Lạng Sơn

Đền Bắc Lệ (còn gọi đền Công Đồng Bắc Lệ) nằm trên một quả đồi ở thôn Bắc Lệ, xã Tân Thành, khu vực huyện Hữu Lũng cũ, tỉnh Lạng Sơn, cách thành phố Lạng Sơn khoảng 80 km về phía nam. Đền được dựng khoảng thế kỷ 16–17, thờ Bà Chúa Thượng Ngàn – Mẫu Thượng Ngàn, một trong Tam tòa Thánh Mẫu của tín ngưỡng thờ Mẫu người Việt (cùng Mẫu Thượng Thiên và Mẫu Thoải); trong đền còn phối thờ Chầu Bé. Đây là một trong những trung tâm thờ Mẫu nổi tiếng linh thiêng bậc nhất của Xứ Lạng. Theo hai tấm bia đá còn lại (1919 và 1932), đền đã qua khoảng năm lần trùng tu, tôn tạo từ đầu thế kỷ 20. Đền chính gồm ba gian – Đệ nhất, Đệ nhị, Đệ tam – tường gạch mái ngói, cột gỗ, tổng diện tích khoảng 125 m², ẩn dưới tán cây cổ thụ; còn giữ 19 pho tượng lớn nhỏ bằng gỗ mít cùng nhiều hoành phi, câu đối chạm trổ tinh tế. Với giá trị lịch sử, tín ngưỡng và kiến trúc, đền Bắc Lệ được xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa năm 1992. Lễ hội đền diễn ra hằng năm từ ngày 18 đến 20 tháng Chín âm lịch, với các nghi lễ tắm ngai, chính tiệc và rước.

Chùa Thành, tên chữ Diên Khánh Tự, tọa lạc tại số 3 đường Hùng Vương, phường Lương Văn Tri, thành phố Lạng Sơn. Chùa do người dân địa phương dựng khoảng thế kỷ 15 thời Lê sơ, ban đầu tên Hương Lâm, quen gọi là chùa Thành vì nằm cạnh Đoàn Thành Lạng Sơn. Năm 1796 (đời Cảnh Thịnh), chùa dời về vị trí hiện nay và đổi tên Diên Khánh Tự; năm 1846 đời Thiệu Trị từng đổi thành Tuần Khánh Tự rồi trở lại tên cũ. Chùa đã qua nhiều lần trùng tu lớn vào các năm 1796, 1947, 1967, 1980, 1992 và 2004. Tam quan chùa làm theo lối chồng diêm nhiều lớp gồm 24 mái. Hệ thống tượng thờ gồm 53 pho đúc bằng đồng nguyên khối; năm 2007 Trung tâm Sách Kỷ lục Việt Nam xác nhận đây là ngôi chùa có hệ thống tượng thờ bằng đồng nguyên khối nhiều nhất Việt Nam. Chùa còn giữ quả chuông cổ nặng 600 kg đúc năm 1671, tấm bia đá năm 1796 và quả chuông 2,1 tấn đúc năm 2007. Năm 1993, chùa được xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia. Hiện chùa là trụ sở Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Lạng Sơn.

Nhà trưng bày chiến tích Chi Lăng (còn gọi Nhà trưng bày chiến thắng Chi Lăng) nằm ở thôn Quán Thanh, xã Chi Lăng, cạnh Quốc lộ 1A, dưới chân núi Phượng Hoàng, cách thành phố Lạng Sơn khoảng 40 km về phía nam.

Công trình được xây dựng năm 2002. Năm 2004 được xây dựng lại trên quy mô mở rộng khoảng 1,7 ha, gồm nhà trưng bày, kho, xưởng phục chế và nhà làm việc.

Đây là trung tâm của Khu di tích lịch sử Chi Lăng và là một trong ba điểm du lịch được công nhận của khu di tích. Nội dung trưng bày gồm ba chủ đề: Chi Lăng – lịch sử đất nước và con người, Lịch sử Chi Lăng, và Chi Lăng: Gìn giữ, phát huy truyền thống.

Ngoài ra bảo tàng còn có hệ thống tài liệu, hình ảnh, hiện vật tái hiện các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm trên đất Chi Lăng, nổi bật là chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang năm 1427 trước quân Minh.

Bảo tàng miễn phí vé vào cửa cho tất cả du khách đến tham quan và tìm hiểu lịch sử.

Nằm trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, trải trên diện tích khoảng 17 km² giữa thung lũng Bắc Sơn bao quanh bởi núi đá vôi.

