Từ khu trung tâm phường Hoa Lư (thành phố Hoa Lư cũ) đi khoảng 15 km về phía tây theo quốc lộ 38B là tới chùa Bái Đính, nay thuộc phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Bái Đính có hai lớp rất khác nhau: một ngôi chùa hang trên núi Bái Đính gắn với thiền sư Nguyễn Minh Không thời Lý, và một khu chùa mới xây từ năm 2003 dưới chân núi. Theo UNESCO, quần thể chùa xây lại này nằm trong vùng đệm của di sản thế giới Tràng An, không thuộc vùng di sản chính.

Khu chùa cổ thờ Nguyễn Minh Không, vị quốc sư được dân gian tôn là Đức Thánh Nguyễn, với tư cách người khởi dựng. Tương truyền ông đến đây tìm cây thuốc, thấy hang động đẹp nên dựng chùa thờ Phật. Cũng theo truyền tụng, vua Đinh Tiên Hoàng từng lập đàn tế trời ở núi này, còn vua Quang Trung làm lễ tế cờ trước khi ra Thăng Long. Chùa cổ gồm hang Sáng thờ Phật, đền thờ thần Cao Sơn, đền thờ Thánh Nguyễn và động Tối thờ Mẫu với 7 buồng thông nhau.

Khu chùa mới là phần lớn khách nhìn thấy. Theo VnExpress, cả quần thể rộng 539 ha, riêng khu xây mới 80 ha. Lối đi bắt đầu từ cổng Tam quan bằng gỗ cao 16,5 m, qua hành lang La Hán hai dãy, mỗi dãy 117 gian, dài 526 m, tượng La Hán bằng đá do thợ làng đá Ninh Vân tạc, rồi tới gác chuông, điện Quan Âm, điện Pháp Chủ, điện Tam Thế và Bảo tháp 13 tầng cao 99 m ốp gạch Bát Tràng. Năm 2014, chùa là nơi tổ chức Đại lễ Phật đản Liên Hợp Quốc (Vesak).

Từ cổng vào khu trung tâm khoảng 3,5 km, trong khuôn viên có xe điện. Sau khu chùa mới, muốn lên chùa cổ bạn phải leo khoảng 300 bậc đá qua một cổng tam quan ở lưng chừng núi, rồi vào hang Sáng, sang động Tối.

Mặt hạn chế cần biết: hội xuân bắt đầu từ mùng 1 Tết, khai hội mùng 6 tháng Giêng và kéo dài hết tháng 3 âm lịch; VnExpress ghi đây là lúc rất đông, có lúc quá tải, chen chúc. Khu chùa mới là công trình của đầu thế kỷ 21 chứ không phải kiến trúc cổ. Các "kỷ lục" hay được giới thiệu ở đây là kỷ lục trong nước do một tổ chức tư nhân công bố, và số đo giữa các nguồn không khớp nhau. Giờ mở cửa, giá xe điện chưa có công bố chính thức, nên hỏi tại cổng.

Đây là nơi thờ tự đang hoạt động, có cả thờ Phật, thờ thần và thờ Mẫu. Ăn mặc kín đáo, hạn chế thắp hương, bỏ tiền công đức vào hòm thay vì gài lên tượng. Đừng sờ, xoa tượng La Hán: từ năm 2015 báo chí đã ghi nhận nhiều pho bị khách sờ đến đen bóng ở tay, gối, bàn chân. Dịp đầu năm nên giữ kỹ tài sản.

Bái Đính hợp với người muốn xem trong một buổi cả một công trình Phật giáo quy mô lớn thời nay và một chùa hang gắn với truyền thuyết Nguyễn Minh Không. Người đi lại khó nên cân nhắc 300 bậc lên chùa cổ. Nếu bạn muốn di tích gắn trực tiếp với kinh đô Đinh - Tiền Lê, Cố đô Hoa Lư ở phía đông có chùa Nhất Trụ với cột kinh đá năm 995 là bảo vật quốc gia.