Heritage spaces
Đền – Chùa Gám
Cụm đền thờ các vị thần bảo quốc hộ dân và chùa Chí Linh thuộc thiền phái Trúc Lâm trên rú Gám, xã Quan Thành
Story
Rú Gám, còn gọi núi Phượng Sơn, cao 269 m theo Báo Nghệ An, nằm ở xã Quan Thành, vùng Yên Thành cũ của Nghệ An. Trên núi có hai nơi thờ tự nằm cạnh nhau: đền Gám thờ các vị thần của làng và chùa Gám, tên chữ Chí Linh tự, một ngôi chùa theo thiền phái Trúc Lâm. Ấn phẩm du lịch của tỉnh gọi chung là Đền - Chùa Gám, nằm trong quần thể khu du lịch tâm linh sinh thái rú Gám.
Theo ấn phẩm của tỉnh, đền Gám có từ thời Trần, thờ các vị thần được tin là bảo quốc hộ dân, đem lại mưa thuận gió hòa: Cao Sơn, Cao Các, Sát Hải Đại vương Hoàng Tá Thốn, Lý Nhật Quang, Tứ vị Thánh nương và Lý Thiên Cương. Về chùa, chính ấn phẩm nói thẳng rằng chưa có sử liệu ghi rõ chùa có từ khi nào, xây ra sao; chỉ biết địa chí Nghệ An và Yên Thành qua các thời đều nhắc tên chùa. Cổng du lịch của tỉnh kể tên Gám có thể đến từ làng Kẻ Gám, hoặc từ cây Gắm có quả ăn thay lương thực những năm đói; đây là truyền thuyết.
Theo cổng du lịch Nghệ An, khoảng những năm 1940 chùa bị phá, một phần để tiêu thổ kháng chiến, một phần phục vụ các công trình như trạm y tế, trường học, trụ sở. Chùa hôm nay là công trình dựng lại, có sư theo thiền phái Trúc Lâm về trụ trì. Năm 2007, đền chùa Gám được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Ngày 4/4/2015, dưới chân rú Gám đặt đá xây Thiền viện Trúc Lâm Yên Thành; cổng thông tin huyện Yên Thành cũ (11/2024) ghi thiền viện đã có chùa Một Cột, nhà tổ, chính điện, khách đường.
Lễ hội đền chùa rú Gám diễn ra giữa tháng Hai âm lịch, năm 2026 từ 31/3 đến 2/4 dương lịch (13-15 tháng Hai). Phần lễ có rước thần, phần hội có đẩy gậy, đập niêu, bóng chuyền, võ thuật. Ngày thường, cổng du lịch Nghệ An ghi mở cửa 7:00-18:00, không thu phí, tham quan khoảng 120 phút; thông tin này cập nhật tháng 5/2025, nên hỏi lại trước khi đi.
Nơi này đông vào mùa lễ hội; ngày thường chưa có công bố về lượng khách. Nếu đi theo đoàn lớn, bạn nên liên hệ nhà chùa hoặc UBND xã Quan Thành trước.
Đây là chùa đang có sư tu tập và là đền làng đang được thờ cúng: bạn ăn mặc kín đáo, giữ yên lặng trong chính điện và khu thiền viện, không chen vào đoàn rước. Những câu chuyện về tên núi, tên làng hãy kể ở mức truyền thuyết.
Rú Gám hợp với người muốn nửa ngày vừa lễ chùa theo thiền phái Trúc Lâm vừa thăm một đền làng cổ ở Yên Thành. Cách đó không xa, Đền Đức Hoàng ở xã Giai Lạc cũng thờ Sát Hải Đại vương Hoàng Tá Thốn, nằm giữa rừng lim ven hồ Diệu Ốc, hợp với ai thích một ngôi đền nhỏ, yên tĩnh hơn.
What to experience
- Tham quan, chiêm bái
- Dự lễ hội (13–15 tháng 2 âm lịch)
Keywords