Heritage spaces
Đền Tống Trân
Đền thờ Tống Trân, nhân vật truyền thuyết được gọi là Lưỡng quốc Trạng nguyên, ở thôn An Cầu bên sông Luộc, có lễ rước nước trên sông vào mồng 10 tháng Tư âm lịch.
Story
Đền Tống Trân nằm ở thôn An Cầu, xã Tống Trân, tỉnh Hưng Yên (trước tháng 7/2025 là huyện Phù Cừ), trên một khu đất cao nhìn ra sông Luộc. Đền có tên tự là Tiên Căn Linh Từ, tên nôm là đền Quan Trạng, thờ Tống Trân, nhân vật được dân gian gọi là "Lưỡng quốc Trạng nguyên" và quen thuộc qua tích chèo Tống Trân - Cúc Hoa.
Mọi điều về thân thế Tống Trân đều là lời truyền, và chính báo địa phương cũng viết bằng chữ "tương truyền", "huyền sử". Theo đó ông sinh ngày rằm tháng Tư vào thời Tiền Lý ở chính làng này; cha mất sớm, ông dắt mẹ đi ăn xin, vẫn đỗ trạng nguyên từ nhỏ, đi sứ phương Bắc mười năm rồi được vua phương Bắc phong "Lưỡng quốc Trạng nguyên". Người vợ tên Cúc Hoa ở nhà nuôi mẹ chồng chờ ông. Cuối đời ông về quê mở lớp dạy học. Năm sinh trong truyền thuyết cũng không thống nhất: Báo Hưng Yên ghi 556, Tạp chí Mekong ASEAN ghi 526.
Theo Báo Hưng Yên, đền được xếp hạng di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia năm 1991. Lễ hội của đền vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2021.
Thứ đáng xem nhất là lễ rước nước sáng mồng 10 tháng Tư âm lịch. Đoàn rước rời sân đền với cờ, phường bát âm, kiệu chóe nước trên đặt sách bút, rồi ra sông Luộc. Chỉ kiệu chóe, đội cờ, nhà sư và các cụ cao tuổi xuống thuyền ra khu vực ngã ba Nông làm lễ cúng thủy thần, lấy nước vào chóe; kiệu Tống Trân chờ trên bờ. Nước được rước về đền làm lễ mộc dục, tức tắm tượng và lau đồ thờ. Trong hội còn có lễ rước linh vị bà Cúc Hoa từ đền Phượng Hoàng ở thôn Phù Oanh về đền. Năm 2026, rước nước diễn ra ngày 26/5, khai mạc ngày 30/5.
Nói thẳng về chỗ còn thiếu: các nguồn chính thống hầu như không tả kiến trúc hay hiện vật của đền, nên bài này chưa giúp bạn biết trước sẽ thấy gì bên trong. Nguồn nước khoáng nóng mà lãnh đạo xã nhắc tới mới được nêu như một tiềm năng, chưa thấy dịch vụ nào được công bố. Khung ngày hội giữa các nguồn cũng lệch nhau, từ mồng 8 đến 16 hoặc từ mồng 10 đến 15 tháng Tư; giá vé, giờ mở cửa chưa có công bố chính thức. Nên hỏi UBND xã Tống Trân trước khi đi.
Đền là nơi thờ đang hương khói, nhiều gia đình về xin chữ, cầu học hành dịp đầu năm: ăn mặc kín đáo, đứng trên bờ khi đoàn làm lễ lấy nước. Nơi này hợp với người thích tích truyện dân gian và hội làng ven sông. Nếu bạn muốn một di tích gắn với sự kiện có niên đại rõ, cùng xã có Địa điểm Cây đa và đền La Tiến, di tích lịch sử quốc gia được Báo Hưng Yên gọi là "địa chỉ đỏ" về truyền thống cách mạng.
What to experience
- Dâng hương tại đền thờ Lưỡng quốc Trạng nguyên Tống Trân
- Xem rước nước trên sông Luộc sáng mồng 10 tháng Tư âm lịch
- Dự hội đền, xem hát trống quân, chèo Tống Trân - Cúc Hoa
- Xin chữ đầu năm
Keywords