Côn Sơn – Kiếp Bạc là hai cụm di tích cách nhau khoảng 5 km ở phường Trần Hưng Đạo, vùng Chí Linh thuộc tỉnh Hải Dương cũ, nay là thành phố Hải Phòng, cách trung tâm Hà Nội khoảng 70 km theo Ban quản lý. Côn Sơn là chùa và núi gắn với thiền phái Trúc Lâm và Nguyễn Trãi; Kiếp Bạc là đền thờ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn bên sông Lục Đầu. Chùa Côn Sơn và đền Kiếp Bạc là hai trong 12 điểm thành phần của di sản thế giới Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc, được UNESCO ghi danh ngày 12/7/2025.

Chùa Côn Sơn (chùa Hun) và đền Kiếp Bạc có tên trong đợt xếp hạng di tích đầu tiên của miền Bắc ngày 28/4/1962, rồi thành di tích quốc gia đặc biệt năm 2012. Côn Sơn là một trong các chốn tổ của Trúc Lâm, cùng Yên Tử, Quỳnh Lâm và Thanh Mai; ba vị tổ Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang từng về đây thuyết pháp, và Huyền Quang viên tịch ở đây năm 1334. Chùa còn thờ quan Đại tư đồ Trần Nguyên Đán, người dựng Thanh Hư động, và Nguyễn Trãi, người viết "Côn Sơn ca". Chùa giữ ba bảo vật quốc gia: bia Thanh Hư Động thời Trần, bia Côn Sơn Tư Phúc tự năm 1607 và bộ tượng Tam Thế Phật thời Lê trung hưng.

Ở Côn Sơn, bạn vào chùa rồi theo bậc đá lên núi Côn Sơn tới Ngũ Nhạc linh từ, hoặc lên núi Kỳ Lân tới Bàn Cờ Tiên, đi qua Giếng Ngọc, Thạch Bàn và suối Côn Sơn. Nên đi giày đi bộ. Kiếp Bạc nằm giữa thung lũng núi Rồng, mặt nhìn ra sông Lục Đầu, nơi bốn con sông hợp lưu; Trần Hưng Đạo đặt phủ đệ ở Vạn Kiếp và mất tại đây năm 1300. Đền hiện nay là kết quả nhiều lần tu sửa, lần đại trùng tu gần nhất năm 2014.

Mặt hạn chế cần biết: mùa lễ hội tháng Giêng và tháng Tám âm lịch rất đông, riêng hai ngày cuối tuần cuối tháng 9/2025 có khoảng 65.000 lượt khách. Thành phố đã chủ trương dự án tu bổ khu đền Kiếp Bạc, yêu cầu thi công xong chậm nhất năm 2027, nên một số hạng mục có thể đang làm, nên hỏi lại trước khi đi.

Vé do Ban quản lý thu từ 01/01/2026: người lớn 20.000 đồng, trẻ từ 6 đến dưới 16 tuổi 10.000 đồng, dưới 6 tuổi miễn phí; khu di tích mở cửa mọi ngày kể cả lễ Tết nhưng chưa công bố giờ cụ thể. Trên núi là rừng: không đốt lửa, không mang chất cháy nổ.

Đây là nơi thờ tự đang hoạt động. Ăn mặc gọn gàng, không mặc đồ quá ngắn, không đội mũ nón và không hút thuốc trong di tích; nội quy cấm xem bói, rút thẻ và phát hành ấn phẩm ngoài luồng. Các nghi lễ như Khai ấn, Hầu Thánh là nghi thức tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần, bạn dự theo hướng dẫn của ban tổ chức, không chen lấn.

Nơi này hợp với người muốn hiểu thời Trần, Trúc Lâm và Nguyễn Trãi trong một ngày, và người thích leo núi nhẹ có bậc đá. Nếu muốn yên tĩnh, tránh mùa lễ hội; theo VnExpress, đi vào cuối tuần thường trong năm sẽ đỡ đông hơn. Nếu bạn muốn đi sâu vào khởi nguồn của Trúc Lâm thì Yên Tử ở Quảng Ninh là nơi phát tích, còn trong cùng Ban quản lý, động Kính Chủ ở phường Phạm Sư Mạnh là lựa chọn thiên về văn bia khắc trên vách đá.