Craft villages
Làng nghề rượu đế Gò Đen
Vùng nấu rượu nếp của các hộ gia đình quanh chợ Gò Đen bên Quốc lộ 1, nay thuộc xã Mỹ Yên; nổi tiếng lâu đời nhưng nhiều rượu pha giả.
Story
Gò Đen là vùng đất bên Quốc lộ 1, đoạn giáp ranh Bình Chánh (Thành phố Hồ Chí Minh), gắn với rượu đế nấu từ nếp. Theo Tạp chí Làng nghề Việt Nam, Gò Đen là cả một "vùng" rượu gồm ba xã Mỹ Yên, Long Hiệp và Phước Lợi của huyện Bến Lức, tỉnh Long An cũ. Từ tháng 7/2025, ba xã này hợp thành xã Mỹ Yên, tỉnh Tây Ninh. Câu cửa miệng người miền Nam hay nói là "Ăn nem Thủ Đức, uống rượu Bến Lức Gò Đen".
Cần hiểu đúng trước khi đi: các báo mô tả Gò Đen như một vùng có hàng trăm lò nấu rượu của hộ gia đình, không phải một làng nghề có cổng và lối tham quan. Số liệu mỗi nơi một khác: Tuổi Trẻ năm 2005 ghi hơn 2.000 hộ nấu bán, Sài Gòn Giải Phóng năm 2011 ghi gần 400 hộ, báo Nông nghiệp Việt Nam đầu năm 2013 ghi 500 đến 600 cơ sở nấu thủ công, phần lớn chưa có giấy phép.
Cách nấu truyền thống được một lão nông kể với Tuổi Trẻ: nếp trồng tại chỗ như nếp mỡ, nếp mù u, nếp hương, nếp than được nấu thành cơm, để nguội rồi rắc men. Men làm từ rễ thảo mộc hoặc từ các vị thuốc bắc như quế, đinh hương, trần bì, đại hồi. Ủ ba đêm thì chan nước, ba đêm sau nữa mới đem nấu, riêng khâu ủ men truyền thống đã mất gần một tuần. Trước đây lò đốt trấu, một mẻ nấu cả ngày; năm 2011 nhiều lò đã chuyển sang than đá, khoảng bốn giờ một mẻ.
Để giữ tên tuổi, Hội rượu đế Gò Đen được lập năm 2008 theo báo Nông nghiệp Việt Nam (Tạp chí Làng nghề ghi tháng 12/2009), nay có hơn 250 hội viên. Một số sản phẩm rượu Gò Đen đóng chai của doanh nghiệp địa phương đã đạt OCOP 4 sao.
Mặt trái cần nói thẳng: danh tiếng kéo theo rượu giả. Tuổi Trẻ, Sài Gòn Giải Phóng và Nông nghiệp Việt Nam nhiều lần ghi nhận rượu bày bán dọc quốc lộ bị pha nước, pha cồn, nấu bằng men Trung Quốc rồi gắn tên Gò Đen. Rượu pha cồn công nghiệp có thể gây ngộ độc methanol. Nếu mua, hãy chọn rượu có nhãn, có địa chỉ cơ sở sản xuất; can, chai không nhãn bày ven đường là loại khó kiểm chứng nhất.
Sản xuất rượu thủ công để bán phải có giấy phép theo Nghị định 105/2017/NĐ-CP, và pháp luật cấm lái xe khi trong người có nồng độ cồn, nên nếu nếm rượu thì đừng tự lái xe về. Chưa có tour hay giá tham quan chính thức; cổng Du lịch Tây Ninh chỉ liệt kê một số doanh nghiệp rượu Gò Đen ở xã Mỹ Yên như điểm mua sắm đặc sản. Lò nấu thường là nhà dân, muốn xem thì hỏi chủ nhà trước.
Gò Đen hợp với người quan tâm rượu nếp Nam Bộ và muốn mua rượu có nhãn rõ ràng làm quà. Nếu bạn muốn xem một nghề thủ công có người làm nghề đón khách và đã là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, làng bánh tráng phơi sương Trảng Bàng ở phường Trảng Bàng là lựa chọn rõ ràng hơn.
What to experience
- Mua rượu Gò Đen có nhãn, có địa chỉ cơ sở sản xuất
- Ghé các cửa hàng rượu dọc Quốc lộ 1 khu vực chợ Gò Đen
- Hỏi chủ lò để xem nấu rượu nếp (liên hệ trước)
Keywords