Heritage spaces
Nhà trăm cột
Ngôi nhà gỗ kiểu nhà rường Huế dựng ở cù lao Long Hựu từ cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX, có 120 cột; di tích cấp quốc gia năm 1997, gia đình vẫn sinh sống.
Story
Từ trung tâm Cần Đước cũ, đi khoảng 15 km ra cù lao Long Hựu, nay là xã Long Hựu, tỉnh Tây Ninh, bạn gặp Nhà trăm cột, còn gọi Nhà Ông Cả: một ngôi nhà gỗ theo kiểu nhà rường Huế dựng giữa vùng sông nước Long An cũ. Đây là di tích quốc gia nhưng trước hết là nhà ở của một gia đình: hậu duệ họ Trần vẫn sống trong nhà.
Người dựng nhà là ông Trần Văn Hoa, điền chủ ở cù lao, cho mời thợ từ Huế vào làm. Thanh Niên ghi nhà khởi công năm 1898, qua 2 năm xây và 3 năm chạm trổ thì xong năm 1903; Nhân Dân ghi khởi công năm 1901. Nhà ba gian hai chái, mái ngói âm dương, nền đá tảng lát gạch tàu lục giác, cửa chính nhìn về hướng tây bắc.
Tên "trăm cột" là cách gọi tròn: nhà hiện có 120 cột, gồm 68 cột tròn và 52 cột vuông. Theo Nhân Dân, ban đầu nhà có 160 cột, về sau gian chứa lúa 40 cột bị dỡ bán. Phần đáng xem kỹ là chạm gỗ: tám đầu kèo chạm kiểu vân hóa long, tức mây và hoa lá cách điệu thành đầu rồng; bên cạnh tứ linh, tứ quý là những trái cây miền Tây như mãng cầu, lê-ki-ma.
Nhà không đông khách: theo Thanh Niên, thỉnh thoảng mới có người tới tham quan, còn đoàn làm phim và thợ chụp ảnh cưới thì thường xuyên. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Long An cũ từng trùng tu mái, cột, chống mối, nhưng năm 2020 chính quyền huyện cũ nhận xét khuôn viên chưa được chỉnh trang, chưa đáp ứng nhu cầu khách. Giờ tham quan và phí chưa có công bố chính thức.
Vì đây là nhà riêng có bàn thờ tổ tiên và án thư của dòng họ, hãy liên hệ, xin phép gia chủ trước khi vào; không tự ý ngồi lên bàn ghế, không chạm vào đồ thờ, hỏi trước khi chụp nội thất.
Nhà trăm cột hợp với người mê kiến trúc gỗ và chạm khắc. Nếu muốn so sánh, Nhân Dân từng đặt nhà cạnh nhà cổ Huỳnh Cẩm Thuận cùng thời ở Sa Đéc (Đồng Tháp) và nhận xét nội thất Nhà trăm cột đơn giản, ít cầu kỳ hơn.
What to experience
- Tham quan kiến trúc nhà rường gỗ
- Xem chạm khắc gỗ
- Chụp ảnh ngoại thất
Keywords