Đền Mẫu nằm trên đường Bãi Sậy, sát hồ Bán Nguyệt, nay thuộc phường Phố Hiến, tỉnh Hưng Yên (trước là phường Quang Trung, thành phố Hưng Yên). Đây là một trong 16 di tích hợp thành Khu di tích quốc gia đặc biệt Phố Hiến, xếp hạng cuối năm 2014.

Điều khiến ngôi đền khác phần lớn đền cổ của người Việt là vị được thờ: một quý phi họ Dương của triều Tống bên Trung Quốc, được tôn xưng là Dương Thiên Hậu. Chuyện kể rằng năm 1279, khi quân Nguyên đánh nhà Tống, vua và hoàng tộc xuống thuyền chạy về phương Nam rồi nhảy xuống biển tuẫn tiết. Thi thể Dương Quý Phi dạt về hạ lưu Đằng Giang, thuộc đất Phố Hiến, được dân địa phương đắp mộ rồi lập đền thờ. Các nguồn của tỉnh ghi đền khởi dựng năm 1279, đời vua Trần Nhân Tông, và được tu sửa lớn năm Thành Thái thứ 8 (1896).

Bạn vào qua nghi môn hai tầng tám mái, cửa vòm cuốn; trên vòm có hàng chữ Hán ghép bằng mảnh gốm lam "Thiên hạ mẫu nghi". Ngay sân là thứ nhiều người nhớ nhất ở đền: ba cây đa, sanh, si mọc quấn vào nhau, rễ tạo thành thế kiềng ba chân, tán che gần hết khoảng sân. Tuổi cây được ghi từ hơn 700 đến khoảng 800 năm, tùy nguồn.

Qua sân là tòa tiền tế ba gian, nơi treo bức châm chữ vàng của Tiến sĩ Chu Mạnh Trinh viết năm 1896 và đặt cỗ kiệu bát cống. Trong cùng là hậu cung năm gian, thờ tượng Dương Quý Phi cùng hai người hầu Kim Thị và Liễu Thị, sơn son thếp vàng, niên đại thế kỷ XVII đến XVIII. Đền còn giữ 15 đạo sắc phong từ triều Lê đến triều Nguyễn.

Lễ hội đền Mẫu tổ chức từ ngày 10 đến 15 tháng 3 âm lịch hằng năm, có dâng hương, tế lễ, hát cửa đền, rước kiệu và trò chơi dân gian. Theo lời ban quản lý đền được VOV ghi năm 2018, ngày 12 kiệu Mẫu được rước quanh phố đến đình Hiến rồi trở về, ngày 13 là giỗ Mẫu, ngày 15 là lễ tạ. Ngày 14 tháng 7 âm lịch có lễ mộc dục, tức thay áo cho Mẫu.

Nên biết trước: khuôn viên đền rộng gần 3.000 m², mà đầu xuân, mồng một, ngày rằm và mấy ngày hội thì người đến lễ rất đông. Giá vé và giờ mở cửa chưa có công bố chính thức, đoàn đông nên hỏi Ban Quản lý di tích tỉnh trước khi đi.

Đây là nơi thờ tự có người đến lễ hằng ngày, nên ăn mặc kín đáo, nói khẽ, hỏi người trông coi trước khi chụp ảnh ban thờ và không tự vào hậu cung khi chưa được hướng dẫn. Báo chí ghi lại quan niệm của người đi lễ ở đây: đến đền Mẫu thì giữ tâm hướng thiện, đừng cầu xin tham lam.

Đền hợp với người đi lễ, người thích kiến trúc đền miếu và cây cổ thụ; đền Trần nằm cùng đường Bãi Sậy, cũng bên hồ Bán Nguyệt, nên dễ ghé cả hai. Nếu bạn quan tâm tượng Phật và kiến trúc chùa hơn tín ngưỡng thờ Mẫu, chùa Chuông trong cùng khu di tích là lựa chọn khác, có hệ thống tượng Bát bộ Kim cương, Thập bát La Hán. Người tìm không gian vắng nên tránh mồng một, ngày rằm và tuần lễ hội tháng 3 âm lịch.