Skip to main content
Localis

Heritage spaces

Phủ Giầy

Quần thể di tích thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh ở Vụ Bản, trung tâm thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu; lễ hội Phủ Dầy mùng 3–8 tháng Ba âm lịch.

Vụ Bản, Ninh Binh

Story

This story is currently available in Vietnamese only.

Phủ Giầy (báo chí địa phương viết Phủ Dầy) là quần thể đền, phủ thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh ở xã Vụ Bản, tỉnh Ninh Bình; trước tháng 7/2025 là xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Đây là nơi thờ tự đang hoạt động và là một trung tâm của tín ngưỡng thờ Mẫu, nên bạn đến với tư cách khách của một không gian tín ngưỡng, không phải một điểm tham quan thông thường.

Thánh Mẫu Liễu Hạnh là một trong "Tứ bất tử" của tín ngưỡng dân gian Việt Nam, được các triều Lê đến Nguyễn ban sắc phong. Theo tín ngưỡng, Phủ Giầy dựng trên đất quê hương nơi Mẫu giáng sinh lần thứ hai. Ba công trình chính là Phủ Tiên Hương (phủ chính), Phủ Vân Cát và Lăng Mẫu; tài liệu du lịch trên cổng thông tin chính quyền Nam Định cũ ghi các công trình này được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa quốc gia năm 1975. Phủ Giầy không có tên trong danh sách di tích quốc gia đặc biệt.

Theo trang của Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Phủ Tiên Hương nằm trong khuôn viên gần 7.500 m², gồm 19 tòa, 81 gian, cung đệ tứ chạm khắc mang nghệ thuật thời Nguyễn. Phủ Vân Cát cách khoảng 1 km về phía đông, cung đệ tứ mang phong cách thời Hậu Lê. Lăng Mẫu xây năm 1938 bằng đá xanh, có 60 trụ đỉnh đặt bông sen đá.

Lễ hội Phủ Dầy diễn ra từ mùng 3 đến mùng 8 tháng Ba âm lịch; mùng 3 là ngày chính kỵ Thánh Mẫu. Lễ hội được công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2013. Năm 2016, UNESCO ghi danh "Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt" vào danh sách di sản phi vật thể đại diện của nhân loại, và hồ sơ UNESCO nêu lễ hội Phủ Dầy làm ví dụ. Danh hiệu này thuộc về cả cộng đồng thực hành thờ Mẫu, không phải riêng Phủ Giầy. Trong mùa hội có hoa trượng hội xếp chữ trên sân Phủ Tiên Hương và Phủ Vân Cát, rước Mẫu thỉnh kinh ngày mùng 5 và mùng 6, rước đuốc tối mùng 5, cờ người.

Mùa lễ hội rất đông; ngoài mùa hội các phủ yên tĩnh hơn. Giờ mở cửa, vé, số điện thoại của ban quản lý di tích chưa có công bố chính thức.

Hầu đồng (nghi lễ Chầu văn) là nghi lễ của người thực hành tín ngưỡng, không phải buổi diễn cho khách. Nếu được xem, bạn nên đứng ngoài khu vực hành lễ, hỏi người tổ chức trước khi chụp ảnh, quay phim, và không chen vào đoàn rước. Đầu năm 2026, chính quyền xã Vụ Bản yêu cầu không trưng bày, không in và phát hành bản in "mộc bản, dấu trấn trạch" ở Phủ Tiên Hương khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép, vì hai hiện vật này không có hồ sơ nguồn gốc; bạn nên cân nhắc trước khi xin hay mua các bản in như vậy.

Phủ Giầy hợp với người muốn hiểu tín ngưỡng thờ Mẫu và kiến trúc đền phủ đồng bằng Bắc Bộ. Nếu muốn một di tích lịch sử gắn với nhà Trần trong cùng vùng Nam Định cũ, Đền Trần ở phường Nam Định là di tích quốc gia đặc biệt.

What to experience

  • Chiêm bái Phủ Tiên Hương, Phủ Vân Cát, Lăng Mẫu
  • Dự lễ hội Phủ Dầy (mùng 3–8/3 âm lịch)
  • Xem hoa trượng hội, rước Mẫu thỉnh kinh
  • Nghe hát văn trong mùa lễ hội

Keywords

  • thờ Mẫu
  • Thánh Mẫu Liễu Hạnh
  • Chầu văn
  • lễ hội tháng Ba
  • di sản UNESCO
  • Vụ Bản