Cầu Hiền Lương bắc qua sông Bến Hải, nằm song song với cầu Quốc lộ 1 hiện nay, ở ranh giới giữa xã Cửa Tùng (bờ Bắc) và xã Bến Hải (bờ Nam). Sau Hiệp định Genève ký ngày 20/7/1954, dòng sông ở vĩ tuyến 17 trở thành giới tuyến quân sự tạm thời, và đất nước bị chia cắt 21 năm, đến năm 1975. Cụm di tích Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định 2383/QĐ-TTg ngày 09/12/2013.

Cây cầu gốc là cầu thép do Pháp xây năm 1952. Từ 1954 đến 1967, cầu bị chia đôi: nửa bắc do Công an giới tuyến miền Bắc quản lý, nửa nam thuộc chính quyền Sài Gòn. Hai bên từng sơn đi sơn lại màu thành cầu, đến năm 1960 thì giữ hai màu xanh và vàng. Năm 1967 cầu bị bom Mỹ đánh sập. Cây cầu bạn đi hôm nay được phục dựng theo thiết kế cũ, khởi công năm 2001 và khánh thành năm 2008; đợt tu bổ từ tháng 9/2025 đến đầu năm 2026 đã thay toàn bộ 894 tấm ván mặt cầu bằng gỗ lim.

Nên đi theo trục bắc - nam. Ở bờ Bắc có cột cờ giới tuyến cao 28 m, hai giàn loa phóng thanh sát mép sông, nhà Liên hợp dựng lại theo nguyên mẫu, tái hiện cuộc họp giữa hai miền dưới sự giám sát quốc tế, và đồn Công an Hiền Lương sát chân cầu. Đi bộ qua cầu, bạn sẽ bước qua vạch chia đôi mặt cầu để sang bờ Nam, nơi có cụm tượng đài "Khát vọng thống nhất" tạc hình bà mẹ miền Nam và người con, cùng nhà trưng bày "Vĩ tuyến 17 và khát vọng thống nhất". Muốn hiểu các câu chuyện hai bờ như cuộc đua cột cờ, chọi loa, hãy nhờ thuyết minh viên của ban quản lý.

Mặt hạn chế: khu di tích phần lớn ngoài trời, trước đây khá thiếu bóng mát; đợt tu bổ đã trồng thêm cây nhưng trưa hè vẫn nắng gắt. Nhà trưng bày không phải lúc nào cũng mở. Tháng 7 và dịp 30/4 là lúc đông khách: riêng từ đầu tháng 7/2026 đến ngày 20/7 đã có hơn 12.000 lượt khách.

Khu di tích có bán vé; báo chí tháng 2/2026 đưa tin mức 50.000 đồng cho người lớn từ ngày 1/3/2026, nên hỏi lại khi đến. Giờ mở cửa chưa có công bố chính thức thống nhất. Đi buổi sáng hoặc chiều muộn để tránh nắng.

Đây là nơi ghi dấu đau thương và hy sinh của nhiều thế hệ. Giữ thái độ trang nghiêm, không leo lên cột cờ, bệ tượng đài hay lan can cầu để chụp ảnh. Vào ngày 30/4 hằng năm, khu di tích tổ chức lễ hội Thống nhất non sông; nếu gặp lễ thượng cờ, hãy dừng lại, đứng nghiêm.

Hiền Lương hợp với người muốn hiểu thời chia cắt hai miền, cựu chiến binh, học sinh và khách đi tuyến di tích chiến tranh ở Quảng Trị. Nếu thời gian chỉ đủ cho một điểm khác cùng chủ đề, Địa đạo Vịnh Mốc ở vùng Vĩnh Linh cũ hoặc Thành cổ Quảng Trị ở phía nam là các lựa chọn thay thế thường được ghép cùng tuyến.