Bảo tàng tỉnh Cao Bằng là đơn vị trực thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, nơi lưu giữ tài liệu, hiện vật khảo cổ, lịch sử, văn hóa các dân tộc và cách mạng của tỉnh. Trụ sở hiện nay nằm trong tòa nhà bảo tàng mới ở Khu trung tâm hành chính Km5, phường Thục Phán, bên quảng trường Pác Bó.

Tòa nhà mới được khởi công tháng 10/2021 trên khu đất 2,2 ha và hoàn thành phần thô khối nhà trung tâm vào tháng 8/2023. Theo Báo Cao Bằng tháng 4/2026, công trình có tổng diện tích sàn trên 13.000 m², gộp bảo tàng, thư viện, trung tâm văn hóa thông tin du lịch và trụ sở Ban Quản lý Công viên địa chất Non nước Cao Bằng. Phía trước là quảng trường và đài phun nước.

Kho hiện vật lớn dần qua các năm: năm 2012 bảo tàng giữ trên 6.000 hiện vật; cuối năm 2017 là trên 15.400 tài liệu, hiện vật, gồm hiện vật khảo cổ, hiện vật văn hóa dân tộc và hiện vật cách mạng. Bộ sưu tập trống đồng có 16 chiếc trống và 1 mặt trống, chia làm bốn nhóm theo cách phân loại Heger, tìm thấy ở Trùng Khánh, Hòa An, Bảo Lâm, Bảo Lạc; phần lớn có nguồn gốc từ người Lô Lô. Trống Nam Quang 1, gốc ở xã Nam Quang (Bảo Lâm), được các nhà nghiên cứu xác định là sản phẩm văn hóa Đông Sơn, niên đại khoảng vài thế kỷ trước Công nguyên.

Bảo tàng còn giữ hiện vật khảo cổ từ di chỉ Ngườm Bốc ở Hòa An cũ, nơi các nhà khảo cổ cho là chỗ cư trú của người nguyên thủy cách nay khoảng 10.000 năm, cùng sưu tập tranh thờ của người Dao và người Tày. Trong đó có bộ tranh Tam Thanh của người Dao, dùng trong lễ cấp sắc.

Bên cạnh trưng bày, bảo tàng thường làm triển lãm chuyên đề. Tháng 10/2024 có triển lãm "Lịch sử tỉnh Cao Bằng qua tài liệu lưu trữ" với hơn 200 tài liệu, hình ảnh, hiện vật. Tháng 4/2026, triển lãm ảnh "Một số hình ảnh về di sản văn hóa các dân tộc Cao Bằng" đặt ở sảnh trụ sở trong giờ hành chính, rồi mang ra Phố đi bộ Kim Đồng một buổi tối.

Hạn chế cần biết: chưa có công bố chính thức về giờ mở cửa, giá vé và lịch trưng bày thường xuyên tại tòa nhà mới. Nên gọi số máy bàn của bảo tàng 0206 3954 019 để hỏi trước khi đi.

Trống đồng và tranh thờ là hiện vật gắn với nghi lễ của các cộng đồng: người Lô Lô chỉ mang trống ra khi trong nhà có tang, bộ tranh Tam Thanh chỉ mở khi có lễ. Hãy xem với thái độ tôn trọng, không chạm vào hiện vật và hỏi nhân viên trước khi chụp ảnh.

Bảo tàng hợp với người muốn có cái nhìn tổng quan về Cao Bằng trước khi đi các di tích và bản làng, và với đoàn học sinh. Trong cùng tòa nhà có Trung tâm thông tin Công viên địa chất Non nước Cao Bằng đang được hoàn thiện. Nếu mối quan tâm chính là giai đoạn 1941 đến 1945, Nhà trưng bày ở Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó (xã Trường Hà) đặt ngay tại di tích.