Skip to main content
Localis

Heritage spaces

Đền thờ Quan lớn Trà Vong

Cụm đền thờ và lăng mộ ông Huỳnh Công Giản bên suối Trà Vong, nơi mỗi năm diễn ra lễ hội 15–16 tháng 3 âm lịch, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Trà Vong, Tay Ninh

Story

This story is currently available in Vietnamese only.

Ở xã Trà Vong, tỉnh Tây Ninh, người dân thờ ông Huỳnh Công Giản, được gọi tôn kính là Quan lớn Trà Vong, tại hai nơi gần nhau: đền thờ chính, theo Đảng ủy xã ở ấp Dinh (trước thuộc xã Mỏ Công), và lăng mộ ở ấp 3 bên suối Trà Vong, có nhà tưởng niệm ở bờ bên kia nối qua một cây cầu. Đền thờ và lăng mộ đều là di tích cấp tỉnh; Lễ hội Quan lớn Trà Vong được ghi danh di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2019.

Theo tư liệu địa phương, ông sinh năm 1722; năm 1749 ông cùng hai em Huỳnh Công Thắng, Huỳnh Công Nghệ được triều đình Huế cử đến vùng đất Tây Ninh. Ông ở rừng Trà Vong, cùng dân lập ba ấp Tân Lập, Tân Hội, Tân Hiệp và tổ chức dân binh theo lối "động vi binh, tĩnh vi dân": có giặc thì thành lực lượng chiến đấu, yên bình thì trở về đời sống thường ngày. Ngày 12 tháng 2 năm Nhâm Dần (1782), ông tử tiết trong trận giữ thành Trà Vong và được dân an táng bên suối. Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh nói rõ chưa có sử liệu chính thức nào viết về Quan lớn Trà Vong; quê quán của ông cũng có hai cách kể.

Đền thờ chính dựng trên gò đất cao, phía trước có nhiều cây dầu cổ thụ. Theo báo Nhân Dân, đền ba gian, hình chữ nhị hai lớp, mái ngói âm dương, dài khoảng 14 m; chánh điện có sắc phong và bức hoành phi sơn son thếp vàng "Đáp tạ thần ân".

Lăng mộ xưa đắp đất, bia đá; năm 1997 người dân Hòa Thành và Tân Biên góp tiền xây lại. Năm 2009, sắc ấn và sắc phong được phục chế với sự giúp đỡ của Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế. Một chi tiết chỉ ai đến mới để ý: trên mộ có một gò mối, Ban Quản lý đã trùm lồng kính vì trước đây nhiều người sờ gò mối rồi vuốt lên đầu; nay khách chỉ đứng ngoài nhìn.

Lễ hội chính diễn ra ngày 15 và 16 tháng 3 âm lịch tại lăng mộ, mở đầu bằng nghi thức rước sắc ấn, sắc phong giữa lăng và nhà tưởng niệm, rồi cúng tế; phần hội có múa lân, đờn ca tài tử, cải lương, hát bội. Theo Báo Tây Ninh, hai ngày lễ có cơm miễn phí: ngày 15 cơm chay, ngày 16 cơm mặn. Năm 2026, lễ lần thứ 27 rơi vào ngày 01/5 dương lịch.

Nói thẳng về hạn chế: Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhận xét cụm di tích nằm khá tách biệt, chưa vào các tour. Giờ mở cửa, thuyết minh, phí chưa được công bố chính thức; ngoài mùa lễ nên hỏi Ban Quản lý hoặc UBND xã Trà Vong trước.

Đây là nơi thờ tự đang có người trông coi: mặc kín đáo, không chạm vào sắc phong, không sờ gò mối, đứng hai bên khi đoàn rước sắc đi qua. Chuyện về ông là tư liệu địa phương và lời truyền trong dân gian, nên kể lại đúng ở mức đó.

Cụm đền và lăng hợp với người muốn hiểu tục thờ người có công mở đất ở Tây Ninh, nhất là vào mùa lễ. Nếu không đi xa được, hãy viếng đền thờ Quan lớn Trà Vong Suối Vàng ở phường Bình Minh, xây năm 1995 sát chân núi Bà Đen, giỗ ngày 20 và 21 tháng 2 âm lịch.

What to experience

  • Viếng đền thờ chính và lăng mộ bên suối Trà Vong
  • Dự lễ hội Quan lớn Trà Vong 15–16 tháng 3 âm lịch
  • Dùng cơm chay, cơm mặn miễn phí trong hai ngày lễ

Keywords

  • đền thờ
  • tín ngưỡng dân gian
  • Huỳnh Công Giản
  • Trà Vong
  • di sản phi vật thể
  • Tây Ninh