Dìa Trên là xóm của người Nùng An thuộc xã Phúc Sen cũ, nay là xã Quảng Uyên, nằm trong thung lũng dưới dãy núi đá vôi, cùng vùng với làng hương Phja Thắp và làng rèn Phúc Sen. Xóm có 64 hộ; số hộ làm giấy bản được ghi là 40 hộ năm 2023 và 55 hộ năm 2026. Tháng 9/2022 UBND tỉnh trao bằng làng nghề truyền thống; làng là một điểm trên tuyến phía Đông của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng.

Giấy bản là tờ giấy làm tay từ vỏ cây mạy sla, tức cây dướng, màu trắng ngà, xốp và dai. Người Nùng An dùng giấy để viết chữ Hán Nôm, chép sách cúng, dán bàn thờ, trang trí nhà và làm vàng mã. Không ai nhớ nghề có từ bao giờ.

Vỏ mạy sla tước từ tháng 2 đến tháng 7, đun khoảng hai giờ, bỏ lớp vỏ đen, phơi khô cất trên gác bếp dùng quanh năm. Khi làm, vỏ trắng trộn vôi tôi ninh khoảng ba giờ, ngâm mương một ngày, đập nhuyễn rồi đổ xuống bể nước, thêm nhớt cây dây trơn (khủa háo), khuấy đều. Người seo giấy dìm khuôn mành tre xuống bể, điều tay cho bột dàn đều; nhanh hay chậm quá một nhịp, tờ giấy sẽ chỗ dày chỗ mỏng. Giấy xếp chồng, đè đá ép nước, rồi bóc từng tờ ướt dán lên vách, lên tường; nắng ráo khoảng một buổi là khô.

Từ năm 2023, qua kết nối của Ban Quản lý Công viên địa chất, làng hợp tác với một doanh nghiệp xã hội về giấy và học kỹ thuật seo từ nghệ nhân làng giấy dó Bắc Ninh. Giấy nay được nhuộm thử bằng lá cẩm, lá chàm và làm thành quạt, sổ tay, tranh thư pháp, phong bì, hoa giấy. Giấy bản Dìa Trên được chọn làm quà tặng đại biểu Hội nghị quốc tế lần thứ 8 của Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO khu vực châu Á - Thái Bình Dương tổ chức tại Cao Bằng năm 2024.

Năm 2026 xóm có ba điểm trải nghiệm làm giấy tại ba hộ gia đình. Bạn xem người dân xử lý vỏ cây, giã bột, khuấy bể, rồi tự cầm khuôn seo một tờ. Làng có bãi đỗ xe, bảng thông tin di sản và kệ bán hàng tự phục vụ.

Làng đón khoảng ba đến năm đoàn mỗi ngày, cuối tuần có đoàn 30 đến 50 người; muốn có thời gian hỏi chuyện người làm nghề thì nên đến ngày thường. Nghề chủ yếu làm vào lúc nông nhàn; nên hỏi trước để chắc có mẻ seo. Chưa có công bố chính thức về giá trải nghiệm hay giờ đón khách. Seo giấy là làm việc với nước và bột giấy, tay sẽ ướt.

Giấy bản gắn với nghi lễ của người Nùng An, từ lễ đầy tháng, cưới hỏi đến giấy thầy cúng viết và vàng mã. Hỏi trước khi chụp ảnh người và vào nhà, không chạm vào giấy đang phơi trên vách, và bỏ đủ tiền vào hòm khi mua ở kệ tự phục vụ.

Làng làm giấy bản Dìa Trên hợp với người thích tự tay làm một món thủ công và muốn mang về một sản phẩm không mang tính thờ cúng. Nếu bạn muốn xem nghề gắn trực tiếp với việc thờ tổ tiên, làng hương Phja Thắp gần đó là lựa chọn khác; muốn xem nghề kim loại thì ghé làng rèn Phúc Sen.