Đà Nẵng

"Không gian văn hóa Thanh Hà" trong dữ liệu này chính là Công viên – Bảo tàng Đất nung Thanh Hà (Thanh Ha Terracotta Park). Công viên nằm trên đường Phạm Phán, khối Nam Diêu, ở đầu làng gốm Thanh Hà, cách phố cổ Hội An khoảng 2–3 km về phía tây. Từ 01/07/2025, nơi này thuộc phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng. Khu đất rộng gần 6.000 m², gồm một vườn mô hình đất nung ngoài trời, hai tòa nhà trưng bày và một xưởng để khách làm gốm.

Cần biết trước: đây là công trình do tư nhân đầu tư và vận hành, không phải bảo tàng công lập. Theo website của công viên và các báo Tiền Phong, Người Lao Động, một kiến trúc sư quê ở làng Thanh Hà cùng công ty kiến trúc của mình đã thiết kế, bỏ vốn xây dựng và lập nên công viên, với kinh phí khoảng 22 tỷ đồng. Công trình khởi công năm 2011 và khánh thành ngày 30/4/2015. Làng gốm Thanh Hà, với vé vào làng và các lò gốm của từng gia đình, là một điểm tham quan riêng.

Hai tòa nhà chính xây bằng gạch đỏ, lấy hình hai kiểu lò nung của làng là lò úp và lò ngửa. Khối lò úp kể lịch sử làng gốm và trưng bày sản phẩm của làng, trong đó có các bức phù điêu về chuyện lập làng. Khối lò ngửa giới thiệu những làng gốm khác của Việt Nam như Phù Lãng, Phước Tích, Bàu Trúc, Hương Canh, và là nơi bày tác phẩm đương đại. Năm 2016, công trình nhận giải "Công trình của năm" của Ashui Awards.

Phần nhiều khách tìm đến là khu "Thế giới thu nhỏ" ngoài trời. Ở đây có mô hình đất nung của kim tự tháp Ai Cập, đấu trường Colosseum, tháp nghiêng Pisa, nhà hát Sydney, đền Taj Mahal, bên cạnh Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Thành nội Huế và phố cổ Hội An, do thợ gốm trong làng làm. Ngoài ra có khu giới thiệu văn hóa Sa Huỳnh qua các di chỉ khảo cổ ở Thanh Hà, và khu về gạch nung trong đền tháp Chăm. Ở khu xưởng, bạn xem thợ làm gốm rồi tự ngồi bàn xoay, chờ khoảng 20 phút để sản phẩm được sấy rồi mang về.

Theo trang "Ghé thăm" trên website của công viên (xem tháng 9/2026), vé vào cửa là 50.000 đồng cho người lớn và 25.000 đồng cho trẻ dưới 15 tuổi. Làm gốm tính tiền riêng, từ 40.000 đồng cho gốm đỏ mang về ngay đến 250.000 đồng cho gói vẽ men rồi gửi nung, khoảng một tháng sau sản phẩm được gửi tới bạn (chỉ trong Việt Nam). Trang này ghi giờ mở cửa 8:00–17:30 hằng ngày, nhưng chân trang cùng website lại ghi ngày thường 8:30–17:00. Báo Đà Nẵng (4/2025) thì ghi vé 150.000 và 75.000 đồng. Các nguồn lệch nhau, nên bạn gọi 0235 3963 888 hỏi lại trước khi đi.

Những điều nên lường trước: vườn mô hình nằm ngoài trời, nên buổi trưa nắng gắt và ngày mưa đi lại bất tiện. Các mô hình và tác phẩm ở đây đều được làm mới, không phải hiện vật cổ. Mỗi hoạt động trải nghiệm tính tiền riêng.

Từ phố cổ, bạn đi xe đạp, xe máy hoặc taxi về hướng tây. Mô hình đất nung dễ vỡ, nên đừng trèo lên hay tựa vào để chụp ảnh, và hãy hỏi trước khi chụp cận người thợ đang làm. Nếu đi tiếp vào làng, nhớ rằng các cơ sở gốm vừa là nhà ở vừa là nơi làm việc.

Công viên hợp với gia đình có trẻ nhỏ muốn thử làm gốm, người thích kiến trúc và mô hình, và những ai cần một buổi tham quan có giá niêm yết rõ ràng. Nếu bạn muốn xem nghề gốm diễn ra trong đời sống hằng ngày, hãy dành thời gian đi bộ qua các lò gia đình trong làng gốm Thanh Hà. Nếu muốn xem điêu khắc Chăm nguyên gốc, Bảo tàng Điêu khắc Chăm ở trung tâm Đà Nẵng sẽ phù hợp hơn.

Phố cổ Hội An là khu phố buôn cũ dọc bờ bắc sông Hoài, nhánh hạ lưu sông Thu Bồn, cách trung tâm Đà Nẵng khoảng 30 km về phía đông nam. Phần lớn nhà cổ vẫn là nhà ở và cửa hàng của các gia đình Hội An. Từ 01/07/2025, khu phố thuộc phường Hội An, thành phố Đà Nẵng.

Thương cảng Hội An hình thành khoảng cuối thế kỷ XVI; thế kỷ XVII–XVIII, thương nhân Nhật, Hoa và phương Tây gọi nơi này là Faifo. Ngày 4/12/1999, UNESCO ghi danh Đô thị cổ Hội An là Di sản văn hóa thế giới theo hai tiêu chí: sự hòa trộn các nền văn hóa tại một thương cảng quốc tế, và một thương cảng châu Á truyền thống được bảo tồn tốt. Năm 2009, đô thị cổ được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt. Riêng khu vực I của phố cổ hiện có 1.194 di tích.

Biểu tượng của phố là Chùa Cầu, cây cầu gỗ mái ngói dài khoảng 18 m, tương truyền do thương nhân Nhật dựng đầu thế kỷ XVII. Phần chùa thờ Bắc Đế Trấn Võ được làm thêm năm 1653; năm 1719 chúa Nguyễn Phúc Chu đặt tên cầu là Lai Viễn Kiều. Đợt trùng tu gần nhất hoàn thành ngày 3/8/2024, giữ lại khoảng 60% cấu kiện gỗ gốc. Trên đường Trần Phú có Hội quán Phúc Kiến, khởi đầu năm 1697 từ một miếu nhỏ thờ Thiên Hậu, và miếu Quan Công dựng từ đầu thế kỷ XVII. Nhà cổ ở đây là nhà ống khung gỗ: nhà Tấn Ký có kết cấu "vì vỏ cua" cong như mai cua, nhà Phùng Hưng hơn trăm tuổi đứng trên 80 cột gỗ lim kê chân đá.

Nhà trưng bày văn hóa Nhật Bản ở số 06 Nguyễn Thị Minh Khai trình diễn trà đạo lúc 9:30 và 16:30 hằng ngày. Mỗi đêm 14 âm lịch có "Đêm phố cổ", duy trì từ năm 1998: đèn điện nhường chỗ cho đèn lồng và nến, các nhóm cộng đồng hát dân ca, chơi bài chòi, xướng họa thơ. Đi đò, thả hoa đăng trên sông Hoài tính tiền riêng, nên hỏi giá trước.

Theo Trung tâm Bảo tồn (1/2026), vé 80.000 đồng gồm Chùa Cầu hoặc miếu Quan Công và 2 công trình tự chọn; vé 120.000 đồng thêm hệ thống bảo tàng và 3 công trình. Từ 10/8/2026, phí là 20.000 đồng/người/công trình, như nhau cho khách Việt Nam và nước ngoài. Từ năm 2023, khách lẻ chỉ dạo phố không bắt buộc mua vé, nhưng tháng 5/2026 thành phố đề nghị siết kiểm soát, nên hãy kiểm tra lại trước khi đi. Phố cấm xe có động cơ từ 9:00 đến 21:30 mùa hè, đến 21:00 mùa đông.

Cần biết trước: năm 2024 Hội An đón khoảng 4,4 triệu lượt khách, cuối tuần có ngày gần 10.000 lượt; khách từng phàn nàn về quá tải và hàng rong ép mua. Lũ thường đến cuối tháng 10 và tháng 11. Đợt lũ cuối tháng 10/2025 làm phố ngập 1–2 m, nước vào Chùa Cầu khoảng 0,5 m, 30 nhà cổ xuống cấp, 9 nhà hư hỏng nặng.

Hội quán, miếu và Chùa Cầu là nơi thờ tự đang hoạt động: ăn mặc kín đáo, nói nhỏ, không chen vào lúc đang cúng. Nhà cổ có người ở, nên chỉ đi trong phần mở cho khách và hỏi trước khi chụp người trong nhà.

Phố cổ hợp với người muốn đi bộ nửa ngày đến một ngày xem kiến trúc thương cảng và các hoạt động văn hóa buổi tối. Không hợp với người ngại đông, cần xe đưa tận cửa, hay chỉ đến được giữa mùa lũ. Muốn ăn món Hội An, ghé chợ Hội An ngay trong phố; muốn xem nghề thủ công, qua sông sang làng mộc Kim Bồng hoặc tới làng gốm Thanh Hà.

Chợ Hội An nằm giữa khu phố cổ Hội An, trên dải đất kẹp giữa hai con đường ngắn Trần Quý Cáp và Tiểu La. Đầu phía bắc của chợ nhìn sang miếu Quan Công ở số 24 Trần Phú, còn đầu phía nam ra đường Bạch Đằng và bờ sông Hoài. Đây là chợ lớn nhất Hội An, nơi người dân vẫn đi chợ hằng ngày. Từ 01/07/2025, chợ thuộc phường Hội An, thành phố Đà Nẵng.

Chợ xưa họp trước đình Ông Voi. Khoảng năm 1848, chợ dời về chỗ hiện nay, gần giao lộ và bến sông. Miếu Quan Công đối diện có từ thế kỷ XVII và từng là trung tâm tín ngưỡng của khu chợ cũ. Dáng nhà chợ bây giờ định hình từ thời Pháp, đầu thế kỷ XX. Giếng cổ đối diện cổng vào được làm mái che khi xây chợ, nên còn gọi là Giếng mái.

Hàng bày theo nhóm, từ rau, trái cây, gia vị, cá, hàng khô đến vải, quần áo, đồ da và đồ lưu niệm. Rau quả từ các làng quanh Hội An, cá tôm của vùng sông và biển, bên cạnh cau, quế, tiêu, ớt của trung du xứ Quảng. Quà mang về có bánh đậu xanh, bánh ít lá gai, bánh thuẫn, tương ớt Hội An, sợi mì Quảng hay sợi cao lầu khô.

Trong lòng chợ có một dãy hàng ăn bán mì Quảng, cao lầu, bánh bèo, bánh xèo, cơm gà, bún, phở. Cẩm nang Lonely Planet từng chọn chợ Hội An là một điểm ẩm thực được yêu thích.

Chợ có khu bán vải. Hội An lâu nay có dịch vụ "may nóng", tức may đo lấy nhanh; có đồ lấy được sau khoảng 3 tiếng. Hàng may trong chợ vải thường rẻ hơn các tiệm sang trọng ở mặt phố. Bạn nên đặt may từ sớm, mang theo ảnh mẫu, hỏi rõ ngày giờ xong và hẹn thử đồ trước khi nhận.

Nên biết trước: chợ có quy mô khá nhỏ. Nhiều quầy trong và quanh chợ bán đồ lưu niệm, quần áo, đồ da cho khách du lịch, xung quanh là đại lý tour. Phố cổ nói chung bị khách phàn nàn là quá tải và có người bán hàng rong ép mua. Chợ sát sông nên ngập nặng khi có lũ: cuối tháng 10/2025, hàng kê cao hơn 1,5 m vẫn ngập, và đến 21/11/2025 mới khoảng 60% gian hàng mở lại.

Từ năm 2023, khách lẻ không bắt buộc mua vé tham quan phố cổ, nên đi chợ không cần vé. Vé 80.000 đồng cho 4 công trình hoặc 120.000 đồng cho 6 công trình dùng khi vào nhà cổ, hội quán, bảo tàng; khách đi đoàn thì công ty lữ hành phải mua vé. Tháng 5/2026 thành phố đề nghị siết kiểm soát vé, nên quy định có thể thay đổi. Chợ mở khoảng 5:00–18:00. Sáng sớm là lúc chợ đông người mua bán nhất và hàng tươi nhất. Hãy mang theo tiền mặt mệnh giá nhỏ.

Hỏi giá trước khi mua và mặc cả nhẹ nhàng. Nên hỏi người bán trước khi chụp ảnh cận họ. Miếu Quan Công là di tích quốc gia và là nơi thờ tự, nên nếu vào thì ăn mặc kín đáo, giữ yên lặng.

Chợ Hội An hợp với người muốn ăn các món Hội An ở một chỗ giữa phố cổ, mua quà đặc sản hoặc may nhanh một bộ đồ. Chợ không hợp với người ngại đông, người tìm một chợ quê vắng khách du lịch, hay người đi đúng lúc có lũ. Nếu muốn dạo buổi tối, chợ đêm Nguyễn Hoàng bên kia sông Hoài cách chừng 600 m. Còn nếu cần mua nhiều đặc sản khô, chợ Hàn ở trung tâm Đà Nẵng có nhiều lựa chọn hơn.

Bảo tàng Điêu khắc Chăm nằm ở góc đường Bạch Đằng và Trưng Nữ Vương, bên bờ sông Hàn, giữa trung tâm Đà Nẵng. Đây là nơi giữ sưu tập điêu khắc Champa lớn nhất hiện nay, với khoảng 2.000 hiện vật. Khoảng 500 hiện vật đang được trưng bày trong 10 không gian, phần lớn bằng sa thạch, số còn lại bằng đồng và đất nung, có niên đại khoảng từ thế kỷ VII đến thế kỷ XV.

Bảo tàng bắt đầu từ những bức tượng được gom về cuối thế kỷ XIX. Năm 1892, công sứ Pháp Charles Lemire đưa khoảng 50 tượng Chăm về một khu vườn ở Tourane, tên gọi Đà Nẵng thời Pháp. Viện Viễn Đông Bác cổ (EFEO) theo đuổi dự án bảo tàng từ năm 1902. Công trình khởi công năm 1915, do các kiến trúc sư Delaval và Auclair thiết kế theo gợi ý của nhà khảo cổ Henri Parmentier, và mở cửa năm 1919 với tên Musée Cam de Tourane. Năm 1936, bảo tàng xây thêm hai cánh và đổi tên thành Musée Henri Parmentier. Năm 2002, một tòa nhà hai tầng được xây thêm phía sau. Tòa nhà cũ mượn hình khối và đường nét của tháp Chăm trên nền kiến trúc Pháp đầu thế kỷ XX.

Các phòng đặt tên theo nơi tìm thấy hiện vật: Trà Kiệu, Mỹ Sơn, Đồng Dương, Tháp Mẫm; tiếp theo là các phòng theo địa phương (Quảng Bình – Quảng Trị – Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định – Kon Tum) và phòng Văn khắc. Đi lần lượt qua các phòng, bạn sẽ thấy phong cách điêu khắc đổi qua từng thời kỳ: Mỹ Sơn E1 thế kỷ VII–VIII; Đồng Dương thế kỷ IX–X gắn với Phật giáo; Tháp Mẫm thế kỷ XII–XIII, chịu ảnh hưởng nghệ thuật Khmer và Đại Việt thời Lý.

Bảo tàng giữ 12 bảo vật quốc gia, trong đó có Đài thờ Trà Kiệu, Đài thờ Mỹ Sơn E1, Đài thờ Đồng Dương, tượng Ganesha Mỹ Sơn E5, tượng Gajasimha và tượng Rồng Tháp Mẫm. Đài thờ Trà Kiệu, tìm thấy năm 1901, chạm cảnh kể chuyện trên bốn mặt. Đến nay giới nghiên cứu vẫn giải nghĩa khác nhau: tích vua Kaundinya, tích thần Krishna, hay lễ cưới nàng Sita trong sử thi Ramayana. Cần biết: tượng Bồ tát Tara bằng đồng đang trưng bày thường xuyên là bản sao, còn bản gốc chỉ được đưa ra trong những sự kiện đặc biệt.

Để nghe thuyết minh, bạn kết nối wifi của bảo tàng, vào trang chamaudio.com rồi quét mã QR đặt cạnh hiện vật. Có ba ngôn ngữ là tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Pháp. Đoàn từ 15 người có thể đặt thuyết minh viên trước qua bảo tàng.

Theo bảo tàng, giờ mở cửa là 7:00–17:00 hằng ngày, kể cả Lễ và Tết. Theo Nghị quyết 47/NQ-HĐND của thành phố, áp dụng từ 10/6/2026:

- Vé thường 60.000 đồng, người Việt và người nước ngoài như nhau.

- Người thường trú tại Đà Nẵng và sinh viên trả 20.000 đồng.

- Miễn vé cho trẻ em dưới 16 tuổi, học sinh, người Việt Nam từ 60 tuổi và người khuyết tật.

- Mọi người được vào miễn phí vào mùng 1 Tết, ngày 29/3, ngày 10/3 âm lịch, ngày 2/9 và ngày 24/11.

Bảo tàng không cho dùng đèn flash và chân máy. Hành lý trên 3 kg phải gửi, và trẻ dưới 12 tuổi phải có người lớn đi cùng. Nhiều hiện vật vốn là tượng thờ và đài thờ trong các đền tháp Hindu giáo và Phật giáo, nên hãy ăn mặc kín đáo, không chạm vào hiện vật và không leo lên bệ để chụp ảnh.

Nếu định đi Mỹ Sơn hay Trà Kiệu, nên ghé bảo tàng trước hoặc sau chuyến đi. Nhiều tác phẩm đẹp nhất của hai nơi ấy đang nằm ở đây, và xem ở đây giúp bạn hình dung các đền tháp trước kia được trang trí thế nào. Bảo tàng không hợp với người chỉ có dăm phút ghé qua, vì 10 không gian cần ít nhất khoảng một giờ. Nếu bạn muốn tìm hiểu lịch sử thành phố hơn là nghệ thuật Champa, Bảo tàng Đà Nẵng sẽ đúng hơn.

Núi Bà Nà, còn gọi là núi Chúa, là khối núi ở phía tây nam Đà Nẵng, đỉnh cao 1.487 m. Các nguồn ghi khoảng cách từ trung tâm thành phố từ 25 đến 40 km, tùy điểm tính. Từ 01/07/2025, núi thuộc xã Bà Nà (gộp hai xã Hòa Ninh và Hòa Nhơn cũ). Nhiệt độ trung bình trên núi vào khoảng 17–20°C, mát hơn hẳn thành phố dưới chân núi.

Điều nên biết trước tiên: khi người ta nói "đi Bà Nà" hay "đi Ba Na Hills", gần như luôn là đi vào khu du lịch Sun World Ba Na Hills trên đỉnh núi. Khu này thuộc chuỗi Sun World của Sun Group. Đường bộ lên đỉnh không còn mở cho du khách, nên cách duy nhất để lên là đi cáp treo của khu du lịch. Ngọn núi và khu rừng thì rộng hơn khu du lịch nhiều, nhưng phần du khách thực sự đặt chân tới là phần do khu du lịch quản lý.

Năm 1901, đoàn của đại úy Debay lên khảo sát núi theo lệnh Toàn quyền Paul Doumer, người đang tìm nơi nghỉ mát cho người Pháp ở Trung Kỳ. Năm 1919, đường lên núi hoàn thành và ngôi nhà nghỉ đầu tiên được dựng. Tháng 5/1923, khách sạn Morin 22 phòng mở cửa. Khách thời đó ngồi ghế gánh, tức ghế có người khiêng, mất khoảng năm giờ từ chân núi lên đỉnh. Thời cực thịnh, trên núi có 170 hoặc gần 240 nhà nghỉ, tùy nguồn. Sau năm 1945, các công trình bị triệt hạ trong kháng chiến, và khu nghỉ bị bỏ hoang gần nửa thế kỷ.

Rừng Bà Nà – Núi Chúa là rừng đặc dụng từ năm 1986. Một tài liệu tổng hợp về khu bảo tồn ghi nhận 543 loài thực vật bậc cao, 61 loài thú và 178 loài chim. Cũng tài liệu này cho biết rừng trên đỉnh đã bị chất độc hóa học thời chiến phá hủy, và coi du lịch thiếu bền vững là một mối đe dọa. Vì vậy, rừng bạn thấy rõ nhất là rừng ở sườn núi, nhìn từ cabin cáp treo. Đỉnh núi nay là khu xây dựng.

Cáp treo lên đỉnh chạy từ tháng 3/2009. Năm 2013, một tuyến cáp nhận bốn kỷ lục Guinness, trong đó có chiều dài 5.801 m và độ chênh cao 1.368 m. Trên đỉnh có làng Pháp, là quần thể xây mới mô phỏng kiến trúc châu Âu chứ không phải công trình còn lại từ thời Pháp. Ngoài ra còn có vườn hoa, khu vui chơi trong nhà Fantasy Park và Cầu Vàng. Cầu Vàng mở cửa năm 2018, dài khoảng 150 m, nằm ở độ cao 1.414 m và được hai bàn tay đá khổng lồ đỡ.

