Skip to main content
Localis

Heritage spaces

Đình Gia Lộc

Đình thờ ông Cả Đặng Văn Trước, người lập làng, lập chợ Trảng Bàng; năm nóc mái nối nhau, mặt tiền vòm cong; di tích quốc gia từ năm 1994.

Trảng Bàng, Tay Ninh

Story

This story is currently available in Vietnamese only.

Đình Gia Lộc nằm trên một gò đất cao ở khu phố Lộc Thành cũ, từ tháng 7/2026 thuộc khu phố Lộc An, phường Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh; quanh đình có những cây dầu, cây sao cổ thụ. Đình là di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia từ năm 1994 và là nơi thờ ông Cả Đặng Văn Trước, người được dân Trảng Bàng tôn làm Thành hoàng. Dù mang tên Gia Lộc, đình không thuộc phường Gia Lộc hiện nay: Gia Lộc là tên làng xưa của vùng chợ Trảng Bàng.

Theo tư liệu của Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh, ông Đặng Văn Trước, người gốc Bình Định, cùng các thân hào lập nên Phước Lộc thôn, sau đổi thành làng Gia Lộc. Báo Tây Ninh ghi năm 1821 ông chỉ huy dân đào kênh thông ra rạch Trảng Bàng và lập chợ, chính là khu chợ cũ Trảng Bàng ngày nay. Ông mất năm 1826, và lễ Kỳ Yên năm 2026 của đình cũng là dịp tưởng niệm 200 năm ngày mất của ông. Năm 1933, vua Bảo Đại ban sắc phong ông là "Dực bảo trung hưng linh phù chi thần". Tuổi Trẻ kể nhiều người già Trảng Bàng đến nay vẫn nói "trác" thay chữ "trước" để tránh phạm húy tên ông.

Tuổi của công trình chưa thống nhất giữa các nguồn. Sở Dân tộc và Tôn giáo ghi đình được cho là xây lần đầu khoảng năm 1820 và theo các bậc cao niên đã trùng tu năm 1926; Báo Tây Ninh năm 2026 ghi đình được xây tại khu phố Lộc Thành năm 1929.

Từ ngoài nhìn vào, bạn thấy năm nóc nhà nối tiếp: mặt tiền, tiền đình, chính đình, hậu đình và nhà bếp sau cùng, nơi sửa soạn đồ cúng. Mặt tiền có các vòm cong bán nguyệt chịu ảnh hưởng kiến trúc Pháp thời thuộc địa, phía trên là các lớp mái ngói. Bên trong là những hàng cột gỗ tròn đường kính 30 đến 40 cm. Điều ít gặp: ngoài bàn thờ Thành hoàng, Tiền hiền, Hậu hiền, đình còn có bàn thờ của ba tôn giáo Phật giáo, Công giáo và Cao Đài, và ngày 15/3 âm lịch trong lễ Kỳ Yên có nghi thức cầu nguyện của ba tôn giáo này.

Lễ Kỳ Yên diễn ra từ ngày 14 đến 16 tháng 3 âm lịch hằng năm, mở đầu bằng lễ thỉnh sắc thần từ đền thờ ông Cả về đình, và đã có tên trong Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2012. Đó là dịp đình đông người nhất.

Cần biết trước: ngoài mùa lễ, chưa có giờ mở cửa, thuyết minh hay quy định đón khách được công bố chính thức. Đình do Ban Khánh tiết trông coi, bạn nên hỏi trước khi vào bên trong.

Đình là nơi thờ tự của cộng đồng. Mặc kín đáo, không chạm vào ngai thờ, sắc phong và trống chầu. Trong mùa lễ, đứng ngoài khu hành lễ và đường rước sắc, chỉ chụp ảnh khi không cản trở nghi thức; theo tục lệ được ghi trong hồ sơ di sản, không ai được bước lên sân khấu hay trải chiếu dưới trống chầu.

Đình Gia Lộc hợp với người muốn hiểu chuyện lập làng, lập chợ ở Trảng Bàng, nhất là khi đi tiếp tới đền thờ ông Cả giữa khu chợ cũ. Muốn xem thêm một ngôi đình khác trong phường, đình An Hòa là di tích cấp tỉnh.

What to experience

  • Tham quan kiến trúc năm nóc, mặt tiền vòm cong
  • Dự lễ Kỳ Yên 14–16 tháng 3 âm lịch
  • Ghép với đền thờ ông Cả ở khu chợ cũ

Keywords

  • đình làng
  • di tích quốc gia
  • Trảng Bàng
  • Đặng Văn Trước
  • lễ Kỳ Yên
  • Tây Ninh