Làng có trên 400 ngôi nhà sàn gỗ lợp ngói âm dương với (đặc điểm tất cả cửa nhà đều quay hướng Nam) của người Tày, cộng đồng ở đây phần lớn cùng mang họ Dương.

Người dân bắt đầu làm du lịch cộng đồng từ năm 2010. Khách đến làng có thể nghỉ homestay nhà sàn, nghe hát Then – đàn Tính, cùng dân làng gặt lúa, trồng rau, bắt cá, làm ngói âm dương, giã gạo.

Du khách có thể trải nghiệm leo đỉnh Nà Lay (trên 600 m) để ngắm toàn cảnh thung lũng và săn mây, hoặc dự lễ hội Lồng Tồng ngày 12–13 tháng Giêng âm lịch.

Đặc sản nơi đây có bánh chưng đen, xôi lá cẩm, lạp sườn, thịt treo gác bếp và quýt Bắc Sơn. Ngày 17 tháng 10 năm 2025, làng được Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc vinh danh 'Làng du lịch tốt nhất năm 2025', vượt qua hơn 270 hồ sơ đến từ 65 quốc gia.

Khu di tích lịch sử Chi Lăng gồm 52 điểm di tích trải dài theo thung lũng sông Thương, phần lớn thuộc xã Chi Lăng và thị trấn Đồng Mỏ, cách thành phố Lạng Sơn khoảng 40 km về phía nam. Ải Chi Lăng là thung lũng dài khoảng 4 km, chỗ rộng nhất hơn 1 km, kẹp giữa dãy Bảo Đài (phía đông) và dãy Cai Kinh (phía tây), có sông Thương chảy qua và các ngọn núi Kỳ Lân, Mã Yên, Hàm Quỷ, Phượng Hoàng; địa hình hiểm trở tạo thành phòng tuyến quân sự che chở kinh thành Thăng Long trước các cuộc xâm lược từ phương Bắc. Ngày 10 tháng 10 năm 1427, nghĩa quân Lam Sơn đã tiêu diệt đạo quân tiếp viện hơn 10 vạn quân Minh do Liễu Thăng chỉ huy tại đây. Khu di tích được xếp hạng di tích quốc gia năm 1962 (52 điểm) và di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 1954/QĐ-TTg ngày 31/12/2019 (24 điểm). Ba điểm du lịch được công nhận gồm đền Quỷ Môn, thành Bãi Hào và Nhà trưng bày chiến tích Chi Lăng.

Đền Kỳ Cùng dựng ở đầu cầu Kỳ Cùng, bên tả ngạn con sông cùng tên chảy qua trung tâm thành phố Lạng Sơn, mặt đền quay ra bờ sông. Gốc tích đền là nơi thờ thần sông – dân gian gọi là ông Cộc, ông Dài. Về sau đền gắn với tín ngưỡng thờ Quan lớn Tuần Tranh, vị quan từng được triều đình cử trấn thủ Lạng Sơn; trong đền còn phối thờ Đức Thánh Trần và Tam tòa Thánh Mẫu. Đền làm theo kiểu chữ Đinh, mặt tiền hướng nam, được trùng tu tháng 2 năm 1931 theo văn bia còn lại. Hiện vật quý gồm các bức hoành phi, đại tự thời Lê (có tấm ghi năm 1783) và thời Nguyễn, cùng chuông, đỉnh đồng và tượng thờ cổ. Năm 1993, đền được xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia. Hằng năm từ ngày 22 đến 27 tháng Giêng âm lịch, đền là tâm điểm của lễ hội Kỳ Cùng – Tả Phủ với nghi thức rước kiệu qua lại giữa đền Kỳ Cùng và đền Tả Phủ, được xem là lễ hội tiêu biểu bậc nhất của Xứ Lạng.

Đền Tả Phủ nằm ở trung tâm phố chợ Kỳ Lừa, thành phố Lạng Sơn, do nhân dân bảy phường của Lạng Sơn cùng thương nhân mười ba tỉnh Trung Quốc dựng năm Chính Hòa thứ 4 (1683) để thờ Tả đô đốc Hán quận công Thân Công Tài – vị tướng thời Hậu Lê, quê ở Bắc Giang. Tương truyền ông có công san đồi, bạt đất, mở bảy con đường và lập bảy phường cho phố chợ Kỳ Lừa. Đền quay cửa chính hướng Tây, dựng trên thế đất cao, kiến trúc hai tòa kết cấu theo lối chữ Công. Trong đền còn tấm bia đá bốn mặt mang tên 'Tôn sư phụ bi' dựng năm Quý Hợi, niên hiệu Chính Hòa thứ 4 (1683), ghi công đức Thân Công Tài. Cụm 'Bia và đền Tả Phủ' được Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng di tích quốc gia theo Quyết định số 57/VH-QĐ ngày 18/01/1993. Hằng năm từ ngày 22 đến 27 tháng Giêng âm lịch, đền là một trong hai trung tâm của lễ hội đền Kỳ Cùng – Tả Phủ (còn gọi lễ hội Đầu pháo Kỳ Lừa).