Đường bộ cũ lên đỉnh không còn phục vụ du khách, nên bạn phải mua vé cáp treo. Theo website của đơn vị vận hành (cập nhật 24/7/2026), vé người lớn là 1.000.000 đồng với khách ngoại tỉnh và 650.000 đồng với khách nội tỉnh. Trẻ dưới 1 m được miễn vé. Từ năm 2026, mỗi vé dùng được ba ngày liên tiếp. Ngày lễ có thể rất đông: riêng ngày 6/4/2025, khu du lịch đón 31.900 lượt khách, mức cao nhất từ khi mở cửa.

Khu du lịch mở cửa 8:00–22:00. Mùa mưa ở Đà Nẵng kéo dài từ tháng 8 đến tháng 12, và đây cũng là lúc mây mù dễ che tầm nhìn. Nhớ mang áo khoác. Xe máy chỉ tới được ga cáp treo dưới chân núi.

Trên đỉnh núi Chúa có chùa Linh Ứng với tượng Phật cao 27 m, và đền Lĩnh Chúa Linh Từ. Người ta vẫn đến đây lễ bái, nên bạn hãy ăn mặc kín đáo và giữ yên lặng. Trong rừng đặc dụng, đừng hái cây hay xả rác.

Bà Nà hợp với gia đình có trẻ nhỏ và người lớn tuổi, người muốn tránh nóng một ngày, hoặc khách muốn tận mắt xem Cầu Vàng. Nơi này không hợp với người tìm rừng yên tĩnh, người muốn tự đi bộ đường núi hay người đi với ngân sách eo hẹp. Nếu muốn gặp thiên nhiên mà không qua một khu vui chơi, bạn có thể đến bán đảo Sơn Trà. Sơn Trà cũng là khu bảo tồn thiên nhiên và gần trung tâm hơn nhiều.

Bảo tàng Hồ Chí Minh – Chi nhánh Quân khu 5 nằm ở số 3 đường Duy Tân, phường Hòa Cường, giữa khu trung tâm Đà Nẵng. Thực tế đây là cụm hai bảo tàng do Cục Chính trị Quân khu 5 quản lý: chi nhánh của Bảo tàng Hồ Chí Minh, và Bảo tàng Khu 5 (thường gọi là Bảo tàng Quân khu 5) về lực lượng vũ trang Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Trên bản đồ, bạn có thể gặp cả hai tên.

Ngày 12/9/1976, viên đá đầu tiên của Khu nhà sàn Bác Hồ được đặt tại đây; bảo tàng lấy ngày này làm ngày truyền thống và kỷ niệm 50 năm vào tháng 9/2026. Chi nhánh bảo tàng Hồ Chí Minh bắt đầu hoạt động ngày 19/5/1977, còn Bảo tàng Khu 5 khánh thành năm 1982. Năm 1995, bảo tàng được xếp hạng bảo tàng quốc gia hạng II. Điểm riêng của nơi này: theo nguyện vọng của nhân dân và lực lượng vũ trang Quân khu 5, nhà sàn và ao cá Bác Hồ được dựng lại theo tỷ lệ 1/1, đúng với di tích trong khu Phủ Chủ tịch ở Hà Nội.

Ngoài trời có khuôn viên nhà sàn với vườn cây, ao cá, và khu vũ khí cỡ lớn: máy bay, xe tăng, xe bọc thép và các khẩu pháo từ 75 mm đến 175 mm, phần nhiều là vũ khí của quân đội Pháp, Mỹ mà bộ đội Khu 5 thu được. Trong nhà là các phòng về Chủ tịch Hồ Chí Minh và 12 phòng của Bảo tàng Khu 5 về lực lượng vũ trang Quân khu 5 từ năm 1945 đến nay. Đến tháng 6/2016, bảo tàng quản lý hơn 20.000 hiện vật, trong đó hơn 15.500 là hiện vật gốc.

Nhiều hiện vật nhỏ trong nhà gắn với một câu chuyện cụ thể. Bộ khóa chốt chì của anh hùng liệt sĩ Đặng Tiến Lợi từng được anh dùng để đánh mìn vào khu ra-đa của đối phương trên bán đảo Sơn Trà ngày 15/8/1972. Anh hy sinh trong lần tập kích thứ mười, ngày 12/12/1972, và bộ khóa là vật còn lại của anh sau trận đánh ấy. Đôi dép của một nữ biệt động thành từng giấu thuốc nổ dưới đế suốt bốn tháng năm 1972 để mang vào một kho xăng ở Đà Nẵng. Chiếc mủng (rổ đan) hai đáy do một gia đình ở Hòa Cường tự đan để chuyển tài liệu bí mật, được tặng bảo tàng năm 1977.

Cho đoàn học sinh, sinh viên, bảo tàng có chương trình "Giờ học lịch sử tại Bảo tàng" và "Em tập làm hướng dẫn viên", cùng các hoạt động trải nghiệm: bếp Hoàng Cầm (bếp dã chiến của bộ đội), hầm trú ẩn, mắc võng Trường Sơn, xe đạp thồ và bắn súng điện tử. Chưa rõ khách lẻ có tham gia được không, nên hãy hỏi trước. Trang tham quan ảo 360 độ của bảo tàng (tiếng Việt, tiếng Anh) giúp bạn xem trước.

Cần biết trước: bảo tàng đón hơn 100.000 lượt khách mỗi năm, trong đó học sinh, sinh viên chiếm khoảng 85%. Vì vậy bạn dễ gặp các đoàn lớn, nhất là dịp 30/4. Nhà sàn, ao cá và khu vũ khí đều nằm ngoài trời, nên chuyến tham quan phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Giờ và vé chưa có thông báo mới: trang tham quan ảo của bảo tàng ghi mở 7:30–16:30 mọi ngày, kể cả buổi trưa, nhưng nguồn cũ ghi khác, nên hãy hỏi lại qua fanpage bảo tàng trước khi đi.

Nhà sàn là không gian tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, và các đoàn đến dâng hương đều được tổ chức theo nghi thức. Hãy ăn mặc lịch sự, giữ trật tự và không leo lên xe tăng, máy bay hay pháo. Đây là đơn vị quân đội, nên hãy làm theo hướng dẫn của cán bộ bảo tàng.

Nơi này hợp với người muốn hiểu cuộc chiến ở miền Trung qua hiện vật thật, gia đình có con đang học lịch sử, và người chưa có dịp ra Hà Nội thăm nhà sàn gốc. Người tìm nghệ thuật cổ nên chọn Bảo tàng Điêu khắc Chăm; muốn hiểu lịch sử và đời sống thành phố thì Bảo tàng Đà Nẵng đúng hơn.

Bán đảo Sơn Trà nằm cách trung tâm Đà Nẵng khoảng 10 km về hướng đông bắc, ba mặt giáp biển. Bán đảo rộng khoảng 4.400 ha, điểm cao nhất là đỉnh Ốc, 696 m. Từ 01/07/2025, bán đảo thuộc phường Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng.

Quyết định 41/TTg ngày 24/01/1977 đưa Sơn Trà vào nhóm 10 khu rừng cấm đầu tiên của cả nước, rộng khoảng 4.000 ha. Năm 1992, Bộ Lâm nghiệp chuyển khu rừng cấm thành khu bảo tồn thiên nhiên rộng 4.439 ha. Các quy hoạch từ 2008 đến 2016 lần lượt thu hẹp phần rừng đặc dụng, có văn bản chỉ còn khoảng 1.800–2.600 ha; chuyện cân bằng giữa bảo tồn và dự án du lịch ở đây vẫn còn gây tranh luận.

Loài gắn với tên Sơn Trà là voọc chà vá chân nâu. Một khảo sát công bố năm 2017 đếm được 1.335 cá thể thuộc 237 đàn, cao hơn nhiều so với ước tính cũ khoảng 300–350 con. Đến năm 2024, quần thể được ước tính hơn 1.300 cá thể, lớn nhất hiện nay của loài.

Chùa Linh Ứng ở khu Bãi Bụt khởi công năm 2004, hoàn thành năm 2010, có tượng Quán Thế Âm cao 67 m trên đài sen đường kính 35 m; tương truyền thời Minh Mạng ngư dân tìm thấy một pho tượng Phật trên bãi cát nên nơi này mang tên Bãi Bụt. Đỉnh Bàn Cờ cao khoảng 700 m, có bàn cờ đá và tượng Đế Thích ngồi suy tư, gắn với tích tương truyền hai vị tiên đánh cờ; từ đây nhìn được toàn cảnh thành phố. Cây đa di sản được công nhận Cây di sản Việt Nam năm 2014; các nhà khoa học xác định cây khoảng 800 tuổi, dù dân gian quen gọi "cây đa nghìn năm". Sơn Trà cũng là mục tiêu đầu tiên khi liên quân Pháp – Tây Ban Nha tấn công Đà Nẵng ngày 1/9/1858; nghĩa địa Y Pha Nho trên bán đảo là dấu tích của giai đoạn này.

Theo phương án của UBND thành phố (8/2026), khách chỉ được tham quan trên ba tuyến. Tuyến Yết Kiêu – đỉnh Bàn Cờ – Bãi Bắc lưu thông một chiều, cấm xe tay ga và ô tô trên 24 chỗ. Tuyến ngã ba Bãi Bắc – cây đa di sản chỉ dành cho người đi bộ. Tuyến Tiên Sa – suối Ôm – đỉnh Bàn Cờ đang tạm dừng để khắc phục hậu quả bão. Giờ tham quan là 7:30–18:30 từ tháng 3 đến tháng 9 và 7:30–17:30 từ tháng 10 đến tháng 2. Lệnh cấm xe tay ga có từ tháng 10/2019, sau nhiều vụ tai nạn chết người khi đổ dốc.

Hạn chế lớn nhất là thời tiết. Sau đợt mưa bão cuối năm 2022, các tuyến sạt lở nặng và đóng gần ba năm, đến 16/9/2025 mới mở lại; tháng 11/2025 toàn bộ tuyến lại tạm dừng vì mưa lớn và bão. Mùa mưa, hãy xem thông báo của Ban Quản lý bán đảo trước khi đi. Mũi Nghê, Bãi Đá Đen và Hục Lỡ (còn gọi Ghềnh Bàng) là khu vực cấm tự ý trekking; tháng 8/2026 một nhóm khách đã bị sóng cuốn ở Mũi Nghê.

Phương án tham quan của thành phố yêu cầu không cho động vật hoang dã ăn, không tiếp xúc hay đuổi bắt, nhất là khỉ. Hiện chưa có chế tài xử phạt riêng cho việc này, nên giữ quy định là việc của chính bạn. Khỉ trên đường Hoàng Sa quen giật đồ ăn và có thể cào, cắn. Chùa Linh Ứng là nơi thờ tự, hãy ăn mặc kín đáo và giữ yên lặng; trên bán đảo có khu quốc phòng, đừng vượt biển cấm.

Sơn Trà hợp với người muốn vào rừng và nhìn toàn cảnh Đà Nẵng trong nửa ngày, đi bằng ô tô không quá 24 chỗ hoặc xe máy số. Nơi này không hợp với người chỉ có xe tay ga, người ngại đường đèo dốc, hay người muốn tự do ra ghềnh đá ven biển. Không có xe phù hợp thì thuê ô tô có tài xế, hoặc chọn điểm núi khác trong thành phố như Ngũ Hành Sơn.

Sông Thu Bồn bắt nguồn từ vùng núi Ngọc Linh (đỉnh cao 2.598 m), chảy qua Nông Sơn, Duy Xuyên, Hội An rồi ra biển ở Cửa Đại. Dòng chính dài khoảng 200 km, lưu vực Vu Gia – Thu Bồn rộng khoảng 10.035 km². Từ 01/07/2025, cả dòng sông thuộc thành phố Đà Nẵng. Thu Bồn không có cổng hay vé chung. Bạn gặp con sông theo từng đoạn: bến đò phố cổ Hội An, làng nghề ven sông ở hạ lưu, vùng lễ hội Bà Thu Bồn và làng vườn ở thượng nguồn.

Xưa kia, trầm hương, quế Trà My, mật ong theo các sông Thu Bồn, Vu Gia, Chiên Đàn xuống hạ lưu, qua các chợ trung chuyển Kim Bồng, Trà Nhiêu, Phú Chiêm rồi về phố cảng Hội An, nhất là trong thế kỷ XVII–XVIII. Ngày 4/12/1999, UNESCO ghi danh Đô thị cổ Hội An là Di sản văn hóa thế giới. Ngược lên thượng nguồn, Trà Kiệu, kinh đô cổ Simhapura của Champa, nằm bên sông, không xa Mỹ Sơn.

Từ ngày 10 đến 12 tháng 2 âm lịch hằng năm, cư dân ven sông tổ chức lễ hội Bà Thu Bồn ở lăng Bà (xã Thu Bồn) và Dinh Bà (thôn Trung An, xã Nông Sơn). Tháng 9/2020, lễ hội được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Truyền thuyết về Bà có nhiều dị bản; theo một bản, Bà là nữ tướng người Chăm đã gieo mình xuống sông khi thua trận. Triều Nguyễn sắc phong Bà là "Mỹ đức thục hạnh Bô Bô phu nhân thượng đẳng thần". Phần lễ có rước sắc, rước nước, đại tế; phần hội có đua thuyền. Năm 2026, lễ hội rơi vào ngày 28–30/3 dương lịch.

Ở Hội An, việc dễ nhất là đi đò sang làng mộc Kim Bồng, khoảng 15 phút theo hồ sơ di sản của Trung tâm. Kim Bồng có nhánh nghề đóng ghe thuyền ở thôn Đông Hà và Ngọc Thành, dùng gỗ từ thượng nguồn Thu Bồn. Làng gốm Thanh Hà cũng nằm ven sông, phía tây phố cổ. Ở thượng nguồn có làng Đại Bình (xã Nông Sơn), cách phố cổ khoảng 60 km, hơn 150 hộ có vườn cây ăn trái. Xa hơn là Hòn Kẽm Đá Dừng, khúc sông hẹp giữa hai dãy núi, nay thuộc xã Quế Phước.

Cần biết trước: du lịch đường thủy dọc Thu Bồn vẫn đang được quy hoạch. Tháng 9/2026, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch mới khảo sát tuyến từ bến Bạch Đằng đến điểm du lịch Đông Khương để tính chuyện làm bến dừng. Đại Bình và Hòn Kẽm Đá Dừng cách Hội An khoảng 60–64 km. Đò không có biểu giá chung, nên hãy thỏa thuận trước khi lên thuyền.

Lũ là rủi ro lớn nhất. Mùa lũ chính là tháng 10–12, lũ lớn thường rơi vào nửa cuối tháng 10 và tháng 11, lũ sớm có thể đến từ tháng 9. Rạng sáng 30/10/2025, trạm Câu Lâu đo được 5,62 m, cao hơn đỉnh lũ năm 1964; khu Chùa Cầu ngập gần 2 m, và giữa tháng 11 phố cổ lại ngập. Khi có cảnh báo mưa lũ, đừng đi thuyền. Theo quy định, hành khách đi đò, phà phải mặc áo phao. Đò không có áo phao thì bạn đừng lên.

Lăng Bà và Dinh Bà là nơi thờ tự của cư dân ven sông. Bạn nên ăn mặc kín đáo, không chen vào đoàn rước và hỏi ban tổ chức trước khi chụp ảnh nghi lễ. Xưởng gốm hay trại đóng ghe là chỗ làm việc của người dân, hãy hỏi trước khi bước vào.

Thu Bồn hợp với người muốn hiểu vì sao Hội An thành phố cảng và muốn nối phố cổ với các làng nghề bên kia sông. Nơi này không hợp với người sợ nước, ai chỉ đi được giữa mùa mưa lũ, hay người cần tour trọn gói theo lịch cố định trên cả dòng sông. Nếu chỉ muốn trải nghiệm sông nước ngắn, có dịch vụ sẵn gần Hội An, rừng dừa Bảy Mẫu ở Cẩm Thanh sẽ tiện hơn.

Làng đá mỹ nghệ Non Nước là dải xưởng chế tác và cửa hàng đá dưới chân cụm núi Ngũ Hành Sơn, tập trung dọc đường Huyền Trân Công Chúa, cách chợ Hàn khoảng 8 km đường chim bay về phía đông nam. Từ 01/07/2025, khu vực này thuộc phường Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng. Năm 2014, nghề điêu khắc đá mỹ nghệ Non Nước được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Nghề hình thành khoảng thế kỷ XVII, do ông Huỳnh Bá Quát từ Thanh Hóa vào khởi dựng. Đầu thế kỷ XIX, nghề phát triển nhờ triều Nguyễn xây nhiều cung điện, lăng tẩm. Thợ xưa lấy đá cẩm thạch ngay từ Ngũ Hành Sơn. Năm 1990, chính quyền tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng cấm khai thác đá ở đây, và từ đó nguyên liệu phải chở từ nơi khác về, chủ yếu từ Thanh Hóa, Nghệ An, Thái Nguyên.

Đến tháng 2/2026, làng có 385 cơ sở chế tác, kinh doanh và hàng trăm nghệ nhân. Sản phẩm đi từ vòng tay, chuỗi hạt, lọ hoa tới tượng Phật, tượng thần Chăm và tượng trang trí khổ lớn. Trong xưởng, thợ học việc đục theo phác thảo, thợ phụ ra phôi, thợ cả tạo mẫu và làm chi tiết cuối; khâu mài, rửa phần lớn do phụ nữ đảm nhận.

Việc chính của khách là đi dọc các cửa hàng, xưởng mở ra mặt đường để xem tượng và hỏi mua. Muốn hiểu nghề có đầu có đuôi, bạn nên ghé Bảo tàng Ký ức điêu khắc đá mỹ nghệ Non Nước, một bảo tàng tư nhân mở cửa từ 24/4/2023 ở góc đường Huyền Trân Công Chúa – Trường Sa, dưới chân Thủy Sơn. Ngoài dụng cụ đục tay và sản phẩm qua nhiều thời kỳ, bảo tàng có phần giúp phân biệt đá tự nhiên với đá nhân tạo, hàng đục tay với hàng làm bằng máy CNC. Nên xem phần này trước khi mua.

Cần biết trước: đầu năm 2026, chính quyền thành phố thừa nhận máy móc tự động hóa đang làm phai dần tính sáng tạo của nghề đục tay, rất ít du khách có dịp xem trọn quá trình chế tác, và hoạt động du lịch ở làng còn rời rạc. Không phải xưởng nào cũng có thợ đục tay cho bạn đứng xem. Làng cũng ô nhiễm kéo dài: nhiều năm nay có tình trạng bụi đá, tiếng máy cắt, máy mài, nước thải tràn ra đường, hàng bày lấn vỉa hè. Kế hoạch di dời cơ sở gây ô nhiễm từng đặt mốc cuối năm 2026, nhưng đến tháng 12/2025 phường Ngũ Hành Sơn vẫn đang lập lộ trình, với mục tiêu cơ bản giải quyết vào năm 2040.

Làng không có giờ mở cửa hay vé vào chung; mỗi cơ sở tự đón khách, còn bảo tàng thì nên hỏi trước giờ và giá vé. Đường quanh xưởng có lúc phủ bụi hoặc ướt nước thải, nên đi giày kín. Nếu đến vào ngày 15–16 tháng 3 âm lịch, bạn sẽ gặp Lễ hội Thạch nghệ Tổ sư của cộng đồng thợ đá.

Xưởng là chỗ làm việc: hỏi trước khi bước vào, đứng xa máy cắt, không sờ vào tượng đang làm dở. Tượng Phật, tượng thần là vật thờ với nhiều người mua, nên đừng ngồi hay trèo lên tượng để chụp ảnh. Nhà thờ Tổ và lễ giỗ Tổ là sinh hoạt tín ngưỡng của thợ đá; khi dự, hãy theo hướng dẫn của ban tổ chức.

Làng hợp với người muốn mua đồ đá tận nơi làm, muốn hiểu một nghề thủ công đang chuyển mình, và dễ ghép cùng buổi với danh thắng Ngũ Hành Sơn ngay bên cạnh. Nơi này không hợp với người nhạy cảm với bụi, tiếng ồn, hay người muốn tự tay làm sản phẩm. Nếu cần trải nghiệm có tổ chức sẵn, làng gốm Thanh Hà ở Hội An, nơi du khách được cùng người làng làm gốm, sẽ phù hợp hơn.

Rừng dừa Bảy Mẫu là rừng dừa nước của làng Cẩm Thanh, cách phố cổ Hội An khoảng 3 km về phía đông nam, ở vùng nước lợ hạ lưu sông Thu Bồn. Từ 01/07/2025, xã Cẩm Thanh cũ thuộc phường Hội An Đông, thành phố Đà Nẵng. Theo nhiều báo, thương lái ghe bầu mang dừa nước từ Nam Bộ ra trồng khoảng hai thế kỷ trước. Tên "Bảy Mẫu" gắn với diện tích ban đầu, nay rừng rộng khoảng 100 ha.

