Vùng chè Tân Cương nằm phía tây trung tâm tỉnh Thái Nguyên, dọc con đường từ trung tâm đi hồ Núi Cốc, dưới chân phía đông dãy Tam Đảo. Đây không phải một làng riêng lẻ mà là vùng chè mang chỉ dẫn địa lý "Tân Cương", nay trải trên xã Tân Cương, xã Đại Phúc và phường Quyết Thắng. Báo Thái Nguyên gọi chè ở đây là "Đệ nhất danh trà" của tỉnh.

Theo Báo Thái Nguyên, nghề trồng và chế biến chè ở Tân Cương bắt đầu từ những năm 20 của thế kỷ XX. Người được coi là ông tổ nghề chè ở đây là cụ Đội Năm, người đưa giống chè từ Phú Hộ (Phú Thọ) về trồng; năm 1935 chè của cơ sở cụ Đội Năm đoạt giải Nhất tại Đấu Xảo Hà Nội.

Ngày 20/9/2007, Cục Sở hữu trí tuệ cấp chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý "Tân Cương" cho chè, vùng ban đầu gồm ba xã Tân Cương, Phúc Xuân, Phúc Trìu. Năm 2020, chỉ dẫn địa lý này được Liên minh châu Âu bảo hộ theo Hiệp định EVFTA. Ngày 14/2/2023, "Tri thức dân gian trồng và chế biến chè Tân Cương" được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Theo số liệu năm 2025, vùng chỉ dẫn địa lý có hơn 1.370 ha chè thuộc sáu xã cũ, với 40 làng nghề chè và 37 hợp tác xã.

Khách đến Tân Cương thường ghé các hợp tác xã, hộ làm chè dọc đường đi hồ Núi Cốc để tự hái chè, xem sao chè và ngồi thưởng trà. Nước chè ở đây màu xanh vàng, vị chát trước rồi ngọt nhẹ. Nơi nên ghé thêm là Không gian Văn hóa trà Tân Cương rộng 2,6 ha, xây từ dịp Festival Trà quốc tế lần I năm 2011, có khu trưng bày hiện vật và giới thiệu sản phẩm trà, do Bảo tàng tỉnh quản lý. Đầu xuân, lễ hội "Hương sắc trà xuân" diễn ra tại đây với các phần thi hái, sao, đóng gói chè, pha trà; năm 2025 lễ hội rơi vào mùng 10 đến 12 tháng Giêng.

Cần biết trước: Tân Cương là vùng sản xuất, không phải khu du lịch có cổng và vé chung. Mỗi hộ, hợp tác xã tự tổ chức đón khách, chưa có bảng giá hay giờ mở cửa công bố chính thức, kể cả ở Không gian Văn hóa trà. Muốn hái chè hay xem sao chè, bạn nên gọi trước cho cơ sở để hỏi hôm đó có hái, có sao hay không.

Đồi chè là nương của từng gia đình. Bạn chỉ vào nương khi được chủ nhà mời, không tự ngắt búp, không giẫm lên luống. Khi mua chè, hãy hỏi cơ sở có được cấp quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý "Tân Cương" hay không; theo Báo Thái Nguyên năm 2025, có 45 đơn vị được cấp quyền này.

Tân Cương hợp với người thích trà, muốn hiểu cách làm ra một chén chè xanh và mua chè tận nơi làm. Nếu mục đích chính của bạn là chụp ảnh đồi chè, đồi chè Mộc Châu (Sơn La) là một lựa chọn khác. Từ Tân Cương, bạn dễ đi tiếp hồ Núi Cốc trong cùng một ngày.