Khu du kích Ba Sơn là một vùng căn cứ du kích trong kháng chiến chống thực dân Pháp, trung tâm nằm ở xã Xuất Lễ cũ (nay là xã Ba Sơn), trải trên một số xã khu vực huyện Cao Lộc cũ. Khu du kích được xây dựng từ năm 1947, hình thành ngay trong vòng vây của địch, làm hậu thuẫn cho thế trận chiến tranh du kích toàn dân. Trong bốn năm 1947–1950, với hơn 100 trận đánh lớn nhỏ, quân dân khu du kích Ba Sơn đã đẩy lùi nhiều đợt càn quét của quân Pháp, góp phần vào chiến thắng trên mặt trận đường 4 và Chiến dịch Biên giới năm 1950. Khu du kích được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ chống Pháp và Huân chương Chiến công hạng Nhì; UBND tỉnh Lạng Sơn xếp hạng di tích cấp tỉnh gồm 9 điểm.

Chùa Tân Thanh nằm ở khu vực cửa khẩu Tân Thanh, xã Hoàng Văn Thụ, khu vực huyện Văn Lãng cũ, sát biên giới Việt – Trung. Chùa được khởi công ngày 16/5/2015 trên diện tích khoảng 21 ha, tổng kinh phí trên 500 tỷ đồng từ nguồn công đức; giai đoạn một được Giáo hội Phật giáo tỉnh Lạng Sơn khánh thành ngày 9/12/2015. Chùa có kiến trúc thuần Việt, đậm bản sắc văn hóa Bắc Bộ, gồm ba khu: cung Tam Bảo, điện thờ Đức Thánh Trần và điện thờ Đức Thánh Mẫu; ban Tam Bảo rộng khoảng 1.300 m², làm hoàn toàn từ gỗ lim, tượng Phật sơn son thếp vàng. Từng viên gạch xây chùa khắc dòng chữ 'Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam'. Chùa được công nhận là điểm du lịch của tỉnh Lạng Sơn; hội chùa diễn ra mùng 9 tháng Giêng âm lịch.

Khu lưu niệm đồng chí Lương Văn Tri gồm nhà lưu niệm phục dựng tại quê hương ở Bản Hẻo (xã Mỹ Liệt, châu Điềm He cũ, nay là xã Trấn Ninh, huyện Văn Quan) và công trình tượng đài. Lương Văn Tri sinh ngày 17 tháng 8 năm 1910 trong một gia đình dân tộc Tày; năm 1926 cùng Hoàng Văn Thụ lập nhóm thanh niên yêu nước ở Lạng Sơn, năm 1928 được kết nạp vào Đảng, tốt nghiệp Trường Quân sự Hoàng Phố (Trung Quốc) năm 1933, đến năm 1940 được cử làm chỉ huy đội du kích Bắc Sơn; ông hy sinh năm 1941. Nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh (2010), Đảng và Nhà nước dựng tượng đài đồng chí bằng đá theo mẫu gốc cao khoảng 2,5 m. Đây là địa chỉ giáo dục truyền thống, thu hút các đoàn về nguồn, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Khu di tích Khởi nghĩa Bắc Sơn là cụm di tích cách mạng gắn với cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn nổ ra ngày 27 tháng 9 năm 1940. Khu di tích được xếp hạng di tích quốc gia năm 1992 và di tích quốc gia đặc biệt năm 2016, gồm 12 điểm trải trên 6 xã của huyện Bắc Sơn cũ (Tân Hương, Hưng Vũ, Vũ Lăng, Vũ Lễ, Tân Lập, Long Đống): Mỏ Tát, đồi Nà Kheo, đình Nông Lục, đồn Mỏ Nhài, Thâm Thoông – Dập Dị, trường Vũ Lăng, Sa Khao, Khuổi Nọi, Lân Pán, Lân Táy – Mỏ Pia, Mỏ Rẹ và đèo Tam Canh. Đình Nông Lục (diện tích khoảng 180 m², kết hợp kiến trúc đồng bằng Bắc Bộ và nhà sàn Tày), cách đồn Mỏ Nhài khoảng 1 km, là nơi diễn ra cuộc họp quyết định phát động khởi nghĩa; đồn Mỏ Nhài là mục tiêu tấn công mở màn.

