến 2030 với 8 điểm và 5 tuyến, và vườn đang mời doanh nghiệp thuê môi trường rừng. Đến tháng 5/2026, cử tri địa phương vẫn kiến nghị tỉnh xúc tiến đầu tư. Các chuyến đi được báo chí ghi lại đều do Ban quản lý dẫn. Giá vé, giờ đón khách chưa có công bố chính thức, bạn cần gọi Ban quản lý trước khi lên đường.

Đây là rừng đặc dụng có voi hoang dã: tháng 5/2026, kiểm lâm bắt gặp hai con voi trưởng thành ở ven hồ. Hãy đi cùng cán bộ của vườn, không tự tách đoàn; năm 2017, vườn cho biết các trạm trong vùng lòng hồ không có điện và sóng điện thoại. Khi đến miếu thờ cụ Phan, giữ trật tự và thắp hương theo hướng dẫn.

Vũ Quang hợp với người quen đi bộ đường rừng, người quan tâm bảo tồn và các đoàn nghiên cứu. Gia đình có trẻ nhỏ hoặc người muốn đến nơi có sẵn dịch vụ nên cân nhắc hồ Kẻ Gỗ ở xã Cẩm Duệ, cách trung tâm tỉnh chưa đầy 20 km và có cầu dẫn ra đền trên đảo.