Skip to main content
Localis

Heritage spaces

Đình Thượng Liệt

Đình làng Giắng thờ công chúa Trần Thị Quý Minh, nơi diễn ra hội làng Thượng Liệt và điệu múa Giáo cờ giáo quạt từ ngày 10 đến 12 tháng Giêng âm lịch.

Đông Quan, Hung Yen

Story

This story is currently available in Vietnamese only.

Đình Thượng Liệt là đình của làng Thượng Liệt, tên Nôm là làng Giắng, nay thuộc xã Đông Quan, tỉnh Hưng Yên; trước tháng 7/2025 là xã Đông Tân, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình. Đình nằm trong cụm đình, chùa, lăng của làng và thờ công chúa Trần Thị Quý Minh, con vua Trần Duệ Tông, người được dân tôn là Thánh Mẫu, Thành hoàng.

Theo thần tích còn lưu tại đình, bà Quý Minh cùng hai em gái trở về nước năm 1388, chia nhau về ba vùng dân chài; bà về ấp Giắng, gọi dân lập trang ấp, khai khẩn đất hoang, dựng chùa. Làng hiện giữ 22 đạo sắc đều phong bà là Thượng đẳng thần. Đây là chuyện chép trong thần tích, không phải chính sử.

Người ta tìm đến đình này vì hội làng và điệu múa Giáo cờ giáo quạt. Hội mở từ ngày 10 đến 12 tháng Giêng âm lịch. Sáng mồng 10, làng rước Phật từ chùa Thiên Đức đi quanh làng rồi về đình, trưởng ban quản lý di tích đánh trống khai hội; buổi chiều đội tế nữ quan dâng hương. Hai ngày sau là lễ rước "bà thợ" của hai thôn Đông và Tây Thượng Liệt. Bà thợ là người phụ nữ được làng chọn mỗi năm để trông nom việc đình và coi đội múa; theo lệ, mỗi người cả đời chỉ được làm bà thợ một lần.

Múa Giáo cờ giáo quạt diễn ra ngay trước sân đình. Các "cô lèn" mỗi người một tay cờ ngũ sắc nhỏ, một tay quạt giấy, liên tục đổi tay theo tiếng trống cái; chữ "giáo" là cách người làng đọc chữ "tráo". Tương truyền bà Quý Minh đặt ra điệu múa theo tích Chiêu Quân cống Hồ, kể tâm trạng một công chúa từ biệt vua cha. Điệu múa có 36 cấp, xen các động tác chim bay, cò bay, chao tép, vạt tôm, chèo thuyền. Ở cấp cuối, các cô chạy đến ném cờ, ném quạt xuống giếng Thiên Thành trước sân đình.

Lễ hội làng Thượng Liệt vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định số 3609/QĐ-BVHTTDL ngày 27/9/2018; cụm đình, chùa, lăng được xếp hạng di tích năm 1989.

Nói thẳng mấy điều. Điệu múa chỉ diễn ở sân đình đúng dịp hội tháng Giêng; đến ngày thường bạn chỉ thấy ngôi đình và giếng. Các nguồn chính thức gần như không mô tả kiến trúc đình, nên đừng chờ ở đây một bài thuyết minh về chạm khắc. Báo Hưng Yên tháng 8/2026 cho biết xã hiện giữ được khoảng 25 cấp múa, và người múa nay có cả phụ nữ đã lập gia đình, người già, khác lệ xưa chỉ chọn bé gái từ 8 đến 15 tuổi. Giá vé, giờ mở cửa chưa có công bố chính thức.

Về ứng xử: lễ tắm tượng trước hội làm trong cung cấm, không dành cho khách. Khi đội múa vào cấp, đứng ngoài hàng, không chen vào sân; người múa phần nhiều là trẻ em, nên xin phép người lớn đi cùng trước khi chụp cận mặt.

Nơi này hợp với người mê múa dân gian và hội làng, chịu đi đúng ngày. Nếu bạn đi ngoài tháng Giêng và muốn xem kiến trúc đình làng có tư liệu đầy đủ, đình Tàu ở xã Đông Hưng, cùng vùng Đông Hưng cũ, sẽ hợp hơn.

What to experience

  • Dự hội làng Thượng Liệt 10 đến 12 tháng Giêng âm lịch
  • Xem múa Giáo cờ giáo quạt trước sân đình
  • Xem lễ rước Phật từ chùa Thiên Đức và lễ rước bà thợ
  • Dâng hương tại đình thờ công chúa Trần Thị Quý Minh

Keywords

  • đình làng
  • làng Giắng
  • múa Giáo cờ giáo quạt
  • lễ hội làng Thượng Liệt
  • di sản văn hóa phi vật thể
  • Đông Quan
  • Hưng Yên