Skip to main content
Localis

Heritage spaces

Di tích Ngã tư Phú Riềng

Di tích quốc gia ghi dấu cuộc nổi dậy năm 1933 của đồng bào S'tiêng ở vùng Bà Rá xưa

Phú Riềng, Dong Nai

Story

This story is currently available in Vietnamese only.

Ngã tư Phú Riềng, thuộc xã Phú Riềng, là nơi năm 1933 chính quyền thuộc địa dựng một tấm bia để tưởng nhớ viên quận trưởng quận Bà Rá. Về sau, cũng chính địa điểm ấy được xếp hạng di tích lịch sử quốc gia, nhưng với một cái tên kể câu chuyện từ phía ngược lại: Cuộc nổi dậy của đồng bào S'tiêng - xã Phú Riềng chống thực dân Pháp ngày 25/10/1933. “Ngã tư Phú Riềng” là cách gọi theo vị trí; tên trong hồ sơ là tên của sự kiện.

Đầu thế kỷ XX, các đồn điền cao su mở rộng ở Nam Kỳ, trong đó có quận Bà Rá của tỉnh Biên Hòa khi ấy. Người S'tiêng trong vùng bị buộc “đi xâu”, tức đi phục dịch, làm việc không công. Năm 1933, hai anh em Điểu Môn và Điểu Mốt ở sóc Bù Sum, những người từng theo phong trào của thủ lĩnh N'Trang Lơng hồi thập niên 1920, vận động và quy tụ được khoảng 200 thanh niên S'tiêng. Ngày 25 tháng 10 năm 1933, nghĩa quân phục kích đoàn của viên quận trưởng đang đi đốc thúc dân đi xâu. Cuộc nổi dậy sau đó bị dập tắt, và tấm bia được dựng lên tại đây. Ngày 29 tháng 5 năm 1989, Bộ Văn hóa xếp hạng di tích với tên gọi của chính cuộc nổi dậy.

Vì thế điều đáng nghĩ khi đứng ở đây là cách một địa điểm đổi nghĩa: dựng lên để nhớ người cầm quyền, rồi được gìn giữ để nhớ những người đã đứng lên. Người S'tiêng là chủ thể của câu chuyện này, và cộng đồng S'tiêng hôm nay vẫn sinh sống ở miền đất Bình Phước cũ; khi nhắc lại sự kiện, nên dùng đúng tên người, tên sóc như sử liệu địa phương ghi.

Đây là một điểm dừng ngắn tại một giao lộ, không phải khu tham quan có nhiều hạng mục. Thông tin được công bố về di tích hầu hết là phần lịch sử, nên bạn hãy đến với tâm thế ghé thăm một dấu mốc hơn là một điểm tham quan dài.

Nơi này hợp với người quan tâm lịch sử các dân tộc ở miền Đông Nam Bộ và những ai đi ngang vùng Phú Riềng muốn hiểu thêm về miền đất mình đi qua. Lưu ý đừng nhầm với di tích Phú Riềng Đỏ (nơi thành lập chi bộ của công nhân cao su năm 1929) nằm ở xã Thuận Lợi; hai nơi khác nhau và có thể ghép trong cùng một chuyến.

What to experience

  • Dừng chân viếng di tích tại ngã tư Phú Riềng
  • Tìm hiểu cuộc nổi dậy năm 1933 của đồng bào S'tiêng

Keywords

  • không gian di sản
  • Đồng Nai
  • Phú Riềng
  • di tích quốc gia
  • người S'tiêng
  • lịch sử thời thuộc địa
  • Bà Rá