Skip to main content
Localis

Festivals

Lễ Kỳ Yên đình Chí Hòa

Lễ cầu an ngày 16 tháng 2 âm lịch của ngôi đình hơn 300 năm ở Hòa Hưng

Hòa Hưng, Ho Chi Minh City

Story

This story is currently available in Vietnamese only.

Mỗi năm một lần, vào ngày 16 tháng 2 âm lịch, con hẻm 475 Cách Mạng Tháng Tám đổi nhịp. Từ sáng sớm, người trong vùng Hòa Hưng đã tụ về sân đình Chí Hòa chờ đoàn thỉnh sắc. Khoảng 8 đến 9 giờ, Ban thỉnh sắc gồm Chánh tế và Bồi tế vào bái lạy xin lệnh Thần, học trò lễ giàn chầu khiêng long xa - nghi thức mở màn của Lễ Kỳ Yên, tức lễ cầu an, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Ngày 16 tháng 2 không phải chọn ngẫu nhiên. Ngày 16 tháng 2 năm Nhâm Tý 1852, đình được vua Tự Đức ban sắc phong Thần, và dân làng lấy luôn ngày ấy làm ngày Kỳ Yên hằng năm. Đình Chí Hòa - người quanh đây vẫn gọi là đình Hòa Hưng - là một trong những ngôi đình cổ nhất Thành phố Hồ Chí Minh, hơn 300 năm tuổi, gắn với lớp cư dân đầu tiên lập làng ở vùng này. Từ thời chúa Nguyễn, năm 1698, khi Thống soái Nguyễn Hữu Cảnh vào Nam kinh lược, thiết lập xã, thôn, làng, thì hễ có làng là phải có đình; "đình làng" đi liền với nhau là vậy.

Nơi đây còn là chỗ cụ Võ Trường Toản mở lớp dạy học vào khoảng năm 1785 - 1792. Trịnh Hoài Đức, Lê Quang Định, Ngô Nhân Tịnh - những tên tuổi sau này của đất Gia Định - đều từng là học trò của cụ. Một chi tiết nhỏ trên mái đình kể tiếp câu chuyện thứ bậc: bốn đầu đao là bốn đầu rồng chân xòe ba móng, dấu hiệu của ngôi đình có sắc phong, thờ vị Trung đẳng thần. Ngoài mặt võ ca có "Lưỡng long chầu nguyệt", bàn thờ và tượng đắp nổi Thần Hổ, hai bên là tượng Kỳ lân phủ phục.

Ngày lễ chính, giờ xuất hành được chọn lúc con nước đang lên - biểu hiện của sự hưng thịnh. Khi xưa đoàn thỉnh sắc đi bộ, nay vì đường sá đông đúc nên long xa được đưa lên ô tô, chạy tới Từ đường gần chợ Vườn Chuối, nơi giữ sắc thần. Tại Từ đường có lễ bái phụng thỉnh sắc, rồi sắc được đặt trong long đình trở về đình. Sau phần cúng tế là lễ xây chầu hát bội tuồng cổ, dựng ngay trên sân khấu gạch cao 1,2 mét trong võ ca, mặt quay vào chánh điện - người dân đến đình dịp này vừa cúng bái vừa xem hát. Trước khi lễ kết thúc, Ban thỉnh sắc đưa sắc phong hoàn lại Từ đường.

Nếu bạn muốn xem trọn phần nghi lễ, hãy đến từ sáng sớm ngày 16 tháng 2 âm lịch và ở lại tới buổi xây chầu. Ngày thường, hàng cửa sắt ngăn chánh điện với võ ca và hai cửa hông chỉ mở khi có lễ, nên bên trong chánh điện không phải lúc nào cũng vào được. Ăn mặc kín đáo, đi nhẹ nói khẽ trong khu hành lễ, và hỏi ban quý tế một tiếng trước khi chụp cận cảnh người đang hành lễ.

What to experience

  • Xem lễ thỉnh sắc và rước sắc thần bằng long xa
  • Dự lễ cúng tế cầu an tại chánh điện
  • Xem lễ xây chầu hát bội tuồng cổ tại võ ca
  • Tham quan kiến trúc đình Nam Bộ và sân khấu võ ca

Keywords

  • lễ hội
  • Lễ Kỳ Yên
  • đình làng Nam Bộ
  • đình Chí Hòa
  • Hòa Hưng
  • hát bội
  • di tích quốc gia
  • TP.HCM