Skip to main content
Localis

Heritage spaces

Chùa Pitu Khosarangsay

Chùa Phật giáo Nam tông Khmer trong hẻm Mạc Đĩnh Chi, lập năm 1948, chánh điện bốn tầng khánh thành năm 2012, nơi sinh viên Khmer trọ học.

Ninh Kiều, Can Tho

Story

This story is currently available in Vietnamese only.

Chùa Pitu Khôsa Răngsây nằm trong một con hẻm ở số 27/18 đường Mạc Đĩnh Chi, nay thuộc phường Ninh Kiều (trước là phường An Cư, quận Ninh Kiều). Tên Việt của chùa là Viễn Quang. Người quanh vùng còn gọi là Chùa Sau, để phân biệt với Chùa Trước, tức chùa Munir Ansay trên đại lộ Hòa Bình cách đó chừng 500 m. Đây là chùa Phật giáo Nam tông của bà con Khmer ở nội ô; theo Báo Cần Thơ, người Việt quanh vùng cũng lui tới.

Chùa lập năm 1948. Thượng tọa Sơn Tây, bà con quen gọi là Ta Tu, đứng ra dựng chùa bằng cột cây, mái lá trên khu đất 645 m²; theo Báo Cần Thơ, đất do phật tử góp lại, mỗi gia đình một mét vuông. Tết Mậu Thân 1968, chùa bị rocket bắn cháy và phá hủy toàn bộ. Chùa được dựng lại dần, rồi từ năm 2007 xây mới chánh điện bằng bê tông cốt thép. Thời báo Kinh tế Sài Gòn ghi công trình khánh thành vào hạ tuần tháng 4/2012, kinh phí 12 tỉ đồng.

Vì đất hẹp và nằm giữa khu dân cư, chánh điện được xây chồng tầng: một trệt, ba lầu và một tầng tháp, cao gần 30 m, quay về hướng đông. Mái ba cấp, mỗi cấp ba nếp. Mặt ngoài đắp rồng Angkor, tiên nữ Keynor, chim thần Krud, thần Hanuman. Mười hai bộ cửa sổ gỗ được chạm thành mười hai bức phù điêu theo tích Phật giáo và truyện Riêmkê. Tầng ba có 16 bức tranh kể cuộc đời Đức Phật từ đản sinh đến nhập niết bàn.

Bạn đi từ sân lên theo bậc tam cấp có hai tượng chằn và lan can hình rắn rồng. Các tầng dưới là nơi làm lễ Chôl Chnăm Thmây, Đôn-ta, Phật đản; tầng ba là chánh điện, nơi làm lễ xuất gia, nhập hạ, Dâng y Kathina. Tầng tháp giữ Tam tạng kinh và là nơi thờ xá lợi Phật. Theo Thời báo Kinh tế Sài Gòn, tầng này chỉ mở khi khách xin phép nhà chùa; quanh tầng tháp có lối đi rộng chừng một mét nhìn ra thành phố.

Chùa còn là chỗ ở và chỗ học. Năm 2024, báo Đại Đoàn Kết ghi khoảng 50 tăng sinh, sinh viên Khmer các tỉnh trọ học tại đây; chùa mở lớp chữ Khmer và nhạc ngũ âm miễn phí cho thiếu nhi. Tủ sách của chùa có các bộ kinh lá buông trên trăm năm tuổi, do Thượng tọa Lý Hùng, trụ trì từ năm 1996, sưu tầm.

Mặt hạn chế: khuôn viên nhỏ, lối vào là hẻm, không có bãi xe được công bố. Giờ đón khách, thuyết minh, phí tham quan đều chưa có công bố chính thức. Trong chùa có sư và sinh viên sinh hoạt hằng ngày, nên khách không đi lại tự do khắp các tầng.

Vào chùa, bạn hỏi người trong chùa trước khi lên các tầng thờ, cởi giày dép trước điện thờ, mặc kín vai và gối, nói nhỏ. Phụ nữ không chạm vào người hay y áo của sư. Không tự ý chạm kinh lá buông, tượng Phật. Ngày lễ, bạn đứng ngoài khu hành lễ, hỏi trước khi chụp ảnh.

Chùa hợp với người muốn xem kiến trúc chùa Khmer xây theo chiều cao giữa phố và muốn hiểu vai trò của ngôi chùa với sinh viên Khmer ở Cần Thơ. Nếu bạn muốn một ngôi chùa Khmer lâu đời, khuôn viên rộng, chùa Pôthi Somrôn ở vàm sông Ô Môn là lựa chọn khác.

What to experience

  • Viếng chánh điện, xem phù điêu, tranh tường về Đức Phật
  • Xin phép chùa lên tầng tháp thờ xá lợi, nhìn ra thành phố
  • Xin phép xem tủ kinh lá buông
  • Dự lễ Chôl Chnăm Thmây, Sene Đôn-ta, Dâng y (là khách)

Keywords

  • chùa Khmer
  • Phật giáo Nam tông
  • chùa Viễn Quang
  • kinh lá buông
  • Ninh Kiều
  • sinh viên Khmer