Heritage spaces
Cột mốc Km số 0
Điểm khởi đầu đường Trường Sơn – đường Hồ Chí Minh ở xã Tân Kỳ, có cột mốc Km0, nhà trưng bày và khuôn viên cây xanh
Story
Từ phường Thành Vinh đi về phía Tây, ấn phẩm du lịch của tỉnh ghi gần 75 km, bạn tới xã Tân Kỳ, nơi đặt cột mốc Km số 0 của đường Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh. Cột mốc nằm dưới chân núi Dong, ở ngã ba Lạt bên dòng sông Con. Đây là một trong 37 điểm di tích tiêu biểu của Di tích quốc gia đặc biệt Đường Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh, xếp hạng năm 2013, nên ấn phẩm của tỉnh gọi nơi này là "Di tích Quốc gia đặc biệt Km0".
Câu chuyện của cột mốc bắt đầu ngày 19/5/1959, khi Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương quyết định mở tuyến vận tải quân sự dọc Trường Sơn. Ngày 9/9/1964, Trung đoàn 98 công binh bổ nhát cuốc đầu tiên tại bãi đất hẹp này, rồi dùng một cây gỗ lớn khắc chữ "Km số 0" để đánh dấu điểm xuất phát. Ngày 27/11/1972, Đoàn 559 khởi công tuyến đường cơ giới Đông Trường Sơn từ chính Km0, nối tới Lộc Ninh (Bình Phước), dài khoảng 1.920 km. Ấn phẩm của tỉnh ghi con đường này góp phần làm nên chiến thắng mùa xuân 1975.
Cột mốc bạn thấy hôm nay bằng đá granit, được lắp đặt lần đầu năm 1990, cùng năm nơi này được công nhận di tích quốc gia (27/4/1990). Khu lưu niệm được tôn tạo từ tháng 7/2004 và hoàn thành ngày 19/5/2005, gồm cột mốc, hồ điều hòa, nhà trưng bày và khuôn viên cây xanh. Thường khách đến dâng hương ở cột mốc, xem nhà trưng bày rồi đi tiếp, nên đây là điểm dừng ngắn trên hành trình.
Nói thẳng về hiện trạng: tháng 5/2022, Báo Nghệ An đưa tin sau 17 năm sử dụng, cổng, tường rào, hệ thống thoát nước, nhà vệ sinh ngoài trời đều đã xuống cấp, phần trưng bày trong nhà và ngoài trời còn thiếu. Tháng 11/2022, Báo Văn hóa tả vữa bong từng mảng, chân đế nứt, đá ốp sụt lún, di tích chỉ có ba người trông coi và chưa được bố trí kinh phí tu bổ. Hiện chưa có công bố về việc đã cải tạo xong, nên đừng kỳ vọng một bảo tàng đầy đủ. Giờ mở cửa và vé chưa có công bố chính thức; nếu đi theo đoàn, bạn nên liên hệ chính quyền xã trước.
Theo Báo Nghệ An năm 2023, di tích đón khoảng 15.000 lượt khách mỗi năm. Nơi này đông hơn vào các ngày lễ lớn, khi có các đoàn về dâng hương tưởng niệm.
Km0 là nơi tưởng niệm những người đã mở và giữ con đường: theo VTV, trong 16 năm có khoảng 20.000 cán bộ, chiến sĩ, thanh niên xung phong hy sinh trên tuyến Trường Sơn. Bạn ăn mặc lịch sự, giữ trật tự khi có đoàn đang làm lễ, không trèo lên bệ cột mốc để chụp ảnh.
Điểm này hợp với cựu chiến binh, học sinh, người đang đi dọc đường Hồ Chí Minh hoặc muốn hiểu vì sao con đường bắt đầu từ Nghệ An. Nếu bạn muốn một khu tưởng niệm thời chống Mỹ rộng hơn, có khu trưng bày truyền thống và hồ cảnh quan, Khu di tích Truông Bồn ở xã Bạch Hà là lựa chọn khác trong tỉnh; ấn phẩm của tỉnh ghi Truông Bồn cách phường Thành Vinh khoảng 40 km.
What to experience
- Tham quan cột mốc và nhà trưng bày
- Dâng hương tưởng niệm
Keywords