Hội Xuống Đồng là lễ cầu mùa đầu vụ của người Tày ở xã Nghĩa Đô, tỉnh Lào Cai, vùng lòng chảo cách Phố Ràng hơn 30 km theo Quốc lộ 279. Người Tày Nghĩa Đô gọi hội là Hội cấu múa pi mấu, nghĩa là hội cầu mùa năm mới, để cầu người yên vật thịnh, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Hội hiện có hai dạng, và nguồn ghi khác nhau. Sách giới thiệu Nghĩa Đô của địa phương tả lễ theo truyền thống: làm vào lúc bắt đầu làm ruộng mạ lúa mùa chính vụ, tổ chức theo từng thôn, ông mo của thôn làm chủ tế, người trong thôn dự; cứ bốn năm làm lễ nhỏ không có phần hội, đến năm thứ năm mới có cả lễ và hội. Còn báo chí năm 2026 đưa tin một lễ hội cấp xã: ngày 08/3/2026, rơi vào tháng Giêng âm lịch, UBND xã Nghĩa Đô tổ chức Lễ hội xuống đồng tại thôn Mường Kem.

Kỳ 2026 mở đầu bằng phần cúng ở cánh đồng thôn Mường Kem theo nghi thức tín ngưỡng của người Tày, tiếp đến dựng cây nêu. Phần hội có thi cấy lúa giữa các thôn, đi cà kheo, bắn nỏ, ném còn, đánh quay, và phát động trồng cây. Người dân và khách cùng tham gia các trò chơi. Một bài của Cổng thông tin đối ngoại tỉnh năm 2021 ghi hát then cũng có mặt trong hội xuống đồng của người Tày vùng này.

Cần biết trước: kỳ gần nhất có tin trên báo là kỳ 2026, lịch kỳ tới chưa được công bố; ngày tổ chức do xã thông báo từng năm, nên hỏi lại trước khi đi. Chưa có công bố chính thức về vé. Dạng lễ theo thôn trong sách không có lịch công khai và có năm không có phần hội. Đường vào xã theo Quốc lộ 279 là đường núi; mùa mưa 2025 đoạn Phố Ràng - Nghĩa Đô có gần 10 điểm sạt lở.

Phần cúng ngoài đồng là nghi lễ nông nghiệp của cộng đồng, do người có vai trò cúng bái đảm nhận. Chưa có công bố về phần nào khách được tham gia, nên đứng ở chỗ người xem, không bước vào khu đặt lễ và hỏi ban tổ chức trước khi chụp cận cảnh. Ở phần hội, thi cấy lúa là việc của các đội thôn; bạn có thể thử ném còn, bắn nỏ, cà kheo khi được mời.

Hội Xuống Đồng hợp với người muốn thấy nghi lễ gắn với ruộng lúa và dịp đầu năm của người Tày, nhất là khi ở lại homestay nhà sàn trong xã. Nếu không đến được đầu năm, Lễ hội Cốm Nghĩa Đô vào mùa thu (kỳ 2025 ngày 04/10/2025) là dịp khác trong vòng mùa vụ, có thi giã cốm và dâng cốm lên đền.