Trong hai cuộc kháng chiến, rừng dừa là căn cứ của du kích và bộ đội Hội An. Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An ghi lại đêm 27/9/1964, người Cẩm Thanh dùng kế nghi binh bằng "súng bẹ dừa" để đồng khởi. Khu rừng được tỉnh Quảng Nam xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cuối thập niên 2000 (nguồn ghi 2007, nguồn ghi 2008). Theo trung tâm này, các công trình phòng thủ thời đó nay không còn, nên bạn sẽ không thấy hầm hào để tham quan.

Theo VnExpress, dịch vụ chở khách bằng thúng chai có từ khoảng năm 2009. Năm 2025, Forbes xếp làng Cẩm Thanh thứ 20 trong 50 ngôi làng đẹp nhất thế giới, là đại diện duy nhất của Việt Nam. Năm 2026, rừng dừa là một trong năm đề cử của Việt Nam cho giải "Làng du lịch tốt nhất" của UN Tourism. Chuyện ngư dân chế ra thúng để né thuế thuyền thời Pháp được kể nhiều, nhưng một bài nghiên cứu trên trang của trung tâm di sản Hội An cho rằng thuyết này thiếu dẫn chứng.

Một chuyến thúng thường dài 45–60 phút, mỗi thúng chở hai khách cùng người chèo, luồn qua kênh rạch dưới tán dừa nước. Ở vài đoạn có "múa thúng": người chèo xoay tròn thúng trên mặt nước, mỗi màn 1–2 phút, và khách thường gửi một khoản tiền nhỏ để cảm ơn. Dọc tuyến còn có tung chài, kéo lưới, câu cua, và một số cơ sở mở lớp nấu ăn.

Nói thẳng: đây là điểm du lịch đông và thương mại hóa mạnh. Theo UBND phường, khu vực có khoảng 1.400 thúng và đón 5.000–6.000 khách mỗi ngày. Cuối năm 2023, báo chí phản ánh loa kẹo kéo mở hết cỡ, người đón khách chèo kéo, nhiều khách không mặc áo phao. Sau đợt chấn chỉnh, tháng 5/2026 loa kéo trong khu dân cư gần như đã hết. Dù vậy, VnExpress vẫn thấy vài đoạn sông ồn vì karaoke, và có khách bị đẩy giá lên tới 400.000 đồng.

Theo cổng du lịch Đà Nẵng (4/2026), vé vào cổng là 30.000 đồng/người, thuê thúng cho hai người 150.000–180.000 đồng tùy 45 hay 60 phút, và giờ mở cửa là 7:30–18:30. Các nguồn khác ghi giá và giờ khác, nên hãy hỏi rõ tổng tiền, thời lượng và vé cổng trước khi lên thúng, hoặc đặt qua đơn vị lữ hành có giấy phép. Tháng 6/2026, kênh cạn từ khoảng 14h đến 18h, có đoạn người chèo phải xuống đẩy thúng.

Hãy mặc áo phao suốt chuyến, kể cả khi chụp ảnh. Múa thúng dễ gây chóng mặt, nếu không muốn thì báo trước với người chèo. Chèo thúng là sinh kế của nhiều gia đình, nên hãy xin phép trước khi chụp cận người chèo và đừng xả rác xuống kênh.

Bảy Mẫu hợp với người muốn có một giờ trên thúng gần phố cổ và thích không khí rộn ràng. Nơi này không hợp với người tìm yên tĩnh, người dễ say, hay người muốn xem dấu tích chiến tranh. Nếu muốn nhiều phần văn hóa làng hơn, tuyến "Về Cẩm Thanh – Nghe dừa kể chuyện" dự kiến mở từ tháng 11/2026. Nếu muốn trải nghiệm làng quê trên cạn, làng rau Trà Quế là lựa chọn gần đó.

Bảo tàng Đà Nẵng hiện nằm trong khối nhà 42–44 Bạch Đằng nhìn ra sông Hàn, cổng đón khách ở số 31 Trần Phú, phường Hải Châu. Đây là bảo tàng tổng hợp về thiên nhiên, lịch sử và văn hóa thành phố. Địa chỉ "24 Trần Phú, trong thành Điện Hải" trên nhiều tài liệu là cơ sở cũ. Bảo tàng khánh thành ở địa điểm mới ngày 28/3/2025, còn tòa nhà cũ trong thành đã được dỡ bỏ để tu bổ di tích.

Chính ngôi nhà là một phần câu chuyện. Khối trung tâm ba tầng do kiến trúc sư người Pháp thiết kế theo phong cách tân cổ điển, xây từ 1898 đến 1900. Ban đầu đây là Tòa Đốc lý Tourane (tên Đà Nẵng thời Pháp), sau là Tòa Thị chính, rồi trụ sở chính quyền. Ngày 29/3/1975, cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam được kéo lên nóc tòa nhà. Dự án cải tạo và xây thêm khối mới có tổng mức đầu tư 504,9 tỷ đồng.

Theo Quyết định 1478/QĐ-UBND tháng 9/2025, Bảo tàng Đà Nẵng hiện gồm ba địa điểm: cơ sở chính này, Bảo tàng Mỹ thuật ở 78 Lê Duẩn, và cơ sở 2 ở phường Bàn Thạch (trước là Bảo tàng Quảng Nam). Bảo tàng Điêu khắc Chăm vẫn là đơn vị riêng.

Bảo tàng trưng bày gần 3.000 tài liệu, hiện vật, chọn từ khoảng 27.000, xen với phim 3D mapping và phim tư liệu. Lộ trình bắt đầu từ tầng 3: thiên nhiên và con người, lịch sử đô thị, các cuộc kháng chiến từ trận 1858–1860, chứng tích chiến tranh, một chuyên đề về chính Tòa Thị chính và văn hóa người Việt xứ Quảng. Tầng 2 có đèn cổ, trầm hương xứ Quảng và văn hóa các dân tộc Cơ Tu, Xơ Đăng, Giẻ – Triêng. Tầng 1 có gốm cổ, khu thiếu nhi và phòng triển lãm ngắn hạn.

Theo website bảo tàng (12/2025), giờ mở cửa là 8:00–17:00 hằng ngày. Lúc mới mở, bảo tàng nghỉ thứ Hai và Chủ nhật, nên hãy gọi trước nếu đi vào hai ngày này. Theo Nghị quyết 47/NQ-HĐND, áp dụng từ 10/6/2026, vé là 50.000 đồng. Người thường trú tại Đà Nẵng và sinh viên trả 20.000 đồng. Trẻ dưới 16 tuổi, học sinh, công dân Việt Nam từ đủ 60 tuổi và người khuyết tật được miễn. Khách nước ngoài từ 60 tuổi vẫn mua vé. Mọi người vào cửa miễn phí vào mùng 1 Tết, ngày 29/3, ngày 10/3 âm lịch, ngày 2/9 và ngày 24/11.

Vài hạn chế cần biết. Thuyết minh viên chỉ nói tiếng Việt, làm việc trong khung 8:00–11:00 và 14:00–16:30, và nhận đoàn trên 30 khách. Khách nước ngoài dùng thuyết minh tự động và robot trợ lý ảo đa ngôn ngữ; bảo tàng chưa công bố danh sách ngôn ngữ. Thành Điện Hải, cách khoảng 270 m, đang tu bổ giai đoạn 2, dự kiến xong quý IV/2026, nên chưa thể đi dạo trong thành như bài giới thiệu cũ mô tả.

Không chạm vào hiện vật. Phần văn hóa các dân tộc thiểu số giới thiệu những cộng đồng đang sống ở Đà Nẵng hôm nay, nên hãy xem với thái độ tôn trọng. Bảo tàng chưa công bố quy định chụp ảnh, nên hỏi quầy thông tin trước khi dùng đèn flash hay chân máy.

Bảo tàng hợp với người muốn nắm tổng quan về Đà Nẵng trong một buổi, người thích kiến trúc thời Pháp, và gia đình có trẻ nhỏ. Theo bảo tàng, nơi đây có thang cuốn, lối đi và nhà vệ sinh cho người khuyết tật. Muốn xem điêu khắc Champa, hãy chọn Bảo tàng Điêu khắc Chăm, cách khoảng 1,7 km về phía nam. Muốn xem tranh, hãy đến Bảo tàng Mỹ thuật, cách khoảng 800 m.

Reaching Out Teahouse nằm ở số 131 Trần Phú, giữa lõi phố cổ Hội An, cách Chùa Cầu khoảng 140 m về phía đông. Đây là quán trà của Reaching Out, tên tiếng Việt là Hòa Nhập, một doanh nghiệp xã hội ở Hội An đào tạo nghề và tuyển dụng người khuyết tật. Người phục vụ trong quán là người khiếm thính, khiếm ngôn; việc của họ là pha trà, giúp khách pha cà phê phin và tiếp khách theo lối phục vụ trà của người Việt.

Theo website của doanh nghiệp, Reaching Out ra đời năm 2000. Một bài của Le Courrier du Vietnam năm 2007 kể rằng mùa xuân năm đó năm người khuyết tật cùng lập nhóm, một năm sau thì mở cửa hàng đồ thủ công. Doanh nghiệp cho biết hiện có hơn 70 nhân viên, cả người khuyết tật lẫn không khuyết tật, và lợi nhuận được dùng lại để đào tạo người khuyết tật khác.

Ở đây bạn gọi món bằng chữ thay cho lời nói. Trên bàn có những khối gỗ nhỏ in sẵn chữ như "nước lạnh", "cảm ơn", "tính tiền", kèm giấy bút. Bạn đặt khối gỗ lên bàn hoặc viết yêu cầu ra giấy, người phục vụ nhìn thấy và mang đến. Thực đơn có trà xanh, ô long Tây Nguyên, trà ướp hoa nhài, trà vối, ba loại cà phê phin, nước ép và bánh quy làm tại bếp. Mỗi ấm trà dành cho một người, và bạn có thể xin châm nước sôi lần hai.

Quán là một căn nhà cổ: gian chính quay ra đường Trần Phú, hai gian phụ và một khoảnh sân vườn nhỏ (VnExpress 2016). Phần lớn ấm chén trên bàn do xưởng của chính doanh nghiệp làm. Cửa hàng thủ công và xưởng nằm phía sau quán, và bạn có thể xin vào xem thợ làm trang sức bạc, đồ đồng, đồ lụa, đồ giấy. Xưởng có lớp làm đèn lồng giấy gấp từ thứ Hai đến thứ Sáu, 9:00–10:00, giá 20–30 USD mỗi người (website, xem ngày 28/9/2026).

Nên biết trước: theo thực đơn trên website (xem ngày 28/9/2026), một ấm trà giá 53.000–78.000 đồng, một phin cà phê 67.000 đồng, cao hơn quán cà phê bình dân. Quán giữ không khí im lặng, nên không hợp để trò chuyện rôm rả hay ngồi làm việc lâu. Đợt lũ cuối tháng 10/2025 làm phố cổ ngập 1–2 m, nhưng chưa có thông báo chính thức nào về thiệt hại hay lịch đóng cửa của quán. Website ghi quán mở 8:00–20:00 hằng ngày, nhưng trang không ghi ngày cập nhật, nên hãy gọi trước khi đến.

Bạn đi bộ đến quán từ bất cứ đâu trong phố cổ; trong giờ phố đi bộ, xe máy không vào được. Doanh nghiệp đề nghị mỗi nhóm không quá 15 người, và nhóm muốn đặt chỗ nên đặt qua website trước ít nhất hai ngày.

Hãy giữ im lặng hoặc chỉ nói thì thầm, dùng khối gỗ hay giấy bút thay cho việc gọi to. Người phục vụ đang làm việc, không phải tiết mục để quay phim, nên hỏi trước khi chụp ảnh họ. Theo doanh nghiệp, trưởng nhóm quán trà nhận biết nhu cầu của khách qua nét mặt và cử chỉ, rồi kèm người mới học cách quan sát ấy.

Quán hợp với người muốn ngồi yên chừng một giờ giữa phố cổ đông đúc, muốn thử trà và cà phê Việt có ghi rõ vùng trồng, hoặc muốn mua quà và biết ai đã làm ra nó. Quán không hợp với nhóm muốn nói chuyện thoải mái, người cần chỗ làm việc với máy tính, hay người tìm đồ uống giá rẻ. Nếu muốn xem nghề thủ công ngay tại làng nghề, bạn có thể chọn làng mộc Kim Bồng hoặc làng gốm Thanh Hà.

Bảo tàng Đồng Đình nằm trên đường Hoàng Sa, lưng chừng bán đảo Sơn Trà, cạnh chùa Linh Ứng Bãi Bụt, cách trung tâm Đà Nẵng khoảng 10 km. Hà Nội Mới và VTC News gọi đây là bảo tàng tư nhân đầu tiên của Đà Nẵng. Theo bảo tàng, dự án rộng 10.000 m² được phê duyệt năm 2003 và mở cửa tháng 1/2011. Từ 01/07/2025, nơi này thuộc phường Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng.

Tên bảo tàng lấy từ cây đồng đình, một loài cây họ cau mọc trong rừng Sơn Trà, có nơi gọi là cây đủng đỉnh. Hiện vật chủ yếu đến từ bộ sưu tập của nhà sưu tập sáng lập, một đạo diễn phim tài liệu đã góp nhặt qua nhiều thập kỷ làm phim ở miền Trung và Tây Nguyên. Các khu trưng bày xếp vòng cung theo thế đồi.

Phần chính là gốm, đặt trong hai nhà rường ba gian hai chái. Nhà Quảng Diêu Đường vốn của gia đình một chủ lò gốm Phú Toàn thời kháng chiến chống Pháp. Nhà Giáo thụ Thăng Bình được bảo tàng giới thiệu là nhà đưa về từ làng Bình Quý, còn cổng du lịch Đà Nẵng (2015) ghi là nhà mô phỏng. Hiện vật gồm gốm Sa Huỳnh, Chăm Pa, Đại Việt từ thời Lý đến thời Nguyễn và gốm Trung Hoa từ thời Hán đến thời Thanh, niên đại khoảng 100 đến 2.500 năm. Hiện vật được giới thiệu kỹ là đĩa men lam hình cá chép thời Mạc.

Nhà Ký ức Làng chài được ghép từ 3 thuyền nan, 2 thuyền gỗ và 5 chiếc thúng của làng chài Nam Thọ dưới chân Sơn Trà (VTC News), có nơm, cào nghêu, tĩn mắm và tư liệu về tục thờ Cá Ông. Nhà Dân tộc học dựng kiểu nhà sàn bắc qua đầu nguồn suối Bụt, giữ công cụ, nhạc cụ, trang phục của các dân tộc thiểu số miền Trung – Tây Nguyên.

Theo website bảo tàng (kiểm ngày 28/9/2026), giờ mở cửa là 8:00–17:00 hằng ngày, vé 35.000 đồng/người/lượt. Trang đặt vé (11/2025) còn có vé kèm nước uống 75.000 đồng, vé thưởng trà 150.000 đồng và tour trekking "Núi rừng Sơn Trà" 150.000 đồng: dài 1,2–1,5 km, khoảng 90 phút, cho người từ 12 đến dưới 70 tuổi, tự đi theo bảng chỉ dẫn và mã QR. Việc miễn vé cho trẻ dưới 12 tuổi chỉ thấy trên các trang du lịch, nên hãy hỏi hotline.

Cần biết trước: thuyết minh do chính bảo tàng soạn, và website có chỗ tự mâu thuẫn, như ngày mở cửa ghi 10/01 hoặc 28/01/2011. Khuôn viên nằm trên sườn núi, lối đi men theo địa hình, có bậc đá. Trekking và thưởng trà bán vé riêng, nên hãy chọn loại vé trước khi vào.

Lệnh cấm xe tay ga từ tháng 10/2019 áp dụng cho các tuyến lên cây đa, đỉnh Bàn Cờ và suối Ôm, không nêu đoạn đường Hoàng Sa tới khu chùa. Định đi tiếp lên Bàn Cờ thì đừng dùng xe tay ga. Mùa mưa bão, đường trên bán đảo có thể bị tạm đóng. Khỉ ở đường Hoàng Sa hay giật đồ ăn, có thể cào, cắn, nên đừng cho khỉ ăn.

Một số hiện vật gắn với tín ngưỡng, như linga Chăm Pa, văn cúng của làng chài, mặt nạ lễ hội của người Tây Nguyên. Đừng chạm vào hiện vật. Bảo tàng cũng dặn không chạm vào quả cây đồng đình vì gây ngứa, có thể làm rộp da.

Đồng Đình hợp với người đang đi Sơn Trà, chùa Linh Ứng muốn thêm một điểm văn hóa, người thích gốm, thích uống trà giữa vườn. Muốn xem điêu khắc Chăm Pa quy mô lớn, hãy chọn Bảo tàng Điêu khắc Chăm; muốn hiểu lịch sử thành phố, hãy chọn Bảo tàng Đà Nẵng.

Làng mộc Kim Bồng nằm ở bờ nam sông Thu Bồn, nhìn thẳng sang phố cổ Hội An, cách trung tâm phố cổ khoảng 3–4 km đường bộ. Làng trước thuộc xã Cẩm Kim, thành phố Hội An; từ 01/07/2025 thuộc phường Hội An, thành phố Đà Nẵng. Năm 2016, nghề mộc Kim Bồng được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Theo lời truyền của các tộc Nguyễn, Phan, Huỳnh, Trương, thủy tổ nghề mộc là người gốc Thanh Hóa vào lập nghiệp ở thế kỷ XVI; một số báo ghi làng có từ cuối thế kỷ XV. Khi thương cảng Hội An thịnh vượng, thợ Kim Bồng dựng nhà phố, nhà thờ tộc, đình chùa và đóng ghe bầu, loại thuyền buôn lớn đi đường xa. Nhiều thợ được triều Nguyễn gọi ra Huế xây cung điện, lăng tẩm, có người được phong hàm tượng mục. Thợ làng cũng tham gia xây lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Nghề chia bốn nhánh: mộc xây dựng, mộc gia dụng, mộc mỹ nghệ và mộc đóng ghe thuyền. Trung Châu, Phước Thắng làm mỹ nghệ và nhà cửa; Đông Hà, Ngọc Thành đóng ghe; Trung Hà, Vĩnh Thành làm đồ gia dụng. Sản phẩm thường để mộc hoặc chỉ đánh bóng nhẹ cho giữ màu gỗ, ít khi sơn phết.

Bạn có thể xem thợ đục chạm trong các xưởng và ghé bãi đóng, sửa ghe ven sông. Từ tháng 6/2024, Hội An mở chương trình tham quan có vé tại Trung tâm làng nghề Kim Bồng, gồm nhà trưng bày, trình diễn dệt chiếu, đan thúng chai, thăm xưởng mộc, cơ sở sửa tàu và chợ Cẩm Kim. Giá vé là 35.000 đồng mỗi người lớn, nên hỏi lại khi đến vì giá có thể thay đổi.

Mùng 6 tháng Giêng âm lịch, thợ mộc làm lễ giỗ tổ nghề tại đình Tiền hiền Kim Bồng. Làng chọn ngày sớm vì thợ thường đi làm xa, ăn Tết xong là lên đường. Ngày hội làng nghề thường vào khoảng 12 tháng Giêng, có nghi thức phạt mộc (lễ trình báo thần linh, tổ nghề trước khi dựng nhà gỗ), trình diễn đóng ghe, dệt chiếu và đua ghe.

Cần biết trước: đây là làng đang làm nghề, không phải khu du lịch có lối đi sẵn. Sau đại dịch, khách giảm và nhiều thợ bỏ nghề; cuối năm 2024 làng khá vắng. Nhiều trại tàu nay chỉ đóng ghe nhỏ hoặc chuyển sang "làm nước", tức sửa tàu cũ. Làng không có giờ mở cửa chung. Đường làng nhiều ngã; cuối năm 2024, phóng viên báo Đại Đoàn Kết mất hơn nửa tiếng mới tìm ra làng dù có bản đồ số.

Có hai cách sang làng: đi đò ngang từ bến trên đường Bạch Đằng khoảng 10 phút, hoặc qua cầu Cẩm Kim. Đây là cầu dân sinh dài hơn 620 m, thông xe từ tháng 1/2016, chỉ một làn rộng 3 m, tải trọng dưới 3 tấn, hợp với xe đạp và xe máy. Mùa lũ, Cẩm Kim từng bị nước bao quanh như ốc đảo, nên hãy xem dự báo thời tiết trước khi đi.

Xưởng mộc vừa là nhà ở vừa là nơi làm việc. Bạn nên hỏi trước khi vào, xin phép trước khi chụp người đang làm, và đứng xa máy cưa, đục, gỗ nặng. Đình Tiền hiền và bàn thờ tổ nghề là nơi thờ tự, nên ăn mặc kín đáo.

