Cách Đền Hạ bên bờ sông Lô khoảng 3,3 km, đền Mẫu Ỷ La ở phường Minh Xuân (phường Ỷ La cũ) nằm dưới những tán cây cổ thụ. Đây là một trong ba ngôi đền thờ Mẫu cổ của thành Tuyên, cùng Đền Hạ và đền Thượng, và năm 2015 được xếp hạng di tích lịch sử quốc gia.

Câu chuyện của ngôi đền bắt đầu từ một cuộc di dời. Theo truyền thuyết, khi Đền Hạ, nơi thờ công chúa Phương Dung, gặp nạn binh đao, dân trong vùng rước tượng thần về làng Ỷ La để giữ gìn. Đến khi Đền Hạ được dựng lại, dân làng Ỷ La cũng lập đền ngay tại chỗ tượng từng lánh nạn để thờ Phương Dung công chúa, người được coi là hóa thân của Đức Thánh Mẫu Thượng Thiên. Vì thế đền Ỷ La được coi là nơi 'tỵ Thần', nơi lánh nạn che chở cho Thánh Mẫu. Các nguồn của tỉnh ghi đền khởi dựng năm 1743, niên hiệu Cảnh Hưng thứ tư, trùng tu vào đầu thế kỷ XIX; bên cạnh Mẫu, đền còn phối thờ Đức Thánh Trần.

Câu chuyện ấy sống lại mỗi năm trong Lễ hội rước Mẫu đền Hạ, đền Thượng, đền Ỷ La. Đền Ỷ La là một trong hai nơi khởi kiệu: sáng sớm ngày 11 tháng Hai âm lịch, kiệu rước Phương Dung công chúa, người chị, rời đền về Đền Hạ, mở đầu cho cuộc đoàn tụ của hai chị em công chúa. Ngày 16 tháng Hai, lễ hoàn cung đưa Mẫu trở về. Lễ hội được khôi phục từ năm 2007 và năm 2017 được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Ngày thường, bạn có thể vào sân đền, viếng gian thờ và dừng lại ở các hoành phi, câu đối, sắc phong chữ Hán Nôm. Đền còn giữ nhiều di vật có niên đại từ giữa thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, mang dấu ấn nghệ thuật thời Nguyễn. Ngoài lễ hội tháng Hai, đền có các ngày lễ tiệc riêng như tiệc Mẫu Thượng Ngàn mồng 2 tháng Giêng hay giỗ Đức Thánh Trần ngày 20 tháng Tám âm lịch.

Đừng chờ đợi một công trình cổ nguyên vẹn: qua nhiều lần trùng tu, kiến trúc khởi nguyên của đền đã thay đổi nhiều, giá trị nằm ở di vật và vai trò của đền trong tục thờ Mẫu. Mùa lễ đầu xuân và những ngày lễ hội, khách hành hương đến đông. Đây là nơi thờ tự đang hoạt động, nên hãy ăn mặc kín đáo, giữ yên lặng trong gian thờ và hỏi người trông đền trước khi chụp ảnh bên trong; vào ngày rước, đứng ngoài lối đi của đoàn kiệu.

Đền Ỷ La hợp với người muốn đi trọn hành trình ba đền thờ Mẫu của Tuyên Quang, hoặc muốn xem phút khởi kiệu sáng sớm của lễ hội. Nếu chỉ có thời gian cho một đền, Đền Hạ bên sông Lô, nơi hợp tế, sẽ cho bạn thấy trọn phần chính của lễ rước.