Heritage spaces
Chùa Bửu Sơn
Chùa Một Cột của Biên Hòa, nơi thờ pho tượng đá Vishnu bốn tay của người Chăm giữa chánh điện
Story
Giữa khu dân cư Hòa Bình ở trung tâm Biên Hòa cũ có một ngôi chùa mà người trong vùng gọi bằng hai cái tên chẳng giống tên chữ chút nào: chùa Một Cột và chùa Phật Bốn Tay. Đó là chùa Bửu Sơn, ngôi chùa Bắc tông thuộc tông Lâm Tế, do dân thôn Bình Thành lập từ thế kỷ 18, ban đầu chỉ có vách tre, cột gỗ.
Tên chùa Một Cột đến từ cách dựng chánh điện. Trong hai lần trùng tu lớn năm 1937 và 1965, nhà chùa cho các vì kèo từ nóc quy cả về một cột chịu lực đặt ngay giữa chánh điện rộng chừng 100 m². Khác với chùa Một Cột ở Hà Nội, nơi cây cột nằm bên ngoài đỡ cả ngôi chùa, cây cột ở Bửu Sơn đứng bên trong, xung quanh là hệ thống tượng Phật bày theo lối Bắc tông. Nóc chánh điện hình bát giác; theo nhà chùa, tám cạnh tượng trưng cho tám con đường giải thoát khỏi khổ đau.
Tên chùa Phật Bốn Tay đến từ một pho tượng đá. Ngay ở cột giữa chánh điện, nhà chùa thờ một tượng ngồi cao khoảng 1,5 m, nặng gần một tấn, đó là tượng thần Vishnu do người Chăm tạc vào thế kỷ 15, mặt sau còn khắc chữ Chăm cổ. Năm 1861, người Pháp tìm thấy tượng trong một hốc cây gần chùa; các hương lão trong làng đến xin rước về thờ, và từ đó dân quanh vùng gọi luôn ngôi chùa theo dáng bốn tay của tượng. Pho tượng này được Báo Đồng Nai nhắc tới trong số những hiện vật quý trên đất Đồng Nai. Một tượng thần của cư dân Chăm xưa được người Việt giữ gìn, hương khói giữa chánh điện chùa Phật, và đó là lớp lịch sử ít nơi nào ở Biên Hòa còn thấy rõ như vậy.
Ngoài chánh điện, bạn có thể xem tầng dưới thờ năm vị Thập điện, hai vị Phán quan và Bồ Tát Địa Tạng; am nhỏ ngoài sân thờ tượng Quan Âm nghìn tay nghìn mắt trên đài sen; điện nhỏ thờ Bồ Tát Quan Âm đối diện bảo tháp cao 3 m lưu giữ tro cốt các vị trụ trì. Ngẩng lên nóc chùa sẽ thấy tượng voi đứng giữa bốn con hạc.
Bửu Sơn là ngôi chùa đang sinh hoạt của cư dân, khuôn viên chỉ gần 1.000 m² nằm lọt trong khu nhà phố, không phải một điểm tham quan có quầy đón khách hay người thuyết minh, và giờ mở cổng chưa được công bố. Trong chùa có khu gửi tro cốt của người đã khuất, nên hãy ăn mặc kín đáo, nói nhỏ, và hỏi nhà chùa trước khi chụp ảnh tượng trong chánh điện.
Chùa hợp với người quan tâm kiến trúc chùa Nam Bộ và dấu vết văn hóa Chăm ở miền Đông, dễ ghép với Thành cổ Biên Hòa, Nhà hội Bình Trước trong một buổi đi bộ quanh phường Trấn Biên. Nếu bạn muốn một ngôi chùa cổ có cảnh quan núi non rộng rãi để dạo lâu, chùa Bửu Phong trên núi Bửu Long sẽ hợp hơn.
What to experience
- Xem chánh điện một cột chịu lực, nóc bát giác
- Chiêm bái tượng đá Vishnu bốn tay ở cột giữa chánh điện
- Lễ Phật, dâng hương
Keywords