Heritage spaces
Đình Bình Quan
Đình làng trên cù lao Phố, xưa là Bình Quan võ miếu, nơi Thanh niên Tiền phong tập hợp năm 1945
Story
Ở phía nam cù lao Phố, mảnh đất giữa sông Đồng Nai có tới mười một ngôi đình, sáu ngôi chùa cùng nhiều miếu cổ, có một khu xóm được người xưa ví như ốc đảo, bao quanh bởi rạch Lò Gốm và dòng sông. Đình Bình Quan nằm ở đó, trên chỗ đất cao ráo, lối vào và sân đình rợp những loại cây chịu được vùng đất thấp hay ngập nước.
Đình được dựng từ thế kỷ 19 với tên gọi Bình Quan võ miếu; tấm biển gỗ khắc bốn chữ ấy, làm vào khoảng giữa thế kỷ 19, vẫn còn. Thuở đầu đây chỉ là một ngôi nhà vuông (nhà tứ trụ có cột kèo và mái che, bốn phía để trống), vừa là chỗ thờ thần, vừa là nơi họp dân và, theo lời truyền, kiêm luôn chức năng điếm canh của xóm. Diện mạo hiện nay chủ yếu có từ lần trùng tu năm 1942, khi vách ván được thay bằng tường gạch thẻ, nền tôn cao, mái lợp ngói móc vảy cá nhưng bộ giàn mái cũ được giữ lại; đình còn được tu sửa năm 1989 và từ cuối 2003 đến đầu 2004. Năm 2004, đình được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.
Vào đình, bạn sẽ thấy tiền đình ba gian hai chái; chánh điện thờ Thần Thành hoàng bổn cảnh ở nơi trang trọng nhất, cùng Tả ban, Hữu ban, Tiền hiền, Hậu hiền, Ngũ hành nương nương; Thổ thần được đặt phía ngoài gần cửa, còn Tiên sư thờ phía sau chánh điện. Đình còn giữ hoành phi và binh khí bằng gỗ có từ thời lập đình.
Điều làm đình Bình Quan khác các đình cùng cù lao là phần ký ức năm 1945. Khi chuẩn bị giành chính quyền ở Biên Hòa, đội Thanh niên Tiền phong của Bình Quan lấy sân đình làm nơi sinh hoạt, luyện tập, rồi đi mít tinh ở Quảng trường Sông Phố. Vì vậy đình về sau phối thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh và các anh hùng liệt sĩ của khu vực. Mỗi năm đình có hai ngày lễ lớn: lễ Kỳ yên (còn gọi là lễ cầu an) vào 15 và 16 tháng 11 âm lịch (ngày dương thay đổi theo năm), và lễ dâng hương tưởng niệm ngày 27 tháng 7.
Đây là đình làng do cộng đồng địa phương trông coi, không phải điểm du lịch có giờ mở cửa, thuyết minh hay dịch vụ; ngày thường khá yên ắng. Muốn vào chánh điện, bạn nên hỏi người trông đình, ăn mặc kín đáo và giữ yên lặng, nhất là trước bàn thờ các liệt sĩ.
Đình Bình Quan hợp với người đang đi một vòng các đình, chùa của cù lao Phố và muốn thấy một ngôi đình nhỏ còn giữ dáng nhà vuông cùng câu chuyện của xóm mình. Nếu bạn chỉ có thời gian cho một điểm trên cù lao, đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh, chùa Đại Giác hay chùa Ông, ba di tích cấp quốc gia ở đây, sẽ cho bạn nhiều thứ để xem hơn.
What to experience
- Xem biển hiệu Bình Quan Võ Miếu và chánh điện
- Dự lễ Kỳ yên 15–16 tháng 11 âm lịch
- Ghép tuyến đình chùa cù lao Phố
Keywords