Cao Thôn, tên hành chính quen dùng là thôn Cao, là làng làm hương xạ của xã Bảo Khê cũ, nay nằm trong tổ dân phố Bảo Khê, phường Sơn Nam, tỉnh Hưng Yên. Đây là làng hương thuốc bắc: nén hương ở đây được phối từ ba bốn chục vị thảo mộc, và người làng nói chỉ cần ngửi mùi là biết hương của nhà nào.

Theo các bậc cao niên, khoảng thế kỷ 18 bà Đào Thị Khương, người con gái của làng đi lấy chồng xa, học được nghề làm hương xạ rồi về truyền lại cho dân làng; tính đến nay nghề đã ngót 300 năm. Làng lấy ngày 22 tháng 8 âm lịch hằng năm làm ngày giỗ Tổ nghề. Năm 2009 các hộ lập hiệp hội làng nghề; năm 2022 Cục Sở hữu trí tuệ cấp nhãn hiệu tập thể cho hương của làng. Cuối năm 2025 làng có gần 100 hộ làm nghề, khoảng 300 lao động thường xuyên, khoảng 70% người làm nghề thuộc thế hệ trẻ.

Mỗi dòng họ, mỗi nhà giữ một "bài thuốc" riêng. Người đứng đầu hiệp hội cho biết hương của làng dùng 36 đến 40 vị thuốc bắc; những vị hay được nhắc là quế chi, hoàng đàn, hồi, hương bài, đinh hương, cam thảo. Hàng làm ra gồm hương nén, hương vòng, hương sào cỡ lớn cho dịp lễ tết và nụ trầm; hương vòng là loại tốn công nhất.

Vào làng, bạn sẽ gặp các công đoạn theo thứ tự: nghiền và phối trộn bột, se hương, rồi phơi. Ngày nắng, sân nhà và các bãi đất trống đều phủ hương, tăm hương nhuộm đỏ xòe thành từng mảng. Nhiều khâu như se chân hương, quấn tăm, trộn bột nay đã có máy. Làng làm quanh năm nhưng bận nhất là những tháng cuối năm, khi các nhà tăng hàng cho Tết và tranh thủ nắng hanh để hương khô tự nhiên.

Cần biết trước: đây là xưởng và sân phơi của từng hộ, chưa có đơn vị đón khách, chưa có giờ tham quan hay giá vé được công bố. Địa phương mới nêu định hướng gắn làng nghề với du lịch trải nghiệm, chưa thấy dịch vụ cụ thể. Ngày mưa, ngày nồm không có cảnh phơi hương. Trong xưởng có bụi bột hương và máy đang chạy.

Hương là đồ thờ cúng, nên bạn đừng bước qua, đừng giẫm lên hương đang phơi, và hỏi chủ nhà trước khi vào xưởng hay chụp ảnh người làm. Hương khô rất bắt lửa: không hút thuốc, không mang lửa lại gần sân phơi và kho.

Làng hợp với người thích nghề thủ công, mùi thảo mộc và ảnh sân phơi cuối năm; không hợp với người nhạy cảm với bụi và mùi hương đậm. Nếu bạn muốn vào thăm một di tích thay vì xưởng sản xuất của các hộ, Văn Miếu Xích Đằng ở cùng phường Sơn Nam là lựa chọn khác.