Cao nguyên đá Đồng Văn là một vùng, không phải một điểm: Công viên địa chất toàn cầu UNESCO rộng khoảng 2.350 km² trên địa bàn bốn huyện cũ Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc của Hà Giang cũ, nay thuộc tỉnh Tuyên Quang. Điểm dừng cụ thể mà hầu hết du khách tìm đến là phố cổ Đồng Văn, nằm dưới chân núi Đồn Cao ở xã Đồng Văn, theo Quốc lộ 4C qua Quản Bạ và Yên Minh.

Vùng này gia nhập Mạng lưới công viên địa chất toàn cầu năm 2010, là công viên địa chất toàn cầu đầu tiên của Việt Nam; trang UNESCO ghi năm 2015 là năm có danh hiệu "Công viên địa chất toàn cầu UNESCO", khi UNESCO lập chương trình này. Theo UNESCO, đá vôi chiếm khoảng 60% diện tích, lịch sử địa chất hơn 550 triệu năm, hẻm Tu Sản sâu 700 đến 800 m. Danh hiệu được tái công nhận năm 2023; đợt tái thẩm định lần thứ tư diễn ra cuối tháng 7/2026, kết quả chưa công bố tại thời điểm cập nhật.

Phố cổ có khoảng 40 ngôi nhà hai tầng trình tường, mái ngói âm dương. Các nguồn ghi niên đại khác nhau: báo chí viết khu phố hình thành từ đầu thế kỷ XIX hoặc đầu thế kỷ XX, UNESCO ghi các ngôi nhà có từ khoảng năm 1890. Cư dân phố cổ là người Tày, Nùng và người Kinh. Phố cổ được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia; năm xếp hạng ghi 2008 hoặc 2009 tùy nguồn.

Cạnh phố là chợ cổ gồm các dãy nhà lồng hình chữ U, cột đá, xây khoảng năm 1925 đến 1928 theo các nhà nghiên cứu. Từ năm 2010 chợ huyện đã chuyển ra khỏi chợ cổ, nền chợ cũ nay có quán cà phê. Chợ phiên hiện họp sáng Chủ nhật trên con phố đối diện quảng trường, đi sâu khoảng 400 m có chợ gia súc; khu ăn sáng có thắng cố, mèn mén.

Bạn có thể dạo phố và chợ cổ, leo núi Đồn Cao (di tích thời chống Pháp) nhìn xuống thị trấn, ngủ homestay trong nhà cổ. Buổi tối, quảng trường phố cổ có đêm giao lưu văn nghệ cộng đồng, theo VnExpress (3/2026) từ 19h30 đến 21h30 hằng ngày, khách góp tùy tâm; lịch này nên hỏi lại.

Mặt hạn chế: dịp lễ, Tết đường lên Đồng Văn hay tắc, Tết 2026 khu vực này hết phòng, có khách phải ngủ trên ô tô. Mưa lũ có thể chia cắt các tuyến trên cao nguyên. Năm 2013 báo chí ghi nhiều nhà cổ xuống cấp. Mùa hoa tam giác mạch cuối tháng 10 đến tháng 12 là lúc đông khách.

Xã Đồng Văn nằm trong danh sách xã khu vực biên giới đất liền theo Nghị định 299/2025/NĐ-CP: công dân Việt Nam cần mang thẻ căn cước. Khách nước ngoài nên hỏi đơn vị lữ hành hoặc Công an tỉnh về giấy tờ trước khi đi.

Nhà cổ trong phố phần lớn vẫn là nhà ở, hỏi chủ nhà trước khi vào hay chụp trong nhà. Ở chợ phiên, xin phép trước khi chụp ảnh người mua bán.

Phố cổ hợp với người muốn ngủ lại một đêm trên cao nguyên, đi chợ phiên sáng Chủ nhật và dùng nơi này làm chỗ nghỉ để đi tiếp Lũng Cú, Mã Pí Lèng. Nếu chỉ đi trong ngày từ khu Hà Giang cũ, Cổng trời Quản Bạ và Núi Đôi, khoảng 40 đến 46 km từ cột mốc Km0, là chặng gần hơn.