Kim Bồng hợp với người muốn biết cột kèo trong phố cổ được làm ra như thế nào, và với người thích đạp xe qua làng ven sông. Nơi này không hợp với người cần dịch vụ trọn gói, nhiều hàng quán, hay chỉ có một giờ. Muốn xem thêm một làng nghề khác, bạn có thể đến làng gốm Thanh Hà, nay thuộc phường Hội An Tây.

Làng rau Trà Quế cách phố cổ Hội An khoảng 3 km về phía đông bắc, trên một dải đất có sông Cổ Cò và đầm Trà Quế bao quanh. Từ 01/07/2025, làng thuộc phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng. Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, làng hình thành từ thế kỷ XVI. Năm 2024 làng có khoảng 202 hộ, 326 lao động trồng rau trên khoảng 18 ha đất canh tác, chủ yếu là rau thơm và rau ăn lá như húng, é, hẹ, tía tô, rau răm, ngò, diếp cá.

Làng nổi tiếng nhờ cách bón. Người trồng vớt rong dưới đầm Trà Quế và sông Đế Võng về ủ, trộn với phân chuồng để bón luống. Theo VnExpress và Báo Chính phủ, làng không dùng hóa chất và thuốc trừ sâu hóa học. Ngày 04/4/2022, nghề trồng rau Trà Quế được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Ngày 15/11/2024 (giờ Việt Nam), UN Tourism công bố 55 "Làng du lịch tốt nhất" năm 2024, chọn từ hơn 260 hồ sơ của hơn 60 quốc gia. Trà Quế là làng duy nhất của Việt Nam trong đợt này.

Làng không có công trình để tham quan theo kiểu bảo tàng. Bạn đi bộ hoặc đạp xe theo lối nhỏ giữa luống rau, xem người trồng làm việc, rồi thử cuốc đất, lên luống, bón phân, gieo hạt và gánh nước tưới theo chỉ dẫn của họ. Chương trình này thường gọi là "Một ngày làm nông dân Trà Quế". Một số hộ trong làng có lớp nấu ăn hoặc bữa ăn với rau hái tại vườn. VnExpress gợi ý đến vào sáng sớm hoặc chiều mát.

Lễ Cầu Bông của làng diễn ra vào mùng 7 tháng Giêng âm lịch. Người làng tế Thần Nông, tạ ơn những người đi trước đã dạy nghề và cầu mưa thuận gió hòa. Sau phần lễ có trình diễn cuốc đất, gieo cải, kéo co và bài chòi.

Cần biết trước: đồng rau phụ thuộc thời tiết. Trong đợt mưa lũ lớn cuối năm 2025, 18 ha rau bị mất trắng, đường quanh làng ngập sâu và các hộ làm du lịch phải tạm đóng cửa. Số khách được ghi rất khác nhau, từ "hàng nghìn mỗi ngày" (VnExpress 11/2024) đến hơn 30.000 lượt cả năm 2024 (Báo Chính phủ). Sau danh hiệu, báo chí nêu lo ngại làng bị thương mại hóa. Chính quyền Hội An khi đó giữ chủ trương không làm dự án du lịch lớn và không xây khách sạn trong làng.

Theo VnExpress (11/2024) và cổng du lịch Đà Nẵng, vé tham quan là 35.000 đồng một người. Mỗi lần giúp khách trải nghiệm, chủ vườn được trích 5.000 đồng từ tiền vé. Cổng du lịch Đà Nẵng ghi giờ tham quan 8:00–18:00, giá tham khảo tour làm nông khoảng 200.000–500.000 đồng và lớp nấu ăn khoảng 300.000–400.000 đồng một người. Giá dịch vụ do từng cơ sở định, nên hỏi trước. Từ phố cổ, bạn đạp xe hoặc đi xe máy ra làng.

Mỗi luống rau là sinh kế của một hộ. Chỉ bước lên luống khi được mời, không tự hái rau, và hỏi trước khi chụp ảnh cận người đang làm. Sân cúng Cầu Bông và các miếu trong làng là nơi thờ tự, nên ăn mặc kín đáo và giữ trật tự.

Trà Quế hợp với người muốn biết rau thơm của các quán Hội An được trồng ra sao, hoặc gia đình muốn cho trẻ làm thử việc đồng áng trong nửa ngày. Làng không hợp nếu bạn chỉ định ghé chụp vài tấm ảnh, hoặc đi đúng mùa mưa lũ. Muốn xem nghề thủ công thì làng gốm Thanh Hà hay làng mộc Kim Bồng đúng hơn; muốn đi sông nước, rừng dừa thì chọn Cẩm Thanh.

Thánh địa Mỹ Sơn nằm ở thôn Mỹ Sơn, xã Thu Bồn, thành phố Đà Nẵng. Nơi này cách Hội An khoảng 35–40 km, cách trung tâm Đà Nẵng khoảng 45–50 km. Các đền tháp nằm trong một thung lũng rộng chừng 2 km, phía nam là núi Chúa, bia ký gọi là Mahaparvata. Từ thế kỷ IV đến XIII, người Champa xây đền ở đây, phần lớn để thờ thần Shiva. UNESCO ghi danh Mỹ Sơn là Di sản Văn hóa Thế giới vào tháng 12/1999.

Ngôi đền đầu tiên dựng thời vua Bhadravarman, thế kỷ IV, bằng gỗ và về sau bị cháy. Những tháp gạch còn đứng hôm nay có niên đại từ khoảng thế kỷ VII trở đi. Người Pháp từng làm lộ ra 72 công trình và chia thành 13 nhóm theo chữ cái A đến N. Năm 1969, bom Mỹ phá hủy nhiều công trình, trong đó có tháp A1 cao 24 m. Nay còn khoảng 20 đền tháp, tập trung ở các nhóm B, C, D.

Từ năm 1980, kiến trúc sư Ba Lan Kazimierz Kwiatkowski (Kazik) gia cố các tháp theo nguyên tắc giữ phần gốc nhiều nhất có thể. Từ 2003, Quỹ Lerici của Ý trùng tu nhóm G. Giai đoạn 2017–2022, Cục Khảo cổ Ấn Độ (ASI) trùng tu các nhóm A, H, K, và từ 2025 làm tiếp nhóm E, F. Chất kết dính của gạch Chăm vẫn còn là câu hỏi: chuyên gia Ý cho là nhựa dầu rái, nhưng đây vẫn là giả thuyết.

Giá vé đã gồm xe điện đưa khách vào khu trung tâm, Bảo tàng Mỹ Sơn và buổi biểu diễn văn nghệ dân gian Chăm. Đội văn nghệ biểu diễn từ tháng 7/2004. Lúc đầu, 6 trong 11 thành viên là nghệ nhân, diễn viên người Chăm từ Ninh Thuận. Tiết mục gồm trống, kèn saranai, múa đội nước và múa Apsara. Ở nhóm A có Đài thờ Mỹ Sơn A10 (thế kỷ IX–X, cao 2,26 m), với bộ linga–yoni liền khối lớn nhất từng biết trong điêu khắc Champa. Đài thờ là bảo vật quốc gia từ năm 2021 và vẫn nằm ở vị trí gốc.

Nên biết trước rằng phần lớn khu này là phế tích và một số tháp đang có giàn giáo. Các tháp F1, E5, E6 trùng tu đến khoảng tháng 3/2027. Bạn sẽ đi bộ nhiều ngoài trời. Nên đến trong khung 6:30–9:00 và mang mũ, kem chống nắng.

Khu di tích mở cửa hằng ngày từ 6:00 đến 18:00, quầy vé bán đến 17:00. Vé niêm yết là 100.000 đồng với khách Việt Nam, 150.000 đồng với khách nước ngoài và 30.000 đồng với trẻ 5–15 tuổi (giá tháng 6/2026). Trong giá vé có 40.000 đồng phí tham quan theo Nghị quyết 98/2026/NQ-HĐND. Vé đồng giá 250.000 đồng mới là đề xuất, nên hãy kiểm tra lại trước khi đi. Giờ các suất biểu diễn có thể thay đổi, hãy hỏi tại quầy vé.

Ban quản lý cho biết hồi đầu trùng tu vẫn còn tìm thấy bom chưa nổ. Vì vậy, bạn chỉ nên đi trên lối tham quan, không vào rừng hay khu có biển cảnh báo, không nhặt vật kim loại lạ; thấy vật nghi là bom mìn thì tránh xa và báo nhân viên. Đền tháp, bệ thờ và linga–yoni là vật thờ Hindu giáo của người Champa, nên đừng leo hay ngồi lên và hãy ăn mặc kín đáo.

Mỹ Sơn hợp với người muốn thấy đền tháp Champa ngay tại chỗ. Bạn nên ghé thêm Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng, nơi đang giữ Đài thờ Mỹ Sơn E1, tượng Ganesha E5, tượng Shiva C1 và phù điêu Đản sinh Brahma E1, đều là bảo vật quốc gia. Nơi này không hợp với người đi lại khó khăn, người chịu nóng kém, hay người chỉ muốn xem tháp đứng đủ hình khối.

Kinh thành Simhapura, thường gọi là thành Trà Kiệu, nằm ở vùng Trà Kiệu, cách Hội An khoảng 18 km và trung tâm Đà Nẵng khoảng 36 km đường bộ. Tường thành cổ trải trên đất hai xã Duy Sơn và Duy Trung cũ; từ 01/07/2025 cả hai thuộc xã Duy Xuyên, thành phố Đà Nẵng. Simhapura nghĩa là "thành Sư Tử". Giới nghiên cứu xác định đây là kinh đô sớm nhất của Champa, có từ những thế kỷ đầu Công nguyên, cũng là kinh đô nước Lâm Ấp trong sử sách Trung Hoa.

Điều cần biết trước tiên: ở đây không có tường thành hay tháp gạch đứng trên mặt đất như ở Mỹ Sơn. Tường thành nằm sâu dưới lòng đất, phế tích rải rác giữa khu dân cư. Nền móng một số tháp đã bị vùi lấp hoặc bị phá, có chỗ có thể nằm dưới nhà dân. Bạn sẽ đi qua làng, ruộng và đường làng; hình dáng kinh thành chỉ hiện ra qua tư liệu khảo cổ.

Cuộc khai quật lớn đầu tiên do Viện Viễn Đông Bác cổ (EFEO) tiến hành, kiến trúc sư – nhà khảo cổ Jean-Yves Claeys chỉ huy, kéo dài khoảng 10 tháng từ 6/1927 đến 4/1928. Đoàn tìm thấy chân móng tường gạch, nền tháp, hàng trăm tác phẩm điêu khắc đá, và xác định tòa thành dài khoảng 1,5 km, rộng khoảng 0,5 km. Thập niên 1990 có các đợt hợp tác của nhà khảo cổ Việt Nam, Anh và Nhật Bản. Năm 2013, Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ cùng Đại học Kanazawa (Nhật Bản) đào bờ thành phía đông, thấy đoạn tường dày khoảng 5 m, cao khoảng 2 m, gồm hai lớp gạch song song kẹp đất sét, được cho là có niên đại khoảng thế kỷ IV. Cũng năm 2013, thành Trà Kiệu được xếp hạng di tích quốc gia.

Muốn thấy di sản Trà Kiệu tận mắt, bạn cần đến phòng Trà Kiệu của Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng. Ở đó có Đài thờ Trà Kiệu bằng sa thạch, thế kỷ VII–VIII, cao 128 cm, chạm vũ nữ và cảnh nghi lễ quanh bệ, là bảo vật quốc gia từ năm 2012. Bảo tàng còn giữ phù điêu Apsara Trà Kiệu thế kỷ X, bảo vật quốc gia từ năm 2024. Xem bảo tàng trước sẽ giúp bạn hình dung những tác phẩm ấy từng thuộc về nơi nào.

Đây là làng và ruộng, không có cổng hay quầy vé. Điểm ghim bản đồ trong dữ liệu là một mã Plus Code trỏ vào đường trong khu dân cư, cách đồi nhà thờ Trà Kiệu khoảng 700 m, nên đừng coi đó là cổng di tích. Điểm nhìn dễ nhất là nhà thờ Trà Kiệu trên đồi Bửu Châu, nằm trong phạm vi thành cổ. Nên đọc tư liệu trước hoặc đi cùng người am hiểu.

Từ Trà Kiệu lên Thánh địa Mỹ Sơn khoảng 24 km, nên bạn có thể ghép hai nơi trong một ngày bằng xe máy hoặc ô tô. Toàn bộ là không gian ngoài trời; chọn ngày khô ráo để đi đường làng dễ hơn.

Di tích nằm ngay trên nơi người dân đang sống và làm ruộng. Đừng vào sân, vườn nhà khi chưa được mời, đừng giẫm lên ruộng, và không đào bới, nhặt hay mua mảnh gạch, gốm cổ. Nhà thờ Trà Kiệu là nơi sinh hoạt của giáo xứ: ăn mặc kín đáo, giữ yên lặng, nhất là trong giờ lễ.

Trà Kiệu hợp với người đã hoặc sắp xem Bảo tàng Điêu khắc Chăm và Mỹ Sơn, muốn đứng ở nơi những tác phẩm ấy ra đời, và chấp nhận tự đọc, tự hình dung. Nếu bạn mong thấy công trình còn đứng, có lối đi và thuyết minh, Mỹ Sơn sẽ hợp hơn; nếu chỉ muốn ngắm hiện vật, Bảo tàng Điêu khắc Chăm là đủ.

Làng gốm Thanh Hà nằm bên bờ sông Thu Bồn, cách phố cổ Hội An khoảng 3 km về phía tây. Xóm gốm là khối Nam Diêu, trước thuộc phường Thanh Hà, TP Hội An. Từ 01/07/2025, nơi này thuộc phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng. Nghề gốm ở đây có từ khoảng thế kỷ XVI–XVII. Người lập nghề đến từ vùng Bắc Trung Bộ (Thanh Hóa – Nghệ An), và nghề đã có khoảng 500 năm.

Năm 2019, nghề gốm Thanh Hà được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định 2965/QĐ-BVHTTDL ngày 27/8/2019. Hồ sơ của Cục Di sản văn hóa ghi rằng gạch, ngói Thanh Hà đã góp phần tạo nên kiến trúc đô thị cổ Hội An. Làng có hơn 40 loại sản phẩm truyền thống, từ hũ, bình vôi, nồi, vại đến ngói âm dương và gạch thẻ. Hai dòng chính là gốm đỏ và gốm sành nâu, làm từ đất sét dọc sông Thu Bồn, tạo hình không dùng khuôn và nung bằng lò củi. Theo truyền thống, gốm ở đây không phủ men nên giữ màu của đất sau khi nung.

Điều nên xem kỹ nhất ở Thanh Hà là cách chuốt gốm. Mỗi bàn xoay cần hai người, theo truyền thống là phụ nữ. Một người ngồi chuốt đất thành hình, gọi là thợ chuốt. Người kia đứng, chân phải đẩy cho bàn xoay quay, hai tay nhồi đất, gọi là thợ đẩy. Đàn ông trong làng lo phần làm đất, hoàn thiện sản phẩm và đốt lò.

Vào làng phải mua vé. Bạn đi bộ qua các cơ sở xem thợ chuốt, phơi, nung gốm, rồi ngồi vào bàn xoay làm thử một món có thợ hướng dẫn. Các hoạt động trải nghiệm này không thu phí. Người thợ có thu nhập từ bán sản phẩm, còn các cơ sở được chia lại một phần doanh thu vé. Năm 2023, 60 người làm gốm được trả lương 3–6 triệu đồng mỗi tháng từ tiền vé.

Cần biết trước: Thanh Hà đón khách du lịch từ năm 2001 và nay rất đông. Năm 2025, làng đón hơn 251.000 lượt khách, trong đó hơn 224.000 lượt là khách quốc tế. Vé tham quan làng khoảng 25.000–40.000 đồng/người. Nghề cũng từng suýt mất: năm 2001 cả làng chỉ còn 8 cơ sở với 24 lao động. Đến đầu năm 2026, làng có hơn 37 hộ với 68 thợ, nhưng tìm người trẻ nối nghề vẫn là việc khó.

Từ phố cổ, bạn đi xe đạp, xe máy hay taxi đều được. Làng đón khách ban ngày và đóng cửa lúc 17h30. Mỗi năm làng có hai lễ tế Tổ nghề tại khu miếu Tổ Nam Diêu: tế Xuân ngày 10 tháng Giêng và tế Thu ngày 10 tháng Bảy âm lịch. Các năm gần đây, dịp tế Thu thường đi kèm lễ hội có thi làm gốm và đua ghe.

Các cơ sở gốm vừa là nhà ở vừa là chỗ làm việc. Hãy hỏi trước khi chụp cận người thợ và đừng chạm vào sản phẩm đang phơi. Miếu Tổ Nam Diêu là nơi thờ tự, vì vậy hãy ăn mặc kín đáo và giữ yên lặng. Trong ngày lễ, bạn làm theo hướng dẫn của ban tổ chức.

Thanh Hà hợp với người muốn tận mắt xem lối chuốt gốm hai người, với gia đình có trẻ nhỏ muốn thử ngồi bàn xoay, và với người muốn mua gốm đỏ ngay nơi làm ra. Làng không hợp với người tìm một xóm nghề vắng khách, không bán vé. Công viên Đất nung Thanh Hà nằm ngay trong làng nhưng là một điểm riêng, chuyên về mô hình đất nung. Trong cùng một buổi, bạn có thể ghép thêm làng rau Trà Quế cùng phường Hội An Tây, hoặc làng mộc Kim Bồng ở bờ sông bên kia.

Triêm Tây là làng ven sông Thu Bồn, nằm bên kia sông so với phố cổ Hội An, cách chừng 2 km. Dọc mép nước là những bờ tre dày. Làng trước thuộc xã, rồi phường Điện Phương, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam; từ 01/07/2025 thuộc phường Điện Bàn, thành phố Đà Nẵng. Người làng sống bằng làm nông và dệt chiếu.

Làng chiếu Triêm Tây hình thành vào thế kỷ XVIII. Năm 2018, hơn một nửa dân làng còn dệt chiếu. Trong làng có nhà cổ ông Phó Ba, nhà ông Nghè Phụng, lăng Ngũ Hành Tiên Nương, miếu Thần Hoàng, giếng cổ và cây thị hơn trăm năm tuổi; vài nhà làm nghề đắp tượng xi măng.

Làng được biết đến nhờ dự án du lịch cộng đồng khởi động năm 2015, do UNESCO và Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tư vấn. Dự án xây nhà văn hóa cộng đồng, bến thuyền, nhà đón khách, sửa ba nhà làm mẫu homestay và làm vườn rau cộng đồng. Hơn 30 hộ lập hợp tác xã nông nghiệp với bảy tổ dịch vụ, từ ẩm thực, văn nghệ, chèo thuyền đến lưu trú và hướng dẫn. Tháng 3/2017, làng nhận chứng nhận "Du lịch cộng đồng ASEAN 2017–2019", và đến cuối năm đó đã đón khoảng 10.000 lượt khách.

Bạn nên biết trước: mô hình ấy nay không còn vận hành. Tháng 10/2018, hợp tác xã tạm ngưng đón khách vì mâu thuẫn nội bộ, thiếu người và thu không đủ chi. Sau dịch Covid-19, hợp tác xã gần như ngừng hẳn; quý I/2023 làng chỉ đón 9 đoàn. Cầu Cẩm Kim mới đi qua làng kéo theo đô thị hóa: nhiều nhà bán đất, xây nhà bê tông, tường rào thay hàng rào tre. Đến tháng 12/2025, các tổ du lịch cộng đồng đã tan rã, việc đón khách là tự phát; phường dự kiến đấu giá cho doanh nghiệp đầu tư nhà đón khách và nghiên cứu mở chợ phiên, không gian làng nghề, ẩm thực.

Vì vậy, hãy xem chuyến đi như một buổi đạp xe hay đi bộ trong làng chứ không phải tour trọn gói. Bạn đi theo đường làng dưới bóng tre, ghé những nhà còn dệt chiếu, ra bờ sông, tìm nhà cổ, lăng và miếu. Chèo ghe, quăng lưới, hái rau, nấu bánh xèo hay mì Quảng là những hoạt động hợp tác xã từng tổ chức năm 2019; nay nhà nào còn nhận làm thì phải hỏi tại chỗ. Trong làng có vài khu lưu trú sinh thái tư nhân dưới rặng tre, hoạt động riêng, không thuộc hợp tác xã.

Từ Hội An, bạn đi xe máy qua cầu Cẩm Kim, hoặc thuê thuyền từ bến Thanh Hà khoảng 10 phút. Làng không bán vé, không có giờ mở cửa chung, cũng không còn đầu mối đặt chỗ chung. Làng nằm sát sông, hay chịu bão lũ và sạt lở bờ, nên tránh đi vào mùa mưa lũ.

