Heritage spaces
Khu di tích Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác
Đền thờ danh y Lê Hữu Trác tại quê cha Liêu Xá, cùng nhà thờ họ Lê Hữu và Tiến sĩ môn giữ bia đá thời Lê; di tích quốc gia từ 1990, vừa tu bổ xong tháng 1/2026.
Story
Khu di tích Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác nằm ở thôn Liêu Xá, xã Nguyễn Văn Linh, tỉnh Hưng Yên, thuộc vùng Yên Mỹ cũ. Đây là quê cha, nơi danh y Lê Hữu Trác (1724–1791) chào đời. Mộ ông và nơi ông sống, làm thuốc phần lớn cuộc đời lại ở quê mẹ Hương Sơn, Hà Tĩnh. Bạn về Liêu Xá là về gốc gác của ông và dòng họ Lê Hữu, không phải nơi ông yên nghỉ.
Lê Hữu Trác sinh ngày 12/11/1724 tại làng Liêu Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng. Cha ông là Lê Hữu Mưu, đỗ đệ tam giáp tiến sĩ; ông nội là hoàng giáp Lê Hữu Danh. Theo vị quyền trưởng tộc được Báo Hưng Yên dẫn, họ Lê Hữu ở Liêu Xá có 6 người đỗ đại khoa, 36 người đỗ trung khoa. Ông để lại bộ "Hải Thượng y tông tâm lĩnh" 28 tập, 66 quyển. Tháng 11/2023, Đại hội đồng UNESCO đưa lễ kỷ niệm 300 năm ngày sinh ông vào danh sách cùng kỷ niệm niên khóa 2024–2025.
Nhà tưởng niệm đầu tiên do con cháu và dân làng dựng, quy mô nhỏ. Ngày 27/12/1990, khu di tích được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia. Năm 1992, Bộ Văn hóa - Thông tin và Bộ Y tế đầu tư mở rộng. Năm 2006, nhà lưu niệm cũ được dỡ đi để xây khu đền thờ riêng. Đợt tu bổ gần nhất có tổng mức đầu tư 65 tỷ đồng trên gần 2 ha, khánh thành ngày 16/1/2026.
Trong khuôn viên hiện có đền thờ, tả vu, hữu vu, cổng đền, cổng tứ trụ, bình phong, miếu Bà Cô và đình làng Văn. Cùng thôn còn nhà thờ Đại tôn Lê Hữu, Tiến sĩ môn với bia đá dựng thời Lê, câu đối, đại tự và một số đạo sắc đời Nguyễn, nhà thờ hoàng giáp Lê Hữu Danh, khu mộ tổ họ Lê Hữu. Đợt tu bổ cũng làm thêm bãi đỗ xe, chòi nghỉ, khu vệ sinh, kè và lan can ven sông.
Ngày giỗ ông là 15 tháng Giêng âm lịch, từ lâu đã thành lễ hội đầu xuân của làng. Báo Hưng Yên năm 2014 ghi lễ hội diễn ra hai ngày 14 và 15 tháng Giêng, có bốn đội tế của các thôn, múa lân, chọi gà, cờ tướng. Năm 2026, lễ dâng hương của xã lại tổ chức sáng 13 tháng Giêng, nên bạn hỏi lại lịch từng năm trước khi đi.
Cần biết trước: đền thờ là công trình xây lại năm 2006 và vừa tu bổ, nhà lưu niệm cũ không còn. Danh mục hiện vật trưng bày sau tu bổ, giá vé và giờ mở cửa chưa có công bố chính thức. Ai muốn thấy nơi ông bốc thuốc, viết sách thì phải vào Hà Tĩnh.
Đây là nơi thờ tự, lại gắn với các nhà thờ họ đang có con cháu hương khói. Bạn ăn mặc kín đáo, thắp hương đúng nơi đặt lư hương và hỏi người trông coi trước khi vào nhà thờ Đại tôn hay chụp bia, sắc phong.
Nơi này hợp với người làm nghề y, sinh viên y dược, người quan tâm khoa bảng thời Lê. Nếu bạn cần biết kỹ về cuộc đời làm thuốc của Lãn Ông, hãy chọn Mộ và Khu lưu niệm Lê Hữu Trác ở Hương Sơn, Hà Tĩnh, di tích quốc gia đặc biệt từ cuối năm 2024.
What to experience
- Dâng hương tại đền thờ Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác
- Xem đền thờ, tả vu, hữu vu, cổng tứ trụ, đình làng Văn
- Xem Tiến sĩ môn, bia đá thời Lê (hỏi trước người trông coi)
- Dự lễ hội đầu xuân dịp giỗ 15 tháng Giêng âm lịch
Keywords