Skip to main content
Localis

Heritage spaces

Đền thờ Nguyễn Xí

Đền thờ Thái sư Cương Quốc công Nguyễn Xí, dựng năm 1467 trên đất vườn cũ của ông, di tích quốc gia đặc biệt ở xã Đông Lộc

Đông Lộc, Nghe An

Story

This story is currently available in Vietnamese only.

Đền thờ Nguyễn Xí nằm ở xã Đông Lộc, vùng Nghi Lộc cũ, trên đất làng Thượng Xá xưa, gần các núi Cờ, núi Kiếm, núi Mão của xứ Cửa Lò. Đền dựng ngay trên đất vườn cũ của gia đình ông. Ấn phẩm của tỉnh ghi khuôn viên rộng 30.000 m², riêng khu đền 7.000 m².

Nguyễn Xí sinh năm 1397 ở làng Thượng Xá, theo Lê Lợi từ những ngày đầu khởi nghĩa Lam Sơn, làm quan qua bốn triều Lê Thái Tổ, Thái Tông, Nhân Tông, Thánh Tông. Ông có công dẹp phe phản nghịch, phế Lê Nghi Dân, đưa Lê Tư Thành lên ngôi, tức vua Lê Thánh Tông. Ông mất ngày 30 tháng 10 năm Ất Dậu (1465), được truy tặng Thái sư Cương Quốc công. Năm 1467, niên hiệu Quang Thuận thứ 8, vua Lê Thánh Tông cho lập đền theo chế độ "quốc tạo, quốc tế", nghĩa là nhà nước xây và nhà nước cúng tế.

Đền có ba tòa Thượng điện, Trung điện, Hạ điện, quay về hướng Nam; trước nghi môn là hồ bán nguyệt. Đền bị đốt một phần thời Mạc, các công trình hiện nay được tu bổ dần từ thời Nguyễn. Trên gỗ và vôi vữa là các đề tài chạm, đắp: tứ linh, long mã, rùa đội hạc, bát tiên, bát bửu, cả con dơi, con chuột. Khu lăng mộ Nguyễn Xí ở xứ Đồng Lầm, cách đền khoảng 300 m; cả lăng và đền là di tích quốc gia đặc biệt từ năm 2020.

Lễ hội lớn nhất diễn ra từ 29 tháng Giêng đến 1 tháng Hai âm lịch, do xã và Hội đồng gia tộc họ Nguyễn Đình, hậu duệ Nguyễn Xí, cùng tổ chức. Năm 2026, lễ hội có lễ rước, lễ tham tế của các đại chi họ Nguyễn Đình, lễ khai hội sáng 30 tháng Giêng, kèm bóng chuyền, kéo co, triển lãm ảnh. Lễ giỗ Nguyễn Xí vào ngày 30 tháng 10 âm lịch.

Giờ mở cửa, giá vé và số điện thoại của đền chưa có công bố chính thức. Đền nằm giữa đồng hoa màu; ngoài dịp lễ, bạn nên hỏi người trông đền trước khi vào các tòa điện.

Đây là đền do nhà nước lập nhưng cũng là nơi thờ tổ của một dòng họ lớn. Phần tế lễ trong lễ hội do các chi họ Nguyễn Đình thực hiện; bạn đứng xem, không chen vào hàng tế, ăn mặc kín đáo.

Đền hợp với người quan tâm lịch sử thời Lê sơ và kiến trúc đền thờ thời Nguyễn ở Nghệ An. Muốn đi tiếp theo dấu dòng họ này, Đền Vạn Lộc ở phường Cửa Lò thờ Nguyễn Sư Hồi, con trưởng của Nguyễn Xí, là lựa chọn gần đó.

What to experience

  • Tham quan, dâng hương
  • Dự lễ hội cuối tháng Giêng âm lịch

Keywords

  • đền thờ
  • di tích quốc gia đặc biệt
  • Nguyễn Xí
  • thời Lê
  • Đông Lộc