Sân nhà và khung dệt là chỗ ở, chỗ làm của người dân: hỏi trước khi bước vào sân và trước khi chụp ảnh người đang dệt. Lăng và miếu là nơi thờ tự của làng, nên ăn mặc kín đáo, giữ yên lặng. Muốn mua chiếu, hãy mua thẳng từ nhà dệt.

Triêm Tây hợp với người đang ở Hội An muốn dành nửa buổi xem một làng ven sông còn nghề chiếu, rồi đi tiếp sang làng đúc đồng Phước Kiều cùng phường Điện Bàn. Nơi này không hợp với người cần chương trình có hướng dẫn, giờ giấc cố định, hay mong gặp mô hình du lịch cộng đồng như giai đoạn 2017–2019. Nếu muốn làm vườn, học nấu ăn có tổ chức, làng rau Trà Quế ở Hội An sẽ phù hợp hơn.

Bảo tàng Quảng Nam nằm ở số 281 Phan Bội Châu, trong khu trung tâm Tam Kỳ. Từ 01/10/2025, sau khi Quảng Nam và Đà Nẵng hợp nhất, nơi này mang tên Bảo tàng Đà Nẵng – Cơ sở 2. Bản đồ và trang web thành phố có thể ghi tên mới, nhưng tòa nhà và hiện vật vẫn là của Bảo tàng Quảng Nam cũ. Địa chỉ hiện nay thuộc phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng.

Bảo tàng được thành lập tháng 3/1997, ngay sau khi tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng chia tách. Bảo tàng gần như bắt đầu từ con số không, vì hiện vật sưu tầm trước 1997 nằm lại ở Bảo tàng Đà Nẵng. Tòa nhà ba tầng hiện nay khánh thành năm 2015, nhân dịp kỷ niệm 40 năm giải phóng Quảng Nam (24/3/1975). Khuôn viên rộng khoảng 22.000 m², trưng bày trong nhà khoảng 2.700 m²; ngoài trời có vườn tượng danh nhân và khu phục dựng nhà các dân tộc thiểu số. Bảo tàng giữ khoảng 30.000 hiện vật, từ thời tiền sử đến hiện đại.

Bảo tàng giữ ba bảo vật quốc gia. Đầu tượng thần Shiva bằng vàng, cao 24 cm, niên đại khoảng thế kỷ X, được tìm thấy năm 1997 ở Đại Lộc và được công nhận năm 2015. Hai bảo vật còn lại được công nhận cuối năm 2024 và đều lấy từ khu mộ táng Lai Nghi (Điện Bàn) thuộc văn hóa Sa Huỳnh: bộ trang sức vàng gồm 4 khuyên tai và 104 hạt chuỗi, và hai hạt mã não hình con chim nước và con hổ. Nên biết trước: bản gốc thường được cất trong két bảo mật, và phải đến ngày 17/6/2025 cả ba mới lần đầu được đưa ra trưng bày.

Tầng 1 dành cho khánh tiết và trưng bày chuyên đề, tầng 2 giới thiệu tự nhiên và văn hóa các tộc người ở Quảng Nam. Các mảng lớn gồm khảo cổ Sa Huỳnh với mộ chum và đồ trang sức, điêu khắc sa thạch Champa từ các tháp Chiên Đàn và Khương Mỹ, làng nghề xứ Quảng như mộc Kim Bồng, gốm Thanh Hà, đồng Phước Kiều, và lịch sử kháng chiến. Có một mảng ít nơi có: gốm Chu Đậu thế kỷ XIV–XV trục vớt từ con tàu đắm ở vùng biển Cù Lao Chàm. Năm 2024, bảo tàng từng tổ chức cho học sinh tập làm khảo cổ, vẽ mặt nạ tuồng, làm bánh bèo.

Hạn chế cần nói thẳng: bảo tàng ít khách, mười tháng đầu năm 2024 chỉ đón khoảng 6.240 lượt. Nếu cần thuyết minh tiếng Anh, nên hỏi trước. Bảo tàng nghỉ trưa, nên đừng đến vào khoảng 11:30–13:30.

Giờ mở cửa là 7:30–11:30 và 13:30–16:30 hằng ngày. Theo Nghị quyết 47/NQ-HĐND (áp dụng từ 10/6/2026), vé 20.000 đồng; người thường trú Đà Nẵng và sinh viên 10.000 đồng; trẻ dưới 16 tuổi, học sinh và người từ 60 tuổi được miễn. Bảo tàng cách trung tâm Đà Nẵng khoảng 60 km đường chim bay, nên đi ô tô hoặc xe máy.

Nhiều hiện vật Champa vốn là tượng thờ, còn khu nhà dân tộc phục dựng lại không gian sống của người Cơ Tu, Xơ Đăng, Giẻ Triêng, Co. Vì vậy, đừng chạm vào hiện vật và đừng trèo lên nhà mẫu để chụp ảnh.

Bảo tàng hợp với người đang ở hoặc đi ngang khu vực Tam Kỳ, muốn trong một đến hai giờ nắm được toàn cảnh Quảng Nam, từ Sa Huỳnh, Champa tới làng nghề. Nếu chỉ quan tâm điêu khắc Champa, Bảo tàng Điêu khắc Chăm ở trung tâm Đà Nẵng có sưu tập lớn hơn nhiều. Tháp Khương Mỹ, cách khoảng 5 km, là điểm dễ ghép chung một buổi.

Chợ Túy Loan nằm ở thôn Túy Loan Đông 1, xã Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng, cách trung tâm thành phố khoảng 15 km về phía tây, gần Quốc lộ 14B. Đây là chợ dân sinh, không phải chợ dựng cho khách du lịch. Báo Đà Nẵng xếp chợ Túy Loan vào ba chợ đầu mối của vùng Hòa Vang, nơi tập kết nông sản cung cấp cho nhiều chợ, nhà hàng, khu nghỉ dưỡng, trong đó có Bà Nà Hills.

Theo cổng thông tin thành phố, làng Túy Loan được lập vào khoảng năm 1470, thời Hồng Đức, do năm vị tiền hiền họ Đặng, Lâm, Nguyễn, Trần và Lê khai phá. Đình Túy Loan là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia từ năm 1999. Đình nằm bên sông Túy Loan, cách chợ khoảng 900 m đường chim bay. Năm dựng ngôi đình hiện nay được ghi khác nhau: 1889 theo cổng thông tin thành phố, 1900 theo báo Nhân Dân. Lễ hội làng diễn ra ngày 9 và 10 tháng Giêng âm lịch, trong đó có thi nướng bánh tráng.

Tháng 2/2024, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận nghề làm bánh tráng Túy Loan là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Bánh làm từ bột gạo trộn mè, gừng, tỏi, đường, nước mắm và muối, tráng tay rồi sấy trên than củi; loại truyền thống có đường kính khoảng 30 cm. Nghề đang co hẹp: đầu năm 2024 còn khoảng 15 hộ làm thường xuyên, dịp Tết thì hơn 40 hộ. Nghề thứ hai gắn với tên làng là làm mì Quảng.

Năm 2018, Báo Đà Nẵng kể các loại hàng tụ về chợ: bánh tráng và mì Quảng của làng, chiếu và nón Cẩm Nê, nông lâm sản Tây Nguyên, cá Đà Nẵng, mắm Hội An. Quanh chợ là khu phố chợ hình thành từ năm 2005, khi khoảng 130 hộ dân được di dời để xây trung tâm hành chính huyện Hòa Vang cũ. Khu này đông nhất vào buổi tối, với các tiệm tạp hóa và quán mì Quảng, bánh tráng nướng.

Từ ngày 20/6/2026, UBND xã Hòa Vang tổ chức "Phiên chợ quê Hòa Vang" ở khu chợ và phố đêm Túy Loan, theo kế hoạch họp vào tối thứ Bảy tuần đầu tiên mỗi tháng. Phiên đầu có khoảng 20 gian hàng nông sản và sản phẩm OCOP, có góc tráng mì, tráng bánh tráng, có hát bài chòi, và áp dụng tiêu chí "không nhựa – không hóa chất". Chưa rõ các phiên sau có họp đều không, nên hỏi lại trước khi đi.

Vài điều nên biết trước. Chưa có nguồn chính thức về giờ họp chợ. Bánh tráng làm ở từng hộ trong thôn, chưa có thông tin hộ nào đón khách xem làm, và mùa làm nhiều nhất là trước Tết. Bạn đi xe máy hoặc ô tô theo Quốc lộ 14B; bản đồ OpenStreetMap có trạm xe buýt mang tên chợ Túy Loan, nhưng tuyến và giờ chạy cần tra trên ứng dụng DanaBus.

Mỗi sạp là chỗ làm ăn của một gia đình, nên hỏi trước khi chụp ảnh người bán. Đình Túy Loan là nơi thờ các vị tiền hiền lập làng: ăn mặc kín đáo khi vào, và trong ngày lễ thì đứng ngoài khu hành lễ nếu không được mời.

Chợ Túy Loan hợp với người muốn xem một chợ nông thôn ven đô đang vận hành, ăn mì Quảng và mua bánh tráng ngay tại làng có nghề được công nhận di sản, rồi ghé đình làng. Chợ không hợp với người tìm hàng lưu niệm, cần giao tiếp bằng ngoại ngữ hoặc có ít thời gian. Nếu mục đích chính là mua đặc sản mang về, chợ Hàn ở trung tâm thành phố tiện hơn.

Cách trung tâm Tam Kỳ khoảng 7 km về phía tây, hồ Phú Ninh mở ra một mặt nước hơn 3.400 ha, rải rác hơn 30 đảo và bán đảo phủ rừng, bao quanh là những dãy đồi xanh in bóng xuống nước. Người Quảng Nam quen gọi nơi này là 'tiểu Hạ Long', nhưng trước khi là một cảnh đẹp, Phú Ninh là một công trình thủy lợi: hồ chứa nhân tạo chặn dòng sông Ba Kỳ, nay thuộc xã Phú Ninh, thành phố Đà Nẵng.

Hồ được khởi công ngày 29/3/1977 theo phương châm 'Nhà nước và nhân dân cùng làm'. Lực lượng chủ lực là thanh niên xung phong tuổi từ 16 đến 25, cùng nông dân, học sinh, sinh viên và cán bộ của các xã; công trường đào đắp hơn 15 triệu m³ đất đá, và khoảng 11.000 người ở các xã lòng hồ đã chuyển đến nơi ở mới để nhường đất cho hồ. Ngày 27/3/1986 công trình khánh thành. Đến nay hồ chứa 344 triệu m³ nước, tưới cho khoảng 23.000 ha đồng ruộng từ Núi Thành đến Duy Xuyên và cấp nước sinh hoạt cho Tam Kỳ. Cái tên cũng có gốc tích riêng: Phú Ninh vốn là tên một làng trung du của phủ Tam Kỳ xưa, được đặt cho công trình từ tháng 9/1977.

Phần lớn hoạt động du lịch tập trung ở khu du lịch sinh thái trên bán đảo đồi Đá Đen, nơi có bến thuyền. Từ đây bạn có thể đi thuyền hoặc ca nô vòng quanh lòng hồ, ghé đảo Khỉ, đảo Rùa, ngâm khoáng nóng, chèo kayak, chèo SUP, hoặc dựng lều cắm trại ven hồ để sáng sớm xem sương giăng trên mặt nước. Ở phía Tam Lãnh cũ, các thôn Phước Bắc và An Mỹ làm du lịch cộng đồng, có ghe thúng đưa khách ra hồ. Người dân ven hồ vẫn đánh lưới cá bống từ tháng 3 đến tháng 8 âm lịch, cá được kho, xào nghệ hay nấu canh chua.

Cổng du lịch Đà Nẵng xem tháng 5 đến tháng 8 là mùa đẹp nhất. Mực nước hồ đổi rõ theo mùa: những tháng nước rút lộ ra các bãi bồi, doi cát hợp để cắm trại và câu cá, còn mùa mưa cuối năm hồ xả điều tiết theo quy trình vận hành, mặt nước dâng cao. Dịch vụ quanh hồ phụ thuộc phần lớn vào khu du lịch do doanh nghiệp vận hành, có bán vé cổng và tính phí riêng từng hoạt động; năm 2025 báo địa phương ghi nhận khách còn thưa, chủ yếu là khách trong vùng, và dự án đang được rà soát, nên các dịch vụ có thể thay đổi. Hồ cách trung tâm Đà Nẵng khoảng 88 km, vì vậy nếu đi từ Đà Nẵng hay Hội An, bạn nên dành trọn một ngày hoặc nghỉ lại Tam Kỳ.

Hồ là nguồn nước sinh hoạt của Tam Kỳ, nằm giữa vùng rừng phòng hộ, và đã được thành phố đưa vào danh mục hồ không được san lấp. Nếu cắm trại hay nướng BBQ, hãy mang rác về và dập hẳn lửa trước khi rời đi. Ghe thuyền và lưới cá ven hồ là sinh kế của người dân, nên hỏi trước khi lên thuyền hay chụp cận người đang làm việc.

Hồ Phú Ninh hợp với người thích cảnh sông nước, chèo thuyền, cắm trại, chụp ảnh từ trên cao, và với ai muốn nghe câu chuyện về một công trình do sức người dựng nên. Nếu bạn cần một nơi nhiều dịch vụ và nhộn nhịp quanh năm, biển và làng bích họa Tam Thanh phía đông Tam Kỳ là lựa chọn khác; còn muốn ghép thêm một chặng văn hóa trong ngày, tháp Chăm Chiên Đàn và Khương Mỹ nằm cùng vùng phía nam thành phố.

Bãi biển Non Nước là đoạn bờ biển ngay phía đông cụm núi Ngũ Hành Sơn, chạy dọc đường Trường Sa, thuộc phường Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng. Từ cầu Rồng xuống đây khoảng 8 km đường chim bay, đi tiếp khoảng 15 km về phía nam là phố cổ Hội An. Ban Quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng mô tả bãi dài gần 5 km, cát sạch và rộng, sóng không quá lớn.

Nét riêng của Non Nước là núi đá vôi đứng sát biển. Theo Ban Quản lý Di tích danh thắng Ngũ Hành Sơn, quần thể núi giáp bãi biển Non Nước ở phía đông. Từ điểm tắm tới chùa Linh Ứng trên núi Thủy Sơn chỉ chừng 600 m. Năm 2017, cổng du lịch Đà Nẵng đưa tin Non Nước đứng thứ 10 trong danh sách bãi biển đẹp châu Á của TripAdvisor.

Việc chính ở đây là tắm biển và chơi thể thao nước. Theo cổng du lịch Đà Nẵng (4/2026), bờ biển dốc thoải, mặt nước khá ổn định trong mùa hè, có thể chèo SUP, kayak, lướt sóng, và có đoạn có phi lao cho bóng mát. Từ cuối tháng 9 đến tháng 3 năm sau là mùa lướt sóng ở Đà Nẵng, sóng cao từ nửa mét tới hơn 3 m, và Non Nước là một trong những bãi được nhắc tên (Báo Đà Nẵng 7/2025). Mùa người lướt sóng tìm đến vì thế không phải mùa để tắm thư giãn.

Có vài hạn chế nên biết trước. Phần lớn mặt tiền biển đoạn này là resort cao cấp. Năm 2020, Báo Đà Nẵng ghi nhận các bãi tắm công cộng Non Nước, Sơn Thủy và Tân Trà ở phường Hòa Hải cũ còn thiếu bóng mát và hạ tầng. Thành phố đang làm dự án hơn 34,6 tỷ đồng (2024–2026) cải tạo bãi tắm Sơn Thủy gần đó, gồm phòng thay đồ, chỗ tắm nước ngọt và nhà vệ sinh (Tuổi Trẻ 10/2024). Một số đoạn lẫn sỏi, đá nhỏ, cát có lúc rất nóng, nên mang dép.

Về an toàn, cứu hộ của Ban Quản lý trực 4:30–19:00 trong mùa hè (15/3–30/9) và 5:00–18:30 trong mùa đông (1/10–14/3). Hãy chỉ tắm trong vùng giăng phao có cờ hiệu vàng – đỏ. Không tắm ở chỗ có bảng cấm, khi đã hết giờ trực cứu hộ, khi trời xấu hay sóng lớn. Lúc giao mùa có thể xuất hiện dòng chảy xa bờ (dòng rip), trông như một vùng nước lặng, ít sóng, màu sậm hơn xung quanh. Nếu bị cuốn, đừng bơi ngược vào bờ mà hãy thả trôi, ra hiệu cho cứu hộ và bơi chếch sang hai bên.

Bạn có thể đi taxi, xe công nghệ hoặc xe máy theo trục ven biển Võ Nguyên Giáp – Trường Sa. Cổng du lịch gợi ý đi vào mùa khô, khoảng tháng 4 đến tháng 9, xuống biển lúc sáng sớm hoặc chiều muộn.

Bãi nằm dưới chân một danh thắng có nhiều chùa. Tắm xong muốn lên chùa trên Ngũ Hành Sơn thì nên thay đồ tắm, mặc kín đáo. Ghé làng đá mỹ nghệ Non Nước gần đó thì hỏi giá trước khi mua. Rác nên mang ra khỏi bãi.

Non Nước hợp với người muốn tắm biển mùa hè rồi lên Ngũ Hành Sơn trong cùng một buổi, khách ở các resort đường Trường Sa, và người muốn chơi lướt sóng vào mùa sóng. Bãi không hợp với người cần bãi công cộng đủ tiện ích ngay chỗ tắm, hay người định tắm thong thả vào mùa đông. Muốn gần trung tâm và tắm được buổi tối thì bãi Mỹ An và bãi trước công viên Biển Đông có cứu hộ đêm. Nếu nghỉ ở Hội An, bãi An Bàng gần phố cổ hơn.

Làng bích họa Tam Thanh là xóm chài thôn Hòa Trung, nằm giữa biển Tam Thanh và sông Trường Giang, cách trung tâm Tam Kỳ cũ khoảng 7 km. Từ 01/07/2025, xã Tam Thanh cũ cùng phường An Phú và xã Tam Phú hợp thành phường Quảng Phú, thành phố Đà Nẵng. Làng thường được giới thiệu là làng bích họa đầu tiên của Việt Nam.

Làng ra đời từ dự án giao lưu mỹ thuật cộng đồng Hàn – Việt của Quỹ Giao lưu Quốc tế Hàn Quốc (Korea Foundation) và UBND TP Tam Kỳ, có UN-Habitat hỗ trợ. Từ 7 đến 28/6/2016, các họa sĩ Hàn Quốc cùng tình nguyện viên vẽ lên tường khoảng 100 ngôi nhà. Tranh vẽ ngư dân, trẻ em, cảnh biển, có cả chân dung người trong làng. Năm 2017, dự án nhận Giải thưởng Cảnh quan đô thị châu Á (Asian Townscape Award).

Tháng 6/2017, bộ tranh vẽ trên 111 chiếc thuyền, thúng bày dọc làng được xác lập kỷ lục Việt Nam. Bộ tranh tốn hơn 800 triệu đồng, nhưng sau khoảng một năm nắng mưa, thuyền thúng mục và bị tháo dỡ toàn bộ vào tháng 11/2018. Thuyền thúng vẽ hiện nay là của các đợt sau.

Nói thẳng: bích họa ở đây không bền. Hơi muối, nắng và bão làm tranh phai màu, lên rêu. Tường có tranh là nhà riêng, nên khi chủ nhà sửa, bán hay xây lại thì tranh mất theo. Cuối năm 2019 đã có 5 nhà có tranh bị phá dỡ. Làng được vẽ bổ sung nhiều lần: gần 30 bức năm 2021; đợt tháng 4/2023 gây tranh cãi vì nhiều bức trừu tượng người dân thấy khó hiểu, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Nam phải rà soát; tháng 5/2024 khoảng 120 họa sĩ vẽ thêm gần 20 bức, lần này phác thảo được chủ nhà đồng ý trước. Đến tháng 4/2026, nhiều bức tranh đã bong tróc, tường nứt, bị cây che, và phường cho biết sẽ phối hợp với các trường mỹ thuật để phục hồi. Tranh gốc năm 2016 còn lại không nhiều, chất lượng giữa các đợt không đều.

Bạn đi bộ theo các con hẻm xem tranh tường, thuyền thúng và mái chèo vẽ, cùng các tác phẩm điêu khắc, sắp đặt ở khu dốc Ông Ơi và cổng làng. Làng không có hướng dẫn viên chung. Bãi biển Tam Thanh ở ngay cạnh làng. Cuối tháng 6/2026, phường Quảng Phú tổ chức lễ hội biển "Tam Thanh – Biển xanh vẫy gọi", có chèo kayak trên sông Trường Giang và thả diều.

Làng mở cửa miễn phí mọi ngày, nên đi vào mùa khô từ tháng 3 đến tháng 9. Tam Thanh không nằm gần Hội An: đo trên bản đồ, làng cách phố cổ Hội An khoảng 40 km và trung tâm Đà Nẵng khoảng 60 km đường chim bay, nên đi trong ngày cần tính thời gian xe.

