Heritage spaces
Di tích Phú Riềng Đỏ
Nơi thành lập chi bộ Đảng đầu tiên của ngành cao su, giữa rừng cao su xã Thuận Lợi
Story
Giữa vùng cao su của xã Thuận Lợi, ở ấp Làng 3, có một tượng đài cao 10 mét. Người trong vùng và công nhân cao su gọi nơi này là Phú Riềng Đỏ; trong hồ sơ di tích quốc gia, tên của nó là Địa điểm thành lập Chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng ở Phú Riềng.
Câu chuyện bắt đầu từ đồn điền cao su Phú Riềng của Công ty Michelin thời thuộc địa, nơi phu mộ từ miền Bắc và miền Trung làm việc trong chế độ lao động hà khắc. Năm 1928, Nguyễn Xuân Cừ được cử vào đây “vô sản hóa”, cùng Trần Tử Bình và một số người khác gây dựng tổ chức trong công nhân. Đêm 28 tháng 10 năm 1929, bên bờ suối Làng 3, chi bộ được thành lập do Nguyễn Xuân Cừ làm bí thư; đây là chi bộ Đảng đầu tiên của vùng đất Bình Phước cũ và cũng là chi bộ đầu tiên của ngành cao su Việt Nam. Chỉ ba tháng sau, từ ngày 30 tháng 1 đến ngày 6 tháng 2 năm 1930, khoảng 5.000 công nhân đồn điền bãi công suốt tám ngày, bắt đầu đúng mùng 1 Tết Canh Ngọ; cái tên “Phú Riềng Đỏ” ra đời từ đó, và phong trào lan sang các đồn điền Dầu Tiếng, Quản Lợi, Lộc Ninh.
Điều đáng để ý là ai giữ gìn nơi này. Đài tưởng niệm đầu tiên do Công ty Cao su Đồng Phú (đơn vị kế tục đồn điền Phú Riềng) dựng năm 1985; đến dịp 90 năm thành lập chi bộ (2019), ngành cao su tôn tạo lại và mở rộng khuôn viên lên 0,8 héc-ta. Ngày 28 tháng 10 hằng năm cũng là ngày truyền thống của ngành cao su Việt Nam, nên với người làm nghề cao su, đây không chỉ là một di tích mà còn là nơi bắt đầu truyền thống của ngành mình. Di tích được xếp hạng cấp quốc gia ngày 12 tháng 2 năm 1999.
Khách đến thường dâng hương trước tượng đài và dành ít phút trong khuôn viên. Quanh ngày 28 tháng 10 và các dịp lễ lớn, cán bộ, công nhân ngành cao su và người dân xã Thuận Lợi về đây làm lễ dâng hương.
Phần đã hoàn chỉnh của khu di tích là tượng đài và khuôn viên; nhà trưng bày truyền thống và khu đón khách mới nằm trong bản quy hoạch tu bổ mà xã Thuận Lợi đang lập, nên diện mạo nơi này sẽ còn thay đổi. Khi có đoàn đang làm lễ dâng hương, hãy giữ yên lặng và ăn mặc chỉnh tề như ở mọi nơi tưởng niệm.
Nơi này hợp với người quan tâm lịch sử phong trào công nhân và ngành cao su, với các đoàn về nguồn, và với ai muốn hiểu vì sao vùng đất đỏ này gắn chặt với cây cao su. Nếu chỉ có ít thời gian và muốn một điểm nhiều hoạt động, chuyến ghé ở đây sẽ ngắn; có thể ghép với hồ Suối Lam cùng xã.
What to experience
- Dâng hương trước Tượng đài Phú Riềng Đỏ
- Tham quan khuôn viên khu tượng đài
- Dự lễ dâng hương dịp 28/10
Keywords