Heritage spaces
Chùa Thánh Duyên (núi Túy Vân)
Quốc tự triều Nguyễn trên núi Túy Vân bên đầm Cầu Hai, có tháp Điều Ngự ba tầng trên đỉnh, di tích quốc gia từ năm 1996.
Story
Từ trung tâm Huế đi khoảng 40 km theo quốc lộ 49B qua biển Thuận An, bạn gặp núi Túy Vân, một ngọn núi nhỏ cao khoảng 60 m nhô lên bên đầm Cầu Hai, gần cửa biển Tư Hiền, thuộc xã Vinh Lộc (trước là xã Vinh Hiền). Trên núi là chùa Thánh Duyên, một trong bốn ngôi quốc tự của Huế cùng Thiên Mụ, Diệu Đế, Giác Hoàng, và là di tích cấp quốc gia từ năm 1996.
Tương truyền chúa Nguyễn Phúc Tần (1648–1687) đi qua vùng này, lập một am nhỏ trên sườn núi làm nơi cầu phúc cho dân. Năm 1692, chúa Nguyễn Phúc Chu nâng am thành chùa; chùa bị phá hủy trong chiến tranh cuối thế kỷ 18. Năm 1825, vua Minh Mạng dựng lại, đặt tên Thúy Hoa. Năm 1836, nhân lễ mừng Thuận Thiên Hoàng Thái hậu 70 tuổi, vua cho xây thêm Đại Từ các và tháp Điều Ngự, đổi tên chùa thành Thánh Duyên và ban sắc phong quốc tự.
Tên núi cũng đổi theo triều đại. Vua Thiệu Trị kiêng tên húy của mẹ là Hồ Thị Hoa nên đổi núi Thúy Hoa thành Thúy Vân, dân đọc chệch thành Túy Vân. Qua bài thơ "Vân Sơn thắng tích", ông xếp cảnh núi thứ 9 trong 20 cảnh đẹp đất Thần Kinh.
Chân núi có nhà bia đặt bia "Vân Sơn thắng tích" của vua Thiệu Trị. Leo 38 bậc cấp lên chùa, qua cổng tam quan hai tầng; góc trái sân có phương đình đặt bia ngự chế khắc bốn bài thơ của vua Minh Mạng. Chánh điện làm theo lối trùng thiềm điệp ốc (nhà trước nối liền nhà sau), thờ Tam thế Phật, hai bên là Thập điện Minh vương và Thập bát La Hán; giữa điện còn long vị đồng khắc chữ chúc thọ vua Minh Mạng. Theo cửa hậu lên tiếp là Đại Từ các thờ Phật, Quan Âm, Đại Thế Chí; trên đỉnh là tháp Điều Ngự vuông, ba tầng, cao khoảng 12–13 m, phía sau là đình Tiến Sảng.
Từ tầng trên của tháp nhìn ra đầm Cầu Hai, cửa Tư Hiền và dãy Bạch Mã; báo chí tả cảnh hoàng hôn trên đầm nhìn từ sườn núi. Khuôn viên có hơn 100 cây cổ thụ 200–300 năm tuổi.
Chùa xa trung tâm, chưa công bố giờ mở cửa hay phí tham quan, nên hỏi trước. Tam quan và chánh điện đã được trùng tu theo kiểu mới; lối lên tháp là bậc đá dưới tán cây, trong tháp là cầu thang gỗ. Khách có được lên tháp hay không tùy hiện trạng, hỏi tại chùa.
Chùa đang hoạt động, dịp Phật Đản và Vu Lan đón đông Phật tử. Bạn ăn mặc kín đáo, nói khẽ; bia đá, long vị là hiện vật di tích, không sờ, không tựa hay leo lên bia.
Thánh Duyên hợp với người đi tuyến phía nam Huế, muốn kết hợp di tích triều Nguyễn với cảnh đầm phá, người quan tâm thơ văn các vua Nguyễn; không hợp người ngại leo bậc hoặc chỉ có nửa ngày trong thành phố. Khi đó chùa Thiên Mụ ở phường Kim Long, cũng là quốc tự, gần hơn nhiều.
What to experience
- Viếng chánh điện và Đại Từ các
- Xem bia thơ của các vua Minh Mạng, Thiệu Trị
- Lên tháp Điều Ngự nhìn đầm Cầu Hai (hỏi trước tại chùa)
- Ngắm hoàng hôn trên đầm Cầu Hai từ sườn núi
Keywords