Làng văn hóa du lịch cộng đồng Hữu Liên nằm ở xã Hữu Liên, khu vực huyện Hữu Lũng cũ, phía tây nam tỉnh Lạng Sơn.

Làng ở vùng núi đá vôi rộng hơn 6.000 ha với trên 3.000 dân thuộc 5 dân tộc Kinh, Tày, Nùng, Dao, Mông. Bên trong còn có Khu bảo tồn thiên nhiên Hữu Liên có khoảng 8.900 ha rừng tự nhiên, ghi nhận 776 loài thực vật và 409 loài động vật, trong đó nhiều loài quý hiếm nằm trong Sách Đỏ.

Hữu Liên là cửa ngõ vào thảo nguyên Đồng Lâm, bãi cỏ rộng khoảng một trăm ha giữa các dãy núi đá, có đàn ngựa thả rông, và hồ Nong Dùng nằm trong thung lũng bao quanh bởi núi đá vôi.

Du khách có thể nghỉ homestay nhà sàn, cưỡi ngựa, chèo mảng, đi bộ trong rừng và tìm hiểu văn hóa các dân tộc.

Chùa Tiên nằm trong lòng núi Đại Tượng – ngọn núi hình con voi lớn ở phía nam thành phố Lạng Sơn, trên đường Hoàng Hoa Thám. Chùa có tên 'Song Tiên', do dân làng Phai Luông lập từ thời vua Lê Thánh Tông trên núi Đại Tượng gần Giếng Tiên; khoảng cuối thế kỷ 18, do xuống cấp, chùa được chuyển vào trong hang Song Tiên. Muốn vào hang lễ chùa phải qua hơn 65 bậc đá quanh co. Chùa thờ Phật, Mẫu và Đức Thánh Trần theo lối 'tiền Phật hậu Thánh'. Danh nhân Ngô Thì Sĩ (thế kỷ 18) xếp chùa vào 'Trấn doanh bát cảnh' của Lạng Sơn. Giếng Tiên nằm cách cửa sau hang khoảng 200 m về phía nam, gắn với truyền thuyết vị Tiên giúp dân làng có nguồn nước. Lễ hội chùa diễn ra ngày 18 tháng Giêng âm lịch.

Di tích lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở khu vực Thất Khê, xã Tràng Định, nằm cạnh Quốc lộ 4A, gắn với Chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm 1950 – chiến dịch giải phóng khu vực biên giới đông bắc, trong đó có Thất Khê. Cảnh quan di tích được giữ nguyên bản, tôn tạo và trưng bày phục vụ nhu cầu tham quan, học tập của nhân dân và du khách. Lưu ý: hệ thống di tích quốc gia đặc biệt 'Địa điểm Chiến thắng Biên giới năm 1950' gắn với việc Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp ra mặt trận quan sát trận Đông Khê nằm chủ yếu ở huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng; điểm ở Thất Khê (Tràng Định) là một địa điểm liên quan trên tuyến Quốc lộ 4A phía Lạng Sơn – cần đối chiếu hồ sơ di tích để mô tả chính xác.

Bảo tàng là một điểm trong Khu di tích quốc gia đặc biệt Khởi nghĩa Bắc Sơn. Nằm ở thôn Long Hưng, xã Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn, cạnh quốc lộ 1B, cách trung tâm thị trấn Bắc Sơn khoảng 2,5 km về phía bắc và cách thành phố Lạng Sơn khoảng 80 km.

Tòa nhà trưng bày hoàn thành năm 1985, mô phỏng kiến trúc nhà sàn truyền thống của người Tày. Đây là bảo tàng lưu niệm sự kiện lịch sử, trưng bày theo ba chủ đề: Bắc Sơn thời tiền sử; cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn; và Bắc Sơn phát huy truyền thống cách mạng.

Hiện vật gồm hình ảnh, tài liệu và đồ vật của quần chúng và đội du kích Bắc Sơn: từ thẻ thuế thân, biên lai thuế, bộ đèn hút thuốc phiện đến xiềng xích sắt.

Bảo tàng cho vào cửa miễn phí.