Tường tranh là tường nhà của người đang sống. Đừng tự ý vào sân, leo trèo hay dựng xe tựa vào tường, và xin phép trước khi chụp ảnh người trong làng. Gửi xe, ăn uống ở dịch vụ của người trong làng giúp tiền du lịch đến tay họ.

Tam Thanh hợp với người đang ở Tam Kỳ hay đi biển Tam Thanh, và người muốn xem một dự án nghệ thuật cộng đồng đã sống chung với làng chài gần mười năm ra sao. Nơi này không hợp với người đi từ Hội An chỉ để chụp vài tấm ảnh, vì đường xa mà tranh không đều. Nếu đang ở Hội An và chỉ có nửa ngày, làng gốm Thanh Hà hay làng rau Trà Quế gần hơn nhiều.

Làng đúc đồng Phước Kiều nằm ở khu Thanh Chiêm 1, thuộc phường Điện Phương cũ của thị xã Điện Bàn, từ 01/07/2025 là phường Điện Bàn, thành phố Đà Nẵng. Làng cách phố cổ Hội An khoảng 10 km, trên trục đường từ Hội An đi Mỹ Sơn. Tên Thanh Chiêm gắn với dinh trấn Quảng Nam mà chúa Nguyễn đặt ở vùng này đầu thế kỷ XVII. Làng nghề đã hơn 400 năm tuổi.

Nghề hình thành đầu thế kỷ XVII, khi những người theo chúa Nguyễn Hoàng vào Nam mang bí quyết đúc đồng từ Thanh Hóa. Cũng có ý kiến cho rằng nghề có từ thế kỷ XVI hoặc gốc từ xứ Kinh Bắc. Dưới triều Nguyễn, thợ làng được gọi ra Phú Xuân đúc đỉnh, vạc, súng và ấn tín. Làng thờ tổ nghề là hai thiền sư Không Lộ và Giác Hải, giỗ tổ ngày 12 tháng Giêng âm lịch.

Làng nổi tiếng nhờ nhạc khí: chiêng, thanh la, trống, mõ, được đồng bào miền Trung – Tây Nguyên dùng trong lễ hội và tín ngưỡng. Trong gần 200 năm làng đã cung cấp khoảng 35.000 bộ chiêng và nhạc cụ cho vùng văn hóa cồng chiêng Trường Sơn – Tây Nguyên. Khó nhất là chỉnh âm: theo một nghệ nhân trả lời báo Dân tộc và Phát triển, mỗi vùng có tiếng chiêng riêng, chiêng làm cho Tây Nguyên không mang về miền Trung dùng được. Làng còn đúc chuông, lư hương, chân đèn, tượng; một quả đại hồng chung nặng khoảng 2 tấn đúc ở đây hiện đặt tại nghĩa trang liệt sĩ Điện Bàn.

Bạn có thể xem tạo khuôn, nấu đồng, rót đồng, mài giũa, chạm hoa văn, trò chuyện với nghệ nhân và thử làm một sản phẩm nhỏ. Nhà trưng bày của làng lưu giữ nhạc khí, đồ thờ và dụng cụ cổ. Khuôn làm từ đất sét trộn trấu và rơm khô, nung khô rồi chập khuôn, rót đồng, gia công, sau cùng mới chỉnh âm; một chiếc chiêng giá khoảng 4–6 triệu đồng tùy cỡ.

Nghề đang thu hẹp. Đầu năm 2022 làng có 3 doanh nghiệp tư nhân và 7 cơ sở hộ gia đình, 41 lao động; đến tháng 2/2025 chỉ còn khoảng 10 hộ giữ nghề, phần lớn là thợ lớn tuổi. Các cơ sở thiếu nguyên liệu, phải cạnh tranh với hàng công nghiệp giá rẻ, ít người trẻ theo nghề. Phước Kiều không vận hành như khu du lịch: không có giờ đón khách, giá vé hay lịch đổ khuôn cố định.

Từ Hội An đi xe máy hoặc ô tô khoảng 10 km; từ trung tâm Đà Nẵng khoảng 22 km đường chim bay. Muốn xem rót đồng hay thử làm sản phẩm, bạn nên liên hệ cơ sở trước.

Xưởng đúc là nhà ở và chỗ làm việc của thợ: hỏi trước khi vào hay chụp ảnh, đứng xa lò và khu rót đồng nóng chảy. Công thức pha kim loại và cách chỉnh âm là bí quyết nghề, đừng gặng hỏi. Chiêng là nhạc khí nghi lễ của đồng bào, chỉ gõ thử khi thợ cho phép. Nếu dự giỗ tổ, hãy ăn mặc kín đáo và đứng ngoài phần tế lễ.

Phước Kiều hợp với người muốn biết chiếc chiêng Tây Nguyên được làm ra thế nào, người mua đồ đồng hay nhạc khí tận nơi đúc, và khách đi cung Hội An – Mỹ Sơn muốn ghé thêm một điểm. Nơi này không hợp với người cần tour có giờ giấc cố định, hay gia đình có trẻ nhỏ khó giữ khoảng cách với lò. Nếu chỉ có nửa buổi và muốn làng nghề sát phố cổ, làng gốm Thanh Hà hoặc làng mộc Kim Bồng ở Hội An gần hơn.

Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng nằm ở số 78 Lê Duẩn, phường Hải Châu, cách chợ Cồn khoảng 500 m và Thành Điện Hải khoảng 700 m. Bảo tàng được thành lập ngày 29/7/2014 và mở cửa từ ngày 19/12/2016. Bảo tàng giữ hơn 2.600 hiện vật: tranh, tượng hiện đại, mỹ thuật dân gian và đồ mỹ nghệ truyền thống của Đà Nẵng và vùng miền Trung – Tây Nguyên.

Bảo tàng được xếp hạng II năm 2023. Từ tháng 9/2025, bảo tàng là một trong ba địa điểm của Bảo tàng Đà Nẵng, nên thông báo về giờ mở cửa và giá vé được đăng trên website của đơn vị này.

Tòa nhà có ba tầng, diện tích trưng bày khoảng 1.185 m². Tầng 1 có khu triển lãm chuyên đề thay đổi theo từng chương trình và khu trải nghiệm nghệ thuật cho thiếu nhi. Tầng 2 trưng bày mỹ thuật hiện đại bằng sơn dầu, sơn mài, lụa, đồ họa và điêu khắc, chủ yếu của nghệ sĩ Đà Nẵng.

Bạn nên dành nhiều thời gian nhất cho tầng 3. Một phòng ở đây dành cho cố họa sĩ, nhà điêu khắc Lê Công Thành. Ông là tác giả tượng Mẹ Âu Cơ ở công viên Biển Đông. Phòng bộ sưu tập Houei ("Phồn vinh") trưng bày tranh của một nhà sưu tập Nhật Bản. Năm 2020, ông tặng Đà Nẵng 238 tác phẩm và cho mượn thêm 49 tác phẩm trong 10 năm, trong đó có tranh của Nguyễn Gia Trí, Trần Văn Cẩn, Tú Duyên và Dương Bích Liên. Phòng Bộ sưu tập nghệ thuật Lê Bá Đảng mở từ ngày 1/11/2024, trưng bày 38 hiện vật và 113 tư liệu. Số này được chọn từ 253 hiện vật do hai trí thức Việt ở Pháp hiến tặng. Tầng 3 còn có phòng Tranh dân gian Việt Nam, phòng Mặt nạ Tuồng xứ Quảng và phần giới thiệu các làng nghề thủ công.

Đây là bảo tàng nhỏ. Nhiều tác phẩm trừu tượng có thể khó hiểu ngay khi xem. Thuyết minh viên chỉ phục vụ trong hai khung giờ 8:00–11:00 và 14:00–16:30. Các phòng ở tầng 3 đã được sắp xếp lại qua các năm, nên phòng nêu trong bài giới thiệu cũ có thể không còn.

Bảo tàng mở cửa 8:00–17:00 mỗi ngày. Theo Nghị quyết 47/2026/NQ-HĐND, áp dụng từ 10/6/2026, vé là 40.000 đồng/lượt cho cả khách Việt Nam và nước ngoài. Người thường trú tại Đà Nẵng và sinh viên trả 20.000 đồng. Trẻ dưới 16 tuổi, học sinh, công dân Việt Nam từ đủ 60 tuổi và người khuyết tật được miễn vé. Khách nước ngoài từ 60 tuổi không được miễn. Mọi người vào cửa miễn phí vào mùng 1 Tết, ngày 29/3, ngày 10/3 âm lịch, ngày 2/9 và ngày 24/11. Có chỗ gửi hành lý miễn phí.

Không chạm vào tranh, tượng. Sưu tập mỹ thuật dân gian có tranh thờ, tượng thờ và linh vật thờ cúng, nên hãy xem và chụp ảnh với thái độ tôn trọng. Nên hỏi quầy đón khách trước khi dùng đèn flash hay chân máy.

Bảo tàng hợp với người muốn xem tranh của các họa sĩ Việt Nam thế kỷ XX và tác phẩm của nghệ sĩ Đà Nẵng. Gia đình có trẻ nhỏ cũng hợp, vì có khu trải nghiệm ở tầng 1 và trẻ dưới 16 tuổi được miễn vé. Bạn có thể ghép với Thành Điện Hải và Bảo tàng Đà Nẵng, đều cách dưới 1 km. Nếu bạn muốn tìm hiểu lịch sử thành phố, hãy chọn Bảo tàng Đà Nẵng. Nếu muốn xem điêu khắc cổ Champa, hãy chọn Bảo tàng Điêu khắc Chăm.

Bhơ Hôồng là thôn của người Cơ Tu ven quốc lộ 14G, nay thuộc xã Sông Kôn, thành phố Đà Nẵng (trước 01/07/2025 thuộc huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam). Làng cách trung tâm Đà Nẵng khoảng 70 km, cách Hội An khoảng 80 km, bên sông Kôn. Làng có khoảng 700 người, phần lớn là người Cơ Tu. Làng du lịch cộng đồng khai trương ngày 23/6/2013, trong một dự án do Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) thực hiện với tài trợ của Luxembourg.

Năm 2014, nghề dệt thổ cẩm của người Cơ Tu ở Quảng Nam được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, và Bhơ Hôồng là một trong các thôn được nêu tên. Hơn một nửa số hộ trong làng làm dệt thổ cẩm và đan lát mây tre. Hạt cườm được dệt thẳng vào sợi chứ không đính lên sau. Giai đoạn 2023–2025, làng là một trong 12 điểm du lịch nông thôn xanh, bền vững của tỉnh Quảng Nam cũ.

Giữa làng là nhà Gươl, nhà chung của cộng đồng, với các nhà Moong (nhà sàn) bao quanh. Cụm nhà này được dựng theo lối xưa, tái hiện dáng dấp làng cổ để đón khách. Một buổi tham quan kéo dài khoảng 3 giờ: đi bộ trong làng, xem phụ nữ dệt vải và người lớn tuổi đan gùi, thử bắn nỏ, nghe cồng chiêng, hát lý và xem múa tâng tung da dá, cũng là một di sản phi vật thể quốc gia. Bữa ăn có cơm lam, thịt nướng ống, cá niên, rau rừng. Ở lại qua đêm, bạn có thể học làm bánh sừng trâu.

Suối nóng A Păng nằm ngay trong thôn, nước chảy quanh năm. Quanh xã còn có thác Ra Lang, rừng gỗ lớn K8 và khe suối Bhlô Bền, đi được cùng người dẫn đường trong làng.

Cần biết trước: đây là làng nhỏ, ít khách, khoảng 100–150 lượt mỗi tháng, phần lớn là khách quốc tế. Doanh thu du lịch giai đoạn 2022–2024 chỉ 30–60 triệu đồng mỗi năm. Biểu diễn và khung dệt không phải lúc nào cũng sẵn, cần hẹn trước. Nhiều nhà sàn đã chuyển sang vật liệu hiện đại vì gỗ ngày càng khó kiếm. Trong làng có homestay của hộ dân và cả cơ sở lưu trú do một công ty lữ hành khai thác, nên khi đặt hãy hỏi rõ ai là chủ.

Bạn đi ô tô hoặc xe máy theo quốc lộ 14G. Tuyến này từng bị ngập và sạt lở khi mưa lớn, nên xem thời tiết trước khi đi. Làng không bán vé và không có giờ mở cửa chung; hãy liên hệ homestay hoặc người dẫn đường trước. Mùa xuân và đầu hè là lúc vùng này xanh nhất.

Nhà Gươl là nơi hội họp, làm lễ của làng và là không gian thiêng của người Cơ Tu. Tập quán Cơ Tu có quy định ai được lên Gươl và lên lối nào; vì vậy hãy hỏi người dẫn đường trước khi bước lên. Đừng tự chạm vào vật treo trong nhà hay cây nêu giữa sân, xin phép trước khi chụp ảnh người dân. Lễ của làng là việc của cộng đồng, chỉ tham dự khi được mời.

Bhơ Hôồng hợp với người muốn ngủ lại một đêm, đi bộ, học dệt hay đan lát và chấp nhận dịch vụ đơn giản. Nơi này không hợp nếu bạn cần lịch biểu diễn cố định, tiện nghi kiểu khách sạn, hoặc định ghép với phố cổ Hội An trong nửa ngày. Nếu còn thời gian, có thể ghé đồi chè Quyết Thắng (xã Sông Vàng) hoặc làng Cơ Tu Đhrôồng.

Trung tâm Thánh Mẫu Trà Kiệu, quen gọi là Nhà thờ Trà Kiệu, là nơi hành hương kính Đức Mẹ của Giáo phận Đà Nẵng. Nơi này ở làng Trà Kiệu, xã Duy Xuyên, TP Đà Nẵng (trước 7/2025 là xã Duy Sơn, Quảng Nam), cách cầu Rồng khoảng 36 km và Hội An khoảng 18 km đường bộ. Có hai cụm cách nhau khoảng 650 m: nhà thờ giáo xứ trong làng và đền Đức Mẹ trên đồi Bửu Châu (nhà thờ Núi).

Theo Giáo phận, năm 1628 di dân Công giáo từ miền Bắc dựng ngôi nhà thờ đầu tiên ở đây. Nhà thờ được dựng vào khoảng thế kỷ XVIII. Nhà thờ được dời về chỗ hiện nay năm 1865 và tái thiết khoảng 1970–1971. Nhà thờ có hai tầng, tầng trên là thánh đường; trước cổng có hai tượng rồng dài khoảng 20 m uốn theo lối lên tầng trên.

Trà Kiệu thành nơi hành hương vì biến cố năm 1885. Theo lịch sử do Giáo phận ghi lại, từ ngày 1/9/1885, trong thời Cần Vương, lực lượng Văn Thân vây làng Công giáo này suốt 21 ngày. Theo truyền thống của Giáo hội, trong hai ngày 10 và 11/9, giáo dân nghe binh lính bên ngoài nói có một người đàn bà rất đẹp, mặc áo trắng, đứng trên nóc nhà thờ mà bắn không trúng. Giáo dân tin đó là Đức Mẹ hiện ra che chở.

Năm 1898, giáo dân dựng nguyện đường gỗ trên đồi Bửu Châu, dâng kính Đức Bà Phù Hộ Các Giáo Hữu. Đền được xây lại bằng gạch năm 1927, rồi xây mới vào thập niên 1960 theo đồ án được cho là của kiến trúc sư Ngô Viết Thụ; tháp mới xây được 9 m. Ngày 31/5/1971, Trà Kiệu được tuyên bố là Trung tâm Thánh Mẫu của giáo phận.

Làng còn nằm trên thành cổ Simhapura của Champa. Khai quật 1985–1990 tìm thấy quanh đồi Bửu Châu nhiều gạch, ngói ống có trang trí. Đài thờ Trà Kiệu, bảo vật quốc gia ở Bảo tàng Điêu khắc Chăm, cũng tìm thấy ở vùng này.

Đại hội hành hương diễn ra hằng năm quanh ngày 31/5; năm 2026 dời lên 29–30/5 vì trùng lễ Chúa Ba Ngôi. Chương trình có thánh lễ khai mạc, đêm canh thức, chầu Thánh Thể, rước kiệu Đức Mẹ và thánh lễ bế mạc. Ngày 11/9 có thánh lễ kỷ niệm biến cố 1885. Từ đầu năm 2026, ngày 13 hằng tháng là ngày hành hương chung của giáo phận, với thánh lễ buổi chiều (tháng 3/2026 lúc 15:00).

Giờ lễ ngày thường có thể xem tại trakieu.net hoặc hỏi giáo xứ trước khi đến. Chưa có thông tin về thuyết minh hay lối cho xe lăn lên đồi. Các ngày lễ kể trên rất đông, năm 2025 đoàn rước còn đi ra tỉnh lộ 610. Muốn yên tĩnh thì tránh các ngày này.

Từ Đà Nẵng, bạn theo quốc lộ 1 tới Nam Phước rồi rẽ tây vào tỉnh lộ 610 (đường đi Mỹ Sơn) khoảng 7 km. Đây là nơi thờ tự đang hoạt động: ăn mặc kín đáo, giữ yên lặng, không chụp ảnh gần cung thánh khi có lễ, không trèo lên tượng hay bệ thờ.

Nơi này hợp với khách hành hương Công giáo và người tìm hiểu lịch sử xứ Quảng, nhất là khi ghép với Mỹ Sơn (khoảng 23 km). Nó không hợp với người tìm chỗ vui chơi, check-in. Chỉ muốn xem kiến trúc nhà thờ thì nhà thờ Chính tòa Đà Nẵng gần hơn; quan tâm Champa thì nên xem Bảo tàng Điêu khắc Chăm trước.

Chợ Tam Kỳ là chợ trung tâm của khu Tam Kỳ cũ, nằm giữa các đường Phan Đình Phùng, Trần Cao Vân (nối dài) và Bạch Đằng, phía sau giáp sông Bàn Thạch. Từ 01/07/2025, chợ thuộc phường Tam Kỳ, thành phố Đà Nẵng; trước đó là phường Phước Hòa (từ 01/01/2025 là An Xuân), thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam. Đây là chợ dân sinh, bán chủ yếu cá, rau củ, thực phẩm và đồ dùng hằng ngày.

Gốc của chợ là chợ Vạn, hình thành giữa thế kỷ XIX, quy tụ hai vạn ghe (cộng đồng sống bằng nghề ghe thuyền) Bàn Thạch và Phước Xuyên, họp ở bờ sông Bàn Thạch chỗ đầu cầu Kỳ Phú. Theo các bài viết trên Báo Quảng Nam năm 2014, vải vóc, thuốc Bắc, hàng ngoại từ Hội An, Đà Nẵng theo sông Tam Kỳ về chợ; quế, tiêu, cau, chè từ vùng trung du Trà My, Tiên Phước đưa xuống, cùng vàng sa khoáng từ Bồng Miêu. Việc buôn bán thời ấy, kể cả thời Pháp thuộc, phần lớn nằm trong tay các nhà buôn Hoa kiều.

Chợ đã nhiều lần tách ra, dời chỗ và đổi tên: chợ Cũ, chợ Mới, chợ Chiều, chợ Mai. Năm 1962, khi cầu Kỳ Phú bằng bê tông xây xong, chợ Chiều dời về khu Gò Đá. Mốc nhập lại thành chợ Tam Kỳ được ghi khác nhau: sau năm 1975 theo một bài, năm 1982 theo bài khác. Năm 1982, chợ Tam Kỳ được xây mới tại khối phố 3 và 4, phường Phước Hòa.

Năm 2012, chợ được khởi công nâng cấp theo tiêu chuẩn chợ hạng I, thiết kế khối nhà chính ba tầng với hơn 10.100 m² sàn. Theo báo chí tháng 10/2025, tiểu thương chỉ buôn bán ở tầng 1 và tầng 2, tầng 3 bỏ trống. Phía sau chợ, hàng cá, rau củ quả, thịt, hải sản bày cả ra lòng lề đường Bạch Đằng, đông nhất khoảng 5:00–7:30 sáng và 16:30–18:00 chiều. Muốn thấy chợ cá, chợ rau lúc nhộn nhịp thì bạn nên đi sáng sớm.

Có mấy điều nên biết trước. Chợ nằm ở chỗ trũng, mỗi mùa mưa ngập khoảng bốn lần, có lúc nước ở tầng 1 lên tới 1–1,5 m. Không gian chật, hàng lấn ra lòng đường, nước xả và rác dọc đường Bạch Đằng từng gây mùi. Trong chợ nhiều quầy bán ế, trừ hàng ăn uống và hàng tiêu dùng hằng ngày. Từ tháng 8/2025, thành phố có chủ trương dời chợ, một phương án là về khu An Sơn cũ (nay thuộc phường Hương Trà). Đến tháng 10/2025 việc này vẫn ở bước định hướng, nên trước khi đi bạn hãy kiểm tra chợ còn họp ở chỗ cũ không.

Mỗi quầy là chỗ làm ăn của một hộ tiểu thương. Hãy hỏi trước khi chụp ảnh cận người bán và hỏi giá trước khi mua. Buổi sáng đường Bạch Đằng vừa có xe vừa có hàng bày dưới đất, nên đi bộ cẩn thận và để ý chỗ trơn ở khu hàng cá.

Chợ Tam Kỳ hợp với người muốn xem nhịp chợ dân sinh buổi sáng của Tam Kỳ, hoặc muốn lần theo lịch sử buôn bán ven sông Bàn Thạch. Chợ không hợp với người cần mua quà đặc sản ở nơi sắp xếp sẵn cho khách, người ngại chật và mùi tanh, hay ngày mưa lớn. Muốn một chợ phục vụ khách du lịch thì chợ Hàn ở trung tâm Đà Nẵng phù hợp hơn; còn các món quen của Tam Kỳ như cơm gà, lòng thả, súp bột báng thì bạn nên tìm ở các quán trong phường.

Ngũ Hành Sơn, còn gọi là Non Nước, là cụm núi đá vôi cách trung tâm Đà Nẵng khoảng 8 km về phía đông nam, giữa biển và sông Cổ Cò. Quần thể có sáu ngọn: Kim Sơn, Mộc Sơn, Thủy Sơn, Thổ Sơn, Dương Hỏa Sơn và Âm Hỏa Sơn. Các núi xưa là đảo, được phù sa bồi dần nối vào đất liền, và vua Minh Mạng đã đặt tên các núi, các động khi tuần du năm 1825. Từ 01/7/2025, danh thắng thuộc phường Ngũ Hành Sơn.

Danh thắng được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định 1820/QĐ-TTg ngày 24/12/2018. Trên vách đá và trong hang còn 78 văn bản chữ Hán, chữ Nôm khắc từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XX, gọi là ma nhai. Ngày 26/11/2022, UNESCO công nhận ma nhai Ngũ Hành Sơn là di sản tư liệu thuộc Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Phần lớn khách lên Thủy Sơn, ngọn lớn nhất. Phía tây có 156 bậc đá lên chùa Tam Thai (chùa Trong). Chùa dựng khoảng năm 1630, bị phá thời Tây Sơn, rồi năm 1825 được vua Minh Mạng cho xây lại bằng gạch ngói. Phía đông có 123 bậc lên chùa Linh Ứng (chùa Ngoài), tên cũ là Ứng Chân, đổi tên dưới thời vua Thành Thái. Thang máy cao 34 m, chạy từ năm 2011, đưa khách lên sân tháp Xá Lợi.

Cạnh chùa Tam Thai là lối qua động Hoa Nghiêm xuống động Huyền Không. Ở động Hoa Nghiêm có tấm bia năm 1640 ghi tên người góp công dựng chùa, trong đó có những gia đình người Nhật, người Hoa sống ở Hội An. Vòm động Huyền Không thông ra ngoài nên có ánh sáng tự nhiên. Đây cũng là động có nhiều ma nhai nhất. Động Âm Phủ dưới chân núi bán vé riêng. Bên trong động tối, có các hình tượng mô phỏng cảnh âm phủ theo quan niệm Phật giáo và dân gian, nên phụ huynh có con nhỏ cần biết trước.

Danh thắng mở cửa 7:00–17:00 hằng ngày. Vé lên Thủy Sơn là 40.000 đồng, vé động Âm Phủ 20.000 đồng, thang máy 15.000 đồng một lượt. Trẻ dưới 6 tuổi được miễn vé. Mức vé này có từ năm 2017 và thành phố từng đề xuất tăng (7/2024), nên hãy hỏi lại tại cổng.

Nên biết trước: năm 2025 danh thắng đón hơn 2,1 triệu lượt khách, khoảng hai phần ba là khách quốc tế. Đầu năm 2026, chính quyền còn thừa nhận bãi xe và khu bán hàng lộn xộn. Nên đến lúc 7:30–8:00 sáng và dành 3–4 giờ cho các điểm chính.

Các chùa trên núi vẫn có tăng ni tu hành và người dân đến lễ. Bạn nên mặc đồ che vai và gối, giữ yên lặng trong chính điện và hang thờ, và không chạm hay viết vẽ lên vách đá, vì nhiều ma nhai đã mòn mất chữ. Dịp lễ Quán Thế Âm (19/2 âm lịch) và lễ Vu Lan (tháng 7 âm lịch), khách hành hương đến rất đông.

Nơi này hợp với người muốn trong nửa ngày xem chùa cổ, văn khắc Hán Nôm và hang động ngay sát thành phố, nhất là khi đang đi trên trục Đà Nẵng – Hội An. Người đi lại khó khăn nên cân nhắc, vì thang máy chỉ giúp được chặng đầu. Sau Thủy Sơn, bạn có thể ghé làng đá mỹ nghệ Non Nước dưới chân núi, ra bãi tắm Non Nước, hoặc sang khu phía tây xem chùa Quán Thế Âm và động Quan Âm.

Chợ Nam Phước là chợ trung tâm của khu phố chợ Nam Phước, xây trên đất khối phố Long Xuyên 2 của thị trấn Nam Phước cũ, huyện Duy Xuyên. Từ 01/07/2025, nơi này thuộc xã Nam Phước, thành phố Đà Nẵng. Theo Thanh Niên (12/2014), chợ nằm ở khu vực ngã ba Quốc lộ 1A và tỉnh lộ ĐT610. Đây là chợ dân sinh, đồng thời là điểm tập kết nông sản của vùng Duy Xuyên. Chợ không được xây để phục vụ khách du lịch.

Chợ là hạng mục chính của dự án Khu phố chợ Nam Phước do Công ty CP Đầu tư và Xây dựng 569 làm chủ đầu tư. Tháng 4/2014, Báo Quảng Nam ghi dự án rộng 22,7 ha, tổng vốn hơn 256 tỷ đồng, thi công từ 2012 đến 2016. Riêng hạng mục chợ rộng 12.533 m², vốn 36,6 tỷ đồng. Chợ được thiết kế theo tiêu chuẩn chợ loại 2, bố trí 468 hộ kinh doanh cố định, và phần sân bãi xung quanh đủ chỗ cho 300 hộ bán nông sản. Chợ khánh thành ngày 27/12/2014 sau hơn hai năm thi công. Báo Quảng Nam và Thanh Niên khi đó ghi vốn đầu tư hơn 45 tỷ đồng, diện tích 2,5 ha, khoảng 521 điểm kinh doanh cố định và hơn 200 điểm không cố định. Các con số này lệch với con số công bố hồi tháng 4. Chủ đầu tư cho biết chợ được Bộ Công Thương công nhận là chợ kiểu mẫu về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Nét riêng của chợ là phiên chợ đêm bán sỉ nông sản. Báo Quảng Nam (10/2021) mô tả chợ đông từ khoảng 21 giờ tới 4 giờ sáng hôm sau. Nông dân Duy Xuyên và các huyện lân cận chở rau, củ, quả tự trồng tới bán cho tiểu thương. Từ 23 giờ đến 3 giờ sáng, xe chở hàng từ Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Đà Lạt, Tây Nguyên và các tỉnh phía Nam đổ về. Theo ban quản lý chợ lúc đó, mỗi đêm có khoảng chục xe tải loại 15–30 tấn, và chừng 500 người làm bốc vác, chia hàng cho gần 40 chủ vựa. Bài báo viết trong đợt dịch Covid-19, khi chợ đầu mối Đà Nẵng tạm đóng, nên quy mô hiện nay có thể đã khác.

Ban ngày chợ là chợ dân sinh, với hàng trăm ngành hàng kinh doanh, chế biến và dịch vụ theo Báo Quảng Nam 2014. Giờ họp chợ ban ngày chưa có nguồn chính thức.

Chợ phục vụ người địa phương, nên không có biển song ngữ hay quầy dành cho khách. Khu sân bãi đêm là nơi xe tải bốc dỡ hàng, khá ồn và chật.

Đừng nhầm chợ Nam Phước với "chợ Huyện" (còn gọi là chợ Chiều). Chợ Huyện là một chợ khác trong cùng địa bàn, xây mới tại khu Đông Cầu Chìm và khánh thành tháng 11/2023.

Từ phố cổ Hội An, chợ cách khoảng 6 km đường chim bay về phía tây nam. Bến xe Nam Phước cách chợ khoảng 1 km. Ở khu chợ đêm, bạn nên đứng tránh lối xe kéo và người bốc vác, vì đó là chỗ làm của họ. Muốn chụp ảnh cận người bán thì hỏi trước.

Chợ Nam Phước hợp với người muốn xem một chợ đầu mối nông sản của vùng quê Quảng Nam cũ vận hành thế nào, hoặc người ở Hội An muốn đi một chợ địa phương ngoài phố cổ. Bạn có thể ghép với làng lụa Mã Châu, cũng thuộc Nam Phước. Nếu cần mua quà đặc sản đóng gói hay tìm chợ có dịch vụ cho khách, chợ Hàn ở trung tâm Đà Nẵng sẽ hợp hơn.

Làng Nam Ô nằm ở cửa sông Cu Đê, cách trung tâm Đà Nẵng khoảng 10–15 km về phía bắc, gần chân đèo Hải Vân. Đây là làng chài sống cùng nghề làm nước mắm từ cá cơm than, một nghề đã có hàng trăm năm. Từ 01/07/2025, làng thuộc phường Hải Vân, thành phố Đà Nẵng.

Năm 2019, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận nghề làm nước mắm Nam Ô là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tháng 6/2024, Cục Sở hữu trí tuệ cấp chỉ dẫn địa lý "Nam Ô" cho sản phẩm nước mắm. Đây là chỉ dẫn địa lý đầu tiên của Đà Nẵng, và là một trong ba chỉ dẫn địa lý nước mắm của cả nước, cùng với Phú Quốc và Phan Thiết. Cách làm vẫn giữ theo lối cũ: cá cơm than ướp muối theo tỉ lệ người làng quen gọi là "3 cá 1 muối" (có nhà dùng 10 cá 4 muối), rồi ủ trong thùng gỗ hoặc chum sành từ 12 đến 18 tháng mới rút nước.

Nghề ở Nam Ô làm theo từng hộ gia đình, không có cổng làng, không bán vé và cũng không có khu trưng bày chung. Bạn sẽ đi bộ trong xóm, thấy thùng và chum ủ mắm đặt ngay trong sân nhà, rồi ghé các cơ sở hộ gia đình hoặc hợp tác xã có đón khách để xem và mua tận nơi làm. Vụ làm mắm chính rơi vào khoảng tháng 3 âm lịch, khi cá cơm vào mùa; ngoài ra có một vụ phụ vào khoảng tháng 7–8 âm lịch. Muốn thấy cảnh trộn cá với muối thì nên đi đúng mùa. Nên ghé trong khung 7:00–10:00 hoặc 15:00–17:30.

Làng còn cụm di tích lịch sử Nam Ô, được xếp hạng cấp thành phố năm 2020, gồm bảy công trình: đình Nam Ô, lăng Ông, dinh Âm Linh, nghĩa trủng Nam Ô, miếu bà Liễu Hạnh, miếu bà Bô Bô và giếng Lăng. Ra phía biển là rạn đá Nam Ô, nơi rêu xanh phủ kín vào khoảng tháng 2–3 âm lịch; cảnh đẹp nhất là lúc sáng sớm khi triều rút. Nếu ăn trong làng, món nên thử là gỏi cá Nam Ô làm từ cá trích, có hai kiểu khô và ướt.

Cần biết trước: nghề đang co hẹp. Số cơ sở làm mắm giảm từ 92 (năm 2018) xuống còn 74 (năm 2023). Cá cơm đánh bắt tại chỗ ngày càng hiếm, nhiều nhà phải mua cá ở cảng Thọ Quang, và phần lớn người làm nghề đã ngoài 50 tuổi. Đô thị hóa ven biển cũng thu hẹp không gian sản xuất. Đến đầu năm 2025, Nam Ô vẫn chưa được thành phố công nhận chính thức là "làng nghề". Mùi mắm trong xóm khá nồng, nhất là vào mùa ủ.

Sân ủ mắm là nhà ở và là nơi làm việc của người dân. Hãy hỏi trước khi bước vào, không tự mở nắp thùng hay chum, và xin phép trước khi chụp ảnh người đang làm. Đình, lăng Ông và các miếu là nơi thờ tự của cư dân làng biển, nên ăn mặc kín đáo và giữ yên lặng khi vào.

Nam Ô hợp với người muốn hiểu nước mắm từ gốc: xem thùng ủ, hỏi người làm, mua một chai mang tên chỉ dẫn địa lý ngay nơi sản xuất, rồi đi tiếp lên đèo Hải Vân. Nơi này không hợp với người nhạy cảm với mùi hay cần một chương trình tham quan có giờ giấc và hướng dẫn cố định. Nếu muốn trải nghiệm làng quê có dịch vụ trọn gói như làm vườn hay học nấu ăn, làng rau Trà Quế ở Hội An sẽ phù hợp hơn.

Chùa Pháp Lâm nằm ở số 574 đường Ông Ích Khiêm, phường Hải Châu, cách chợ Cồn khoảng 600 m về phía nam. Đây là trụ sở Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố Đà Nẵng, nên chùa vừa là nơi lễ Phật, vừa là nơi Giáo hội thành phố làm việc, hội họp và tổ chức đại lễ chung. Chùa hiện dùng số nhà 574 (số cũ là 500).

Năm 1934 Chi hội An Nam Phật học Đà Nẵng vận động xây ngôi chùa làm hội quán, do kiến trúc sư Đặng Cao Đệ vẽ kiểu theo lối Á Đông, ngang 14 m, sâu 25 m. Ban đầu chùa mang tên chùa Tỉnh hội Phật giáo Đà Nẵng, và vẫn được biết đến với tên chùa Tỉnh hội; từ năm 1970 chùa mang tên Pháp Lâm. Pháp Lâm không phải một ngôi cổ tự, mà quan trọng ở vị trí trong hoạt động của Giáo hội.

Hòa thượng Thích Giác Viên (1930–2012) trụ trì chùa từ năm 1975. Thời gian này chùa xây nhà phía sau (1990), lập hội trường Ban Trị sự (1991) và đại trùng tu chánh điện từ năm 2005. Ngày 11/3/2009, sau hơn bốn năm thi công với kinh phí trên 10 tỷ đồng, chùa khánh thành. Công trình có hai tầng: tầng dưới là giảng đường, tầng trên là chánh điện, thờ tượng Đức Bổn Sư ngồi cao 1,10 m cùng hai tượng Bồ tát Quan Thế Âm, Đại Thế Chí đúc bằng đồng.

Khi đi viếng, bạn lên tầng trên lễ Phật. Tầng dưới là nơi thuyết pháp và các ban của Giáo hội hội họp. Năm 2026, Ban Trị sự đặt lễ đài chính Đại lễ Phật đản toàn thành phố tại đây: lễ cử hành từ 6 giờ sáng rằm tháng Tư âm lịch (31/5/2026), có tắm Phật và thả bóng bay cầu nguyện; chiều hôm trước có lễ Mộc dục và thuyết pháp. Đại lễ có lãnh đạo thành phố dự và theo nghi thức của Giáo hội; nếu muốn dự, bạn đứng phía sau và làm theo hướng dẫn của ban tổ chức.

Cần biết trước: chánh điện ở trên tầng, phải leo cầu thang, và chưa có thông tin về lối đi cho xe lăn. Chùa là văn phòng Giáo hội nên có ngày hội nghị, đại lễ; muốn lễ Phật yên tĩnh thì tránh những ngày đó. Chùa không thu vé; giờ mở cửa nên hỏi trước khi đến.

Từ chợ Cồn bạn đi bộ được; chợ Hàn cách khoảng 1,2 km, cầu Rồng khoảng 1,3 km (đường chim bay, đo trên OpenStreetMap). Đi taxi hay xe máy đều tiện, không cần đặt trước. Ngày lễ tính theo âm lịch và đổi theo năm, nên xem lịch trên trang Phật giáo Đà Nẵng trước khi đi.

Hãy ăn mặc kín đáo, giữ yên lặng trong chánh điện và làm theo người đi lễ tại chỗ, kể cả chỗ để giày dép. Văn phòng và hội trường Ban Trị sự là nơi làm việc, không phải chỗ tham quan. Khi tăng ni hành lễ, đừng đi ngang phía trước hay chụp cận mặt người đang lễ; quay phim, chụp ảnh chuyên nghiệp thì hỏi văn phòng chùa trước.

Pháp Lâm hợp với Phật tử đi lễ, với người muốn thấy Phật giáo Đà Nẵng sinh hoạt ở chính trụ sở Giáo hội, và với ai muốn dự Phật đản cùng người địa phương. Chùa không hợp nếu bạn tìm kiến trúc cổ hay cảnh quan; muốn chùa có núi và biển thì chùa Linh Ứng trên bán đảo Sơn Trà hợp hơn.

Bảo tàng Văn hóa Phật giáo Đà Nẵng nằm trong khuôn viên chùa Quán Thế Âm, số 48 Sư Vạn Hạnh, dưới chân núi Kim Sơn thuộc cụm danh thắng Ngũ Hành Sơn, cách cầu Rồng khoảng 7,5 km đường chim bay. Từ 01/07/2025, khu vực này thuộc phường Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng. Bảo tàng khánh thành ngày 24/12/2015 và được gọi là bảo tàng văn hóa Phật giáo đầu tiên ở Việt Nam. Năm 2018, danh hiệu này được xác lập kỷ lục Việt Nam.

Bảo tàng do nhà chùa quản lý. UBND thành phố ra quyết định thành lập vào cuối năm 2014, sau khi hiện vật được giám định. Hiện vật do ba đời trụ trì chùa sưu tầm. Phòng trưng bày đặt ở tầng 2 Ngũ giác đài Sen Ngọc, trong không gian ngôi chánh điện.

Bảo tàng có hơn 500 hiện vật, trong đó khoảng 200 hiện vật được giám định là cổ vật, niên đại từ khoảng thế kỷ VII–VIII đến đầu thế kỷ XX. Bạn sẽ gặp tượng Phật, Bồ tát, tổ sư, mộc bản kinh Phật, đồ thờ, nhạc khí và chuông đồng, làm bằng gỗ, đồng, đá, ngọc, gốm. Phần lớn thuộc nghệ thuật Phật giáo Việt Nam, cùng một số hiện vật từ các nước châu Á khác.

Hiện vật hay được nhắc tới gồm tượng Quan Thế Âm tống tử bằng bạch ngọc, tạc Phật Bà bế một trẻ nhỏ, tương truyền được tìm thấy trong hoàng cung nhà Nguyễn; nhóm 8 tượng Phật Mật tông bằng đồng; tranh khảm xà cừ cảnh Đức Phật nhập niết bàn; tượng Quan Âm tứ thủ (bốn tay) và một quả chuông đồng thế kỷ XVIII. Có chuyên gia cho rằng nhiều hiện vật "ngang tầm bảo vật quốc gia". Đó là nhận định, không phải danh hiệu: danh sách bảo vật quốc gia công bố đến tháng 2/2026 chưa có hiện vật nào của bảo tàng.

Nên biết trước: bảo tàng mở cửa miễn phí và đón khách đông nhất vào các dịp lễ hội của chùa; ngày thường nên hỏi nhà chùa trước khi đến. Nếu cần chú thích tiếng Anh hay thang máy lên tầng 2, hãy hỏi trước.

Bạn có thể đi taxi hoặc xe công nghệ theo đường Sư Vạn Hạnh. Dịp đông nhất là Lễ hội Quán Thế Âm Ngũ Hành Sơn, khoảng ngày 17–20 tháng Hai âm lịch, chính lễ ngày 19/2 âm lịch (năm 2026 rơi vào 4–7/4 dương lịch). Lễ hội là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2021. Muốn xem hiện vật kỹ thì nên tránh dịp này.

Chùa Quán Thế Âm là nơi thờ tự đang hoạt động, và nhiều hiện vật trong bảo tàng là tượng thờ. Hãy ăn mặc kín vai và gối, nói nhỏ, không chạm vào tượng, hỏi nhà chùa trước khi chụp ảnh. Nếu muốn công đức, bạn bỏ vào hòm công đức của chùa.

Bảo tàng hợp với Phật tử, người quan tâm mỹ thuật Phật giáo, hoặc khách đang ở Ngũ Hành Sơn còn khoảng 30–45 phút. Nơi này không hợp với người cần thuyết minh ngoại ngữ, giờ vé rõ ràng hay trưng bày hiện đại. Khu Thủy Sơn và làng đá mỹ nghệ Non Nước cách chùa khoảng 1 km. Nếu muốn xem điêu khắc Phật giáo cổ có thuyết minh tiếng Anh, tiếng Pháp, hãy chọn phòng Đồng Dương ở Bảo tàng Điêu khắc Chăm.

Chợ Hàn chiếm trọn một khu phố giữa bốn con đường Trần Phú, Bạch Đằng, Nguyễn Thái Học và Hùng Vương, mặt phía đông nhìn ra sông Hàn và cách đầu cầu sông Hàn khoảng 400 m. Đây là chợ trung tâm của Đà Nẵng. Thành phố hiện chọn chợ Hàn làm "chợ điểm phục vụ du lịch", và khách quốc tế đến đây đông nhất là khách Hàn Quốc.

Chợ có lịch sử lâu hơn nhiều so với vẻ ngoài của khối nhà hai tầng hiện nay. Tập bản đồ "Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư" thế kỷ XVII đã ghi tên "chợ Hàn Quảng". Cuối thế kỷ XIX, khi Đà Nẵng thành nhượng địa Tourane, người Pháp xây chợ kiên cố, có cả ga trung chuyển hàng mang tên "Tourane marché". Dãy phố chợ hai bên thời ấy phần lớn là cửa hiệu của người Hoa, và người Đà Nẵng xưa quen gọi đây là "chợ nhà giàu". Nhà chợ hai tầng bây giờ được xây mới vào khoảng cuối thập niên 1980, đầu thập niên 1990. Chữ "Hàn" trong tên chợ cùng gốc với cửa Hàn và sông Hàn, không liên quan tới Hàn Quốc.

Giai đoạn 2022–2023, chợ được cải tạo với kinh phí hơn 8 tỷ đồng: sửa nhà lồng chính, xây khu hàng cá, nhà lồng phụ và cổng chào. Nhà lồng phụ trước đây bán rau quả nay thành khu ẩm thực quay mặt ra đường Bạch Đằng. Chợ có thêm một điểm bán hơn 100 sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương.

Việc chính ở chợ Hàn là mua đặc sản mang về: các loại mắm, hàng khô, hải sản khô, chả bò, trà, bánh kẹo địa phương, trái cây sấy và các loại hạt. Lên tầng hai là khu vải và may đo. Nhiều quầy nhận may áo dài và trả áo trong khoảng một giờ, nên bạn có thể đặt may, đi dạo quanh khu trung tâm rồi quay lại lấy.

Có vài điều nên biết trước. Chợ mở từ 6:00 đến 19:00 và không có chợ đêm. Khoảng 10:00 đến 15:00 là lúc đông khách nhất. Lối đi trên tầng hai chỉ rộng chừng 1 m, và chợ không có bãi giữ xe riêng; giờ cao điểm các đường Hùng Vương, Nguyễn Thái Học quanh chợ còn tổ chức giao thông một chiều. Tháng 10/2025, công an thu giữ hơn 1.000 sản phẩm thời trang nghi giả thương hiệu tại các cửa hàng xung quanh chợ, nên hãy dè chừng với "hàng hiệu" giá rẻ ở khu này.

Ban quản lý chợ yêu cầu tiểu thương niêm yết giá và không chèo kéo, nhưng hỏi giá và mặc cả vẫn là chuyện bình thường ở quầy chưa ghi giá. Nhiều tiểu thương nói được tiếng Hàn và tiếng Anh. Từ năm 2022, một phần tiểu thương nhận thanh toán bằng mã QR, dù không phải quầy nào cũng có. Mỗi sạp là chỗ làm ăn của một gia đình, nên hỏi trước khi chụp ảnh cận người bán, và đừng bóp nắn hàng tươi khi chưa định mua.

Chợ Hàn hợp với người muốn mua đủ quà đặc sản Đà Nẵng ở một chỗ ngay trung tâm, hoặc muốn may nhanh một bộ áo dài. Chợ không hợp với người ngại đông và chật, hay người đi ô tô cần chỗ đậu. Nếu muốn xem thêm một chợ lớn khác của trung tâm thành phố, chợ Cồn chỉ cách khoảng 1 km về phía tây.

Chợ Đống Đa nằm ở số 42 Lương Ngọc Quyến, trải dọc hai đường Hải Hồ và Lương Ngọc Quyến, phía bắc khu trung tâm Đà Nẵng. Từ đây đến chợ Cồn hay chợ Hàn đều khoảng 1,5 km. Từ 01/07/2025, khu vực này thuộc phường Hải Châu. Theo đơn vị quản lý, đây là chợ dân sinh phục vụ chủ yếu cư dân hai phường cũ Thuận Phước và Thanh Bình.

Chợ đi vào hoạt động tháng 10/1999 để đưa người buôn bán ra khỏi vỉa hè và cho họ chỗ kinh doanh ổn định. Theo Công ty Quản lý và Phát triển các chợ Đà Nẵng, chợ rộng 2.938 m², quy hoạch 310 lô cho hơn 20 ngành hàng. Mỗi ngày có khoảng 300 hộ kinh doanh cố định và 400–450 hộ không cố định. Chợ Đống Đa nằm trong nhóm năm chợ hạng 1 của thành phố, cùng chợ Cồn, chợ Hàn, chợ đầu mối Hòa Cường và chợ đầu mối thủy sản Thọ Quang.

Thế mạnh của chợ là hải sản tươi, rau củ quả và thực phẩm tươi sống. Quầy hải sản có cá, tôm, mực, cua, nghêu, sò, ốc, hến. Nếu muốn mua quà mang đi, bạn có thể tìm hải sản khô như mực một nắng, cá chỉ vàng, tôm khô. Một số sạp nhận làm sạch và đóng gói hàng giúp khách. Ngoài đồ tươi, chợ còn bán nhu yếu phẩm, đồ gia dụng và quần áo.

Nên biết trước rằng đây là chợ để người dân đi chợ, không được sắp đặt thành điểm tham quan. Khu bán hải sản tươi sống thường có nước đọng và mùi tanh. Từ năm 2017, thành phố đã đặt mục tiêu đưa chợ thành chợ an toàn thực phẩm, và định hướng phát triển chợ thành một điểm đến cho khách du lịch. Năm 2017 vẫn còn tình trạng bán hải sản, gia cầm trên vỉa hè quanh chợ. Nếu muốn hàng có nguồn gốc rõ, hãy mua ở quầy trong chợ.

Chợ mở từ 6:00 đến 19:00. Vào chợ không mất phí. Từ tháng 4/2022, chợ Đống Đa nằm trong mô hình "Chợ 4.0", có tiểu thương nhận thanh toán bằng mã QR. Tuy vậy, không phải quầy nào cũng có mã, nên hãy mang theo tiền mặt mệnh giá nhỏ.

Nên chuẩn bị vài câu tiếng Việt đơn giản hoặc dùng ứng dụng dịch khi mua bán. Nên hỏi giá trước khi cân, đừng bóp nắn hay lật hải sản khi chưa định mua, và hỏi trước khi chụp ảnh cận người bán. Mỗi sạp là sinh kế của một gia đình. Cuối năm 2025, công ty quản lý chợ, Ban Quản lý chợ Đống Đa và Hội Liên hiệp Phụ nữ cơ sở chợ Đống Đa cùng tổ chức một chương trình kích cầu để kéo khách quay lại chợ truyền thống.

Chợ Đống Đa hợp với bạn nếu muốn mua hải sản tươi để tự nấu, muốn xem một chợ dân sinh của Đà Nẵng, hoặc đang ở gần khu phía bắc trung tâm. Chợ không hợp với người ngại mùi và nền ướt, hay người cần mua quà đặc sản có nhãn mác gọn gàng. Nếu cần một chỗ mua đặc sản quen với khách du lịch, chợ Hàn cách khoảng 1,6 km về phía đông nam, được thành phố chọn làm chợ điểm phục vụ du lịch. Chợ Cồn cách khoảng 1,5 km về phía nam cũng là một chợ hạng 1 của thành phố.

Làng Phong Nam cách trung tâm Đà Nẵng khoảng 10 km về phía tây nam. Làng trước là thôn Phong Nam, xã Hòa Châu, huyện Hòa Vang, từ 01/07/2025 thuộc phường Hòa Xuân, thành phố Đà Nẵng. Đây là làng nông nghiệp ven đô, nơi đồng ruộng, lũy tre, giếng cổ, nhà thờ tộc và đình miếu nằm xen giữa nhà mới.

Phong Nam vốn là một nửa của làng Phong Lệ xưa. Vùng đất được khai phá từ năm 1404. Năm 1896, vì sông chảy ngang cách trở, làng được chia thành Phong Lệ Bắc và Phong Lệ Nam. Người hai bên sông vẫn cùng về đình Phong Lệ trên đất Phong Nam để cúng tế xuân thu. Phong Lệ cũng là quê của danh nhân Ông Ích Khiêm, một vị quan lớn triều Nguyễn.

Trên trục đường chính vào làng là nhà thờ Tiền hiền chư phái tộc làng Phong Lệ. Đây là nơi thờ tổ tiên của gần 30 tộc họ. Đình Phong Lệ, còn gọi đình Thần Nông, thờ Thần Nông và các vị khai khẩn. Cả hai đều là di tích cấp thành phố. Đình được dời về chỗ hiện nay năm 1934; mốc 1855 hay được nhắc đến là năm dựng đình Phong Lệ Bắc bên kia sông. Làng còn các miếu Âm Linh, Tam Vị, Thái Giám, Bà Hỏa, Thần Nông và vài ngôi nhà cổ chừng hai thế kỷ tuổi.

Lễ hội Mục đồng của làng được Báo Đà Nẵng và Nhân Dân gọi là lễ hội duy nhất cả nước tôn vinh trẻ chăn trâu. Lễ diễn ra vào mùng 1 tháng 4 âm lịch, có đám rước Thần Nông từ Cồn Thần về đình rồi dạo quanh đồng. Gián đoạn từ sau năm 1936, lễ được phục dựng các năm 2007, 2010, 2014, 2024 và gần nhất là 16–17/5/2026. Lịch các năm tới chưa có thông báo.

Tháng 3/2025, Hợp tác xã Du lịch cộng đồng Nông nghiệp sinh thái Hòa Châu ra mắt tại Phong Nam, liên kết 15 hộ nông dân. Khách có thể làm ruộng, bắt ốc, hái rau, đan lát, thả diều trên đồng và ăn bữa cơm quê. Tự đi thì bạn đi bộ hoặc đạp xe theo đường làng. Người làng giới thiệu bánh ít lá gai và bánh tráng là đặc sản.

Nên biết trước: vào làng không mất vé; giờ đón khách và giá các hoạt động trải nghiệm nên hỏi trước khi đi. Nhà cổ là nhà người dân đang ở. Đô thị hóa đã áp sát làng, và chính người dân mong hạn chế điều đó.

Từ Quốc lộ 1A, bạn rẽ theo đường ĐT605 khoảng 3 km là tới đình Phong Nam. Đường sắt Bắc–Nam chạy gần làng, nên chú ý khi qua đường ngang. Đình và các nhà thờ tộc là nơi thờ tự của các họ trong làng: ăn mặc kín đáo, hỏi người trông coi trước khi vào hay chụp ảnh, và không chen vào đoàn rước ngày lễ.

Phong Nam hợp với người muốn hiểu một làng Việt tổ chức quanh đình, nhà thờ tiền hiền và tộc họ, hoặc muốn xem lễ Mục đồng đúng dịp. Làng không hợp với người cần dịch vụ trọn gói hay cảnh check-in dựng sẵn. Muốn làng quê có dịch vụ đóng gói, hãy chọn làng rau Trà Quế ở Hội An; muốn xem thêm đình cổ, có đình Bồ Bản (di tích quốc gia) ở xã Hòa Vang.

Chợ Cồn nằm ở góc đường Hùng Vương và Ông Ích Khiêm, giữa trung tâm Đà Nẵng, cách ga Đà Nẵng khoảng 700 m. Đây là một trong bốn chợ hạng 1 do Sở Công Thương quản lý. Chợ bán hầu như mọi mặt hàng với giá bình dân, còn khách du lịch biết chợ Cồn chủ yếu nhờ khu ăn uống.

Tên chợ có từ thập niên 1940, khi chợ họp trên một cồn đất cao giữa thành phố. Năm 1958, Tòa Thị chính Đà Nẵng cho lập chợ. Từ khoảng năm 1960 hàng hóa đi tàu hỏa chuyển về ga chợ Cồn, và đến năm 1975 đây là chợ đầu mối lớn nhất Đà Nẵng. Khu chợ hiện nay khởi công tháng 12/1984, khánh thành tháng 3/1985 với tên Trung tâm Thương nghiệp Đà Nẵng. Người dân vẫn gọi là chợ Cồn, và năm 2012 thành phố chính thức đổi tên trở lại.

Chợ gồm một dãy nhà ba tầng, hai dãy hai tầng và sáu khu nhà cấp 4. Theo VOV tháng 4/2026, chợ có khoảng 1.800 hộ kinh doanh, trong đó hơn 600 hộ bán thực phẩm, và đón khoảng 3.000 lượt khách mỗi ngày. Ngoài quần áo, đồ gia dụng, trái cây, chợ có khu hàng khô bán mực, tôm, cá khô.

Đồ ăn bày bán cả trong nhà lẫn ngoài trời. Khu trong nhà được gọi là Food Court, chia thành hai dãy riêng. Các món nên thử là mì Quảng, bún mắm, bánh xèo, bánh bèo, bánh tráng cuốn thịt heo và kem bơ. Tháng 4/2026, bún mắm giá 40.000 đồng, đĩa bánh thập cẩm (bánh bèo, bánh ướt, bánh ít, bánh bột lọc, bánh căn) 35.000 đồng. Ngoài ra còn có ốc hút, nem lụi và chè. Khu ăn không có cảnh chèo kéo, và người bán sẵn lòng mua hộ món ở quầy khác cho bạn.

Cần biết trước: chợ rất đông, nên cẩn thận khi đi lại. Cuối năm 2022, hạ tầng chợ đã xuống cấp, hàng tươi sống không được tách riêng nên gây mùi. Một tiểu thương cho VnExpress (4/2026) biết ban quản lý đã lát gạch men và nâng cấp chiếu sáng. Kế hoạch xây lại chợ đã bàn nhiều năm: thi tuyển kiến trúc năm 2020; tháng 12/2022 Sở Công Thương nêu phương án 321,9 tỷ đồng, kỳ vọng xây trong 2024–2025. Đến năm 2026, chợ vẫn hoạt động trong khu nhà cũ.

Chợ mở từ 6:00 đến 19:00 và không có chợ đêm. Từ năm 2022, một phần tiểu thương nhận thanh toán bằng mã QR theo mô hình "Chợ 4.0", nhưng bạn vẫn nên mang tiền mặt.

Mỗi sạp là chỗ làm ăn của một gia đình, nên hỏi giá trước khi gọi món và xin phép trước khi chụp cận người bán. Nếu dị ứng hải sản hay không quen mùi mắm, hãy hỏi kỹ thành phần, nhất là với bún mắm. Chỗ đông người thì giữ kỹ đồ cá nhân.

Chợ Cồn hợp với người muốn ăn thử nhiều món quen của Đà Nẵng ở cùng một chỗ, giá bình dân. Chợ không hợp với người ngại đông, ngại chật, hay nhạy cảm với mùi hàng tươi sống. Nếu mục đích chính là mua đặc sản đóng gói mang về hoặc may áo dài lấy nhanh, chợ Hàn cách khoảng 1 km về phía đông, sát sông Hàn, sẽ hợp hơn.

Refillables Hoi An là trạm refill (bán hàng bằng cách nạp lại vào bình chứa của khách, không dùng bao bì dùng một lần) đầu tiên của khu vực miền Trung Việt Nam, khai trương ngày 1 tháng 12 năm 2018 tại thôn Thanh Đông, xã Cẩm Thanh, thành phố Hội An - khu vực gắn với Vườn rau hữu cơ Thanh Đông, làng rau hữu cơ đầu tiên của Hội An hình thành từ năm 2014. Cửa hàng cung cấp các sản phẩm gia dụng và chăm sóc cá nhân thân thiện với môi trường như nước rửa chén, nước lau sàn, nước rửa tay, cùng "Soap Bar" với nhiều loại xà phòng, bàn chải tre và túi vải có thể tái sử dụng; khách mang bình/chai cũ đến nạp lại và trả tiền theo trọng lượng sản phẩm để dễ kiểm soát chi tiêu. Theo số liệu công bố trên trang chính thức, Refillables đã giúp tái nạp hơn 187.000 lượt bình chứa thay vì thải bỏ ra môi trường; báo chí trong nước và quốc tế (VietnamNet, Việt Nam News, VietnamPlus) cũng ghi nhận đây là một trong những mô hình cộng đồng không rác thải tiên phong tại Hội An, phục vụ cả người dân địa phương, người nước ngoài sinh sống tại đây, các đơn vị dịch vụ du lịch và trường học. Mô hình sau đó mở rộng thêm một cơ sở tại Hà Nội.

Lune Production là đơn vị sản xuất nghệ thuật biểu diễn Việt Nam, được biết đến qua các chương trình kết hợp xiếc tre, múa đương đại và âm nhạc dân gian như Teh Dar, A O Show, Làng Tôi, Sông Trăng những show từng được biểu diễn tại Nhà hát Lớn Hà Nội, Nhà hát Thành phố Hồ Chí Minh và lưu diễn quốc tế. Show Teh Dar, lấy cảm hứng từ văn hóa Tây Nguyên (tên gọi theo tiếng K'Ho nghĩa là "đi vòng tròn", biểu tượng cho sự tiếp nối văn hóa), hiện được biểu diễn thường xuyên tại Lune Performing Center Hội An nhà hát tre đầu tiên tại Việt Nam, với mái vòm tre đường kính 24m, cao 13m, tọa lạc ở địa chỉ 1A Nguyễn Phúc Chu, ngay trong khu phố cổ Hội An (nay thuộc phường Hội An, TP Đà Nẵng sau khi hợp nhất Quảng Nam và Đà Nẵng từ 1/7/2025). Đây là địa điểm biểu diễn ổn định và thường xuyên nhất của Lune Production, với suất diễn Teh Dar vào khoảng 18:00 hằng ngày (trừ một số ngày nghỉ theo lịch, ghi nhận phổ biến là thứ Hai và/hoặc thứ Sáu tùy mùa).

Vietnam's Precious Heritage Gallery Museum (Bảo tàng Di sản Vô giá) tọa lạc tại số 26 Phan Bội Châu, trong khu phố cổ Hội An (nay thuộc phường Hội An, TP Đà Nẵng sau khi hợp nhất Quảng Nam và Đà Nẵng từ 1/7/2025). Bảo tàng do nhiếp ảnh gia người Pháp Réhahn sáng lập năm 2017, là thành quả của một dự án nhiếp ảnh dài hơi mang tên "Precious Heritage Project" nhằm ghi lại chân dung, trang phục và câu chuyện của toàn bộ 54 dân tộc tại Việt Nam. Không gian trưng bày kết hợp ảnh chân dung khổ lớn, trang phục truyền thống nguyên bản và hiện vật văn hóa các dân tộc thiểu số. Bảo tàng đã được nhiều hãng truyền thông quốc tế lớn như The New York Times, BBC, South China Morning Post, Paris Match, Spiegel giới thiệu. Đây là một trong những điểm đến văn hóa được đánh giá cao tại Hội An, mở cửa miễn phí cho mọi du khách.

CAB Hoian, viết tắt của Culture Art Base, là không gian kết nối các hoạt động nghệ thuật đương đại tại Hội An, do một nhóm nghệ sĩ đương đại thành lập năm 2019. Mục tiêu dài hạn của CAB là thúc đẩy giao lưu văn hóa - nghệ thuật giữa Hội An và các thành phố khác, góp phần đưa Hội An trở thành một điểm sáng tạo văn hóa quan trọng của khu vực miền Trung. Không gian có ba nhánh hoạt động chính: CAB Studio dành cho múa và trình diễn, CAB Lab dành cho các hoạt động nghệ thuật của trẻ em, và CAB Residency - chương trình lưu trú nghệ sĩ hướng tới mục tiêu bảo tồn di sản. CAB Hoian đặt tại Tổ 16, thôn Đồng Nà, thành phố Hội An.

Tiệm đại diện cho hành trình 31 năm mưu sinh, từ vỉa hè đến khi sở hữu căn nhà riêng trong ngõ. Đứng sau là chú – người từng làm thợ đóng tàu, và cô Nguyệt – linh hồn của các món ăn. Chi tiết không thể thay thế là kỹ thuật nướng thịt bền bỉ hơn 30 năm bất chấp khói than và áp huyết cao, chỉ để giữ đúng vị cho khách. Giác quan đầu tiên là tiếng xèo xèo và mùi thơm đặc trưng của bò lá lốt nướng chín tới. Cách đúng là phải nếm thử nước tương (nước nhân) độc quyền – thứ "linh hồn" gắn kết mọi nguyên liệu. Gia vị của tiệm được học hỏi từ một "bậc tiền bối người Hoa" nên vị rất đậm đà, phù hợp cả ba miền.