Thành nhà Mạc là cách gọi quen của di tích thành Tuyên Quang, nằm giữa trung tâm tỉnh lỵ, nay thuộc phường Minh Xuân, trên trục đường Bình Thuận, giữa hai khu phố Xuân Hòa và Tam Cờ. Thành phố Tuyên Quang cũ cách Hà Nội khoảng 125 km. Di tích được xếp hạng di tích quốc gia năm 1991, theo Quyết định số 1548 ngày 30/8/1991.

Theo mô tả của báo tỉnh, thành xưa hình vuông, mỗi cạnh 275 m, tường cao 3,5 m, bốn cửa hình bán nguyệt có tháp mái ngói vảy, phía trong tường có đường tiếp đạn, bên ngoài có hào nước. Gạch xây là đá ong; thời Nguyễn thành được gia cố bằng gạch nhỏ. Trong thành có núi Thổ Sơn cao gần 50 m.

Niên đại của thành chưa thống nhất. Báo tỉnh ghi thành xây khoảng 1533 - 1548; một số bài khác ghi năm 1592 thời Mạc, kèm lời tương truyền thành và núi Thổ Sơn được đắp trong một đêm; một bài nghiên cứu lập luận nhà Mạc không chiếm được vùng này và thành được xây thời Nguyễn. Cái tên "nhà Mạc" vì vậy nên hiểu là tên gọi dân gian.

Thành gắn với nhiều sự kiện: từ tháng 8/1884 đến tháng 4/1885 nghĩa quân cùng quân Lưu Vĩnh Phúc vây quân Pháp trong thành; ngày 20 - 21/8/1945 Giải phóng quân đánh chiếm, quân Nhật trong thành đầu hàng ngày 21/8/1945; ngày 20/3/1961 nhân dân mít tinh đón Chủ tịch Hồ Chí Minh tại sân vận động chân núi Thổ Sơn.

Điều bạn thấy hôm nay khá ít: một cổng vòm gạch với đoạn tường ngắn đã được gia cố, đứng giữa phố. Các nguồn còn ghi khác nhau về cổng còn lại (cổng Tây và cổng Nam, hay cổng Bắc và cổng Tây). Một lần dừng chân thường chỉ 30 phút đến 1 giờ, nên hợp để ghép với lịch trình trong trung tâm tỉnh. Giờ mở cửa và vé chưa có thông tin chính thức.

Cổng thành nằm giữa đường phố có xe qua lại; khi dừng xem và chụp ảnh, đứng ở vỉa hè, không băng ngang đường bất ngờ và không trèo lên tường gạch.

Thành hợp với người quan tâm lịch sử địa phương và đang ở trung tâm tỉnh. Nếu muốn một di tích lịch sử có không gian tham quan, thuyết minh đầy đủ hơn trong tỉnh, Khu di tích Tân Trào là lựa chọn nên đi.