Chùa Bắc Nga (tên chữ 'Tiên Nga phật tự', còn gọi chùa Tiên Nga) nằm ở thôn Bắc Nga, xã Gia Cát, khu vực huyện Cao Lộc cũ, bên quốc lộ 4B và dòng sông Kỳ Cùng, cách trung tâm thành phố Lạng Sơn khoảng 10 km. Chùa dựng trên sườn đồi, lưng tựa núi, mặt hướng ra quốc lộ và khúc sông uốn lượn tạo thế 'rồng chầu hổ phục' theo phong thủy. Chùa do người dân dựng từ thế kỷ 16 để thờ tiên và Phật, trong đó có Cô Bé Bắc Nga. Lễ hội truyền thống chùa Bắc Nga được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định số 231/QĐ-BVHTTDL ngày 14/02/2023; lễ hội diễn ra ngày 15 tháng Giêng âm lịch với hát giao duyên và các trò diễn vùng biên.

Hang Thẩm Khuyên và hang Thẩm Hai ở xã Tân Văn, khu vực huyện Bình Gia cũ, là di tích khảo cổ tiền sử nổi tiếng của Việt Nam. Trong lớp trầm tích màu nâu đỏ giữa thế Pleistocene, các nhà khảo cổ đã tìm thấy 9 chiếc răng rời của người vượn đứng thẳng (Homo erectus) tại Thẩm Khuyên và 1 chiếc răng hàm trên tại Thẩm Hai, cùng nhiều hóa thạch động vật như đười ươi lùn, voi răng kiếm Stegodon, lợn rừng, tê giác và đặc biệt là vượn khổng lồ Gigantopithecus. Bằng phương pháp cộng hưởng từ điện tử (ESR), các nhà khoa học xác định niên đại hóa thạch ở Thẩm Khuyên khoảng 475.000 năm. Đây là một điểm trên Tuyến du lịch số 02 của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn.

Khu lưu niệm đồng chí Hoàng Văn Thụ nằm ở thôn Phạc Lạn, xã Hoàng Văn Thụ, khu vực huyện Văn Lãng cũ, cách thành phố Lạng Sơn khoảng 26 km về phía bắc – chính là quê hương của đồng chí. Hoàng Văn Thụ (sinh ngày 4 tháng 11 năm 1909, mất năm 1944) là người dân tộc Tày, chiến sĩ cộng sản, nhà cách mạng tiền bối. Khu di tích gồm hai phần: khu lưu niệm và khu tưởng niệm, được khánh thành ngày 25 tháng 10 năm 2009 nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của đồng chí; tượng đài đã được dựng và khánh thành từ năm 1994 trong khuôn viên rộng nhiều cây xanh. Khu di tích gắn cảnh quan văn hóa và các di tích lịch sử cách mạng liên quan đến cuộc đời, sự nghiệp của đồng chí.

Di tích Chiến thắng đường số 4 (Khu di tích lịch sử Đường số 4) là cụm di tích ghi dấu những chiến công của quân và dân ta trên tuyến Quốc lộ 4A trong kháng chiến chống Pháp, đặc biệt là Chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm 1950. Cụm di tích thuộc khu vực xã Văn Lãng và xã Tràng Định, gồm các điểm như Đài Chiến thắng Bông Lau - Lũng Phầy, Bia di tích Chiến thắng Lũng Phầy, Bia Chiến thắng Khuổi Sao - Bông Lau, Nhà bia di tích Chiến thắng Đường số 4 và địa điểm Kéo Quang. Đèo Bông Lau (dài khoảng 10 km, thuộc huyện Tràng Định) quanh co, dốc lớn, là nơi các đoàn xe quân Pháp thường bị chặn đánh; năm 1999, UBND tỉnh Lạng Sơn xây đài chiến thắng tại đây.

Khu du lịch Mẫu Sơn nằm ở xã Mẫu Sơn, cách trung tâm thành phố Lạng Sơn khoảng 30 km về phía đông bắc theo quốc lộ 4B. Dãy Mẫu Sơn gồm khoảng 80 ngọn núi lớn nhỏ, đỉnh cao nhất 1.541 m; khu nghỉ trải ở độ cao 1.200–1.541 m so với mực nước biển. Khí hậu mang tính chất á nhiệt đới và ôn đới, mùa hè mát mẻ, mùa đông buốt giá – đây là một trong hai đỉnh núi phía bắc Việt Nam thường xuất hiện tuyết rơi vào mùa đông, thời điểm dễ gặp tuyết nhất khoảng từ tháng 12 đến tháng 2. Trên núi có Linh Địa Mẫu Sơn (trung tâm tín ngưỡng cổ), khu núi Phặt Chỉ, các bản của người Dao và rừng nguyên sinh với quần thể đỗ quyên cổ thụ.

Đoàn Thành (Thành cổ Lạng Sơn) là di tích kiến trúc quân sự phản ánh lịch sử phòng thủ nơi cửa ngõ đất nước thời quân chủ phong kiến. Theo hai tư liệu 'Lạng Sơn Đoàn Thành Đồ' của Nguyễn Nghiễm và 'Đại Nam nhất thống chí', thành có thể được xây khoảng cuối thế kỷ 13 đến đầu thế kỷ 14, được tu bổ năm Hồng Đức thứ 26 (1495), rồi các đợt sửa chữa lớn năm 1756–1758 thời Cảnh Hưng, năm 1837 thời Nguyễn; cổng vòm phía Nam được tu bổ và cắm bia bảo vệ năm 2001, tu sửa lớn năm 2005–2006. Đoàn Thành được xếp hạng di tích quốc gia năm 1999. Cụm 'Xứ Lạng tứ trấn' (đền Cửa Đông, Tây, Nam, Bắc) trấn giữ bốn cửa của thành.

Quần thể di tích Nhị, Tam Thanh - Núi Tô Thị, Thành nhà Mạc trải rộng hơn 50 ha ở phường Tam Thanh, trong dãy núi đá vôi phía tây bắc trung tâm thành phố Lạng Sơn. Quần thể gồm động Nhị Thanh (bên trong có suối Ngọc Tuyền chảy qua) và chùa Tam Giáo, động Tam Thanh và chùa Tam Thanh, núi Tô Thị với khối đá 'nàng Tô Thị' bồng con (một trong bảy 'vọng phu thạch' của cả nước, nổi tiếng nhất), và Thành nhà Mạc - cứ điểm quân sự kiểm soát con đường qua lại Việt - Trung, xây từ cuối thế kỷ 16 đến giữa thế kỷ 17. Cả cụm được xếp hạng di tích cấp Quốc gia từ năm 1962 và được coi là 'đệ nhất bát cảnh Xứ Lạng'.

Núi Phai Vệ là ngọn núi đá nằm giữa trung tâm thành phố Lạng Sơn (khu vực phường Vĩnh Trại cũ), cao khoảng 80 m. Trong lòng núi có hai di chỉ khảo cổ – hang Phai Vệ I và Phai Vệ II – với dấu tích sinh vật cổ niên đại khoảng 10.000 năm và khoảng 5.000 năm, cùng một di tích Văn Miếu. Trên đỉnh núi là cột cờ Phai Vệ, xây dựng năm 2014 nhằm gìn giữ giá trị lịch sử của núi; đường lên gồm 535 bậc đá, được ví như một 'Vạn Lý Trường Thành thu nhỏ'. Buổi tối, gần 1.000 đèn LED thắp sáng cột cờ. Núi và cột cờ Phai Vệ được xem là một trong những biểu tượng của thành phố Lạng Sơn và là điểm check-in quen thuộc.

Đền Mẫu Đồng Đăng nằm ở thị trấn Đồng Đăng, xã Đồng Đăng, khu vực huyện Cao Lộc cũ, tỉnh Lạng Sơn, gần cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị và ga quốc tế Đồng Đăng. Đền thờ Mẫu Thượng Ngàn và Phật theo lối 'Tiền Thánh - Hậu Phật'; theo tương truyền, thời Hậu Lê, Mẫu Liễu Hạnh (Quỳnh Hoa, con gái Ngọc Hoàng) được cử xuống trần giúp dân, từ đó đền thờ cả Phật và Mẫu Liễu Hạnh. Đền là điểm số 10 trên Tuyến du lịch số 02 của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn. Lễ hội đền diễn ra ngày mùng 10 tháng Giêng âm lịch hằng năm với múa sư tử, các trò đẩy gậy, kéo co, ném còn và ẩm thực đặc sản Xứ Lạng.

Trung tâm Hỗ trợ khách Du lịch tỉnh Lạng Sơn là điểm cung cấp thông tin và hỗ trợ cho khách du lịch khi đến Xứ Lạng, đặt tại số 450 đường Bà Triệu, phường Đông Kinh, thành phố Lạng Sơn. Đầu mối phụ trách là Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Lạng Sơn – đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND tỉnh, thành lập cuối năm 2023 trên cơ sở hợp nhất các đơn vị xúc tiến của tỉnh. Thông tin du lịch chính thức của tỉnh được đăng tải tại langsontourism.com.vn. Số điện thoại liên hệ: (+84 205) 3 776 566. Trung tâm làm việc theo giờ hành chính: sáng 07:00–11:30, chiều 13:30–17:00.

Đường tuần tra biên giới đoạn từ cột mốc 1224 đến cột mốc 1300/3, thuộc khu vực xã Kiên Mộc và vùng biên giới Đình Lập, tỉnh Lạng Sơn, dài khoảng 100 km. Tuyến đường quanh co, uốn lượn trên các sườn núi, hai bên là cỏ lau, nhìn xuống thấy đường biên chạy như dải lụa giữa núi non trùng điệp. Khu vực này giáp xã Vô Ngại, huyện Bình Liêu (Quảng Ninh); các cột mốc 1297, 1300, 1305 được nhiều người tìm đến, đẹp nhất vào mùa hoa cỏ lau nở trắng đầu đông. Đường đi tham khảo: từ thành phố Lạng Sơn theo quốc lộ 4B đến Đình Lập, rẽ quốc lộ 31 vào xã Bắc Xa rồi theo đường trục xã lên các cột mốc.

Đền Quỷ Môn (còn gọi Đền Quan Trấn thủ) nằm ở thôn Quán Thanh, xã Chi Lăng, tại khu vực cửa bắc ải Chi Lăng – nơi có núi Mặt Quỷ và địa hình hiểm trở gắn tên gọi 'Quỷ Môn Quan' trong sử Việt. Đền thờ các binh sĩ và tướng lĩnh trấn thủ đã chiến đấu, hy sinh bảo vệ đất nước nơi cửa ải. Đền là một trong 52 điểm của Khu di tích lịch sử Chi Lăng (xếp hạng di tích quốc gia năm 1962) và là một trong 24 điểm được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2019; đồng thời là một trong ba điểm du lịch được công nhận của khu di tích (cùng thành Bãi Hào và Nhà trưng bày chiến tích Chi Lăng).

Hội chùa Tân Thanh được tổ chức hằng năm vào mùng 9 tháng Giêng âm lịch tại chùa Tân Thanh, nằm ở khu vực cửa khẩu Tân Thanh, xã Hoàng Văn Thụ (khu vực huyện Văn Lãng cũ), sát biên giới Việt – Trung.

Chùa được khởi công năm 2015 trên diện tích khoảng 21 ha, kiến trúc mang nét văn hóa truyền thống của người Việt. Lễ hội đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng đầu xuân của nhân dân, đồng thời tăng cường giao lưu văn hóa giữa người dân hai bên biên giới.

Lễ hội gồm 2 phần, phần lễ là dâng hương, cầu an còn phần hội có các trò chơi dân gian như cờ tướng, lày cỏ, kéo co, đẩy gậy.

Chợ Đông Kinh là trung tâm mua bán lớn nhất thành phố Lạng Sơn, nằm trên đường Nguyễn Du, gần ga Lạng Sơn và bờ sông Kỳ Cùng. Khu vực này từ nhiều thế kỷ trước thuộc 'Bạc dịch trường Vĩnh Bình', nơi trao đổi mua bán của thương nhân hai nước Việt Nam và Trung Quốc. Chợ có 3 tầng, mỗi tầng một nhóm mặt hàng: tầng 1 đồ điện tử, tầng 2 hàng tạp hóa, tầng 3 hàng thời trang; hàng hóa đa dạng, nhiều mẫu mã, giá thường thấp hơn các điểm bán lẻ khác do gần đầu nguồn. Chợ mở khoảng 6 giờ đến 18 giờ hằng ngày, đông nhất vào dịp tháng Chạp, tháng Giêng và mùa lễ hội.

Chợ cửa khẩu Tân Thanh nằm trong khu vực Cửa khẩu Tân Thanh, xã Hoàng Văn Thụ, cách thành phố Lạng Sơn khoảng 30 km. Đây là khu chợ lớn nhất trong các chợ biên giới ở Xứ Lạng, được đưa vào sử dụng đầu năm 2000 và từng được báo chí gọi là 'thiên đường mua sắm' trong những năm đầu. Khu cửa khẩu có trung tâm mua sắm 2 tầng, Trung tâm thương mại Hồng Kông, khu Thế giới Phụ nữ, chợ cửa khẩu và khu chợ trời sát đường biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc. Hàng hóa gồm nông sản, thủy sản trao đổi qua biên và hàng tiêu dùng công nghiệp giá rẻ nhập từ Trung Quốc.

Du lịch sinh thái cộng đồng Vũ Lăng là mô hình du lịch cộng đồng ở xã Vũ Lăng, xã vùng cao phía tây nam huyện Bắc Sơn cũ, cách thung lũng Bắc Sơn khoảng 20 km, được công nhận là xã An toàn khu (ATK).

Khu du lịch cộng đồng hình thành với sự tham gia của 7 hộ ở thôn Tràng Sơn 3, trên địa bàn xã có hai điểm thuộc Khu di tích quốc gia đặc biệt Khởi nghĩa Bắc Sơn là đèo Thâm Thoông – Dập Dị và trường Vũ Lăng.

Du khách nghỉ homestay nhà sàn, trải nghiệm đời sống, ẩm thực của đồng bào dân tộc và tham quan di tích lịch sử cách mạng, vườn cây, cảnh quan trong xã.

Thác Đăng Mò (còn gọi thác Mũi Bò) nằm ở vùng huyện Bình Gia cũ, tỉnh Lạng Sơn, tại nơi tiếp giáp ba xã Mông Ân, Thiện Thuật và Hoàng Văn Thụ. Tên gọi bắt nguồn từ tiếng Tày: phía thượng nguồn có hai dòng suối chảy cùng hướng rồi nhập làm một tạo thành ngọn thác. Thác bắt nguồn từ đập nước Mông Ân, dốc thoai thoải, bề rộng khoảng 40 m, đổ thành nhiều nhánh tạo nên các tầng nước nối tiếp. Thác Đăng Mò được UBND tỉnh Lạng Sơn công nhận là điểm du lịch của tỉnh vào tháng 6 năm 2020, thu hút khách đến tham quan, dã ngoại và tắm mát giữa khung cảnh rừng núi.

Thành Bãi Hào là một điểm trong hệ thống lũy phòng thủ của ải Chi Lăng, thuộc xã Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn. Lũy ải Chi Lăng được tạo thành bằng cách nối các dãy núi tự nhiên làm chiến lũy quân sự, kết hợp hào ở chân lũy, bố trí thành nơi mai phục và phòng thủ ngăn quân xâm lược đi qua thung lũng. Thành Bãi Hào là một trong ba điểm du lịch được công nhận thuộc Khu di tích lịch sử Chi Lăng (cùng đền Quỷ Môn và Nhà trưng bày chiến tích Chi Lăng). Hiện chưa có tài liệu mô tả riêng chi tiết về quy mô, niên đại của thành Bãi Hào – cần bổ sung nguồn.

Lễ hội Kỳ Cùng - Tả Phủ diễn ra từ ngày 22 đến ngày 27 tháng Giêng âm lịch hằng năm, là lễ hội lớn nhất tỉnh Lạng Sơn.

Lễ hội gắn với đền Kỳ Cùng thờ Quan lớn Tuần Tranh, và đền Tả Phủ do dân bảy phường Lạng Sơn cùng thương nhân mười ba tỉnh Trung Quốc dựng năm Chính Hòa thứ 4 (1683) để thờ Tả đô đốc Hán quận công Thân Công Tài.

Nghi thức tiêu biểu là lễ rước kiệu Quan lớn Tuần Tranh từ đền Kỳ Cùng sang đền Tả Phủ vào trưa ngày 22 và rước trở về đền Kỳ Cùng ngày 27. Phần hội có nhiều trò diễn dân gian, nổi bật là trò tranh đầu pháo.

Du lịch cộng đồng Mông Ân nằm ở xã Mông Ân, thuộc khu vực huyện Bình Gia cũ, tỉnh Lạng Sơn. Đồng bào dân tộc Tày ở đây còn lưu giữ nhiều nét văn hóa bản địa và cảnh quan thiên nhiên còn giữ được nét mộc mạc.

Điểm đến chính của khu vực là thác Đăng Mò (còn gọi thác Mũi Bò), được UBND tỉnh Lạng Sơn công nhận là điểm du lịch của tỉnh vào tháng 6 năm 2020.

Đến với du lịch cộng đồng Mông Ân, du khách được tham quan bản làng, tìm hiểu sinh hoạt của người Tày và trải nghiệm tắm thác, dã ngoại tại khu sinh thái thác Đăng Mò.

Du lịch sinh thái Suối Mỏ Mắm là khu du lịch sinh thái ở thôn Hoan Trung, vùng Bắc Sơn cũ, tỉnh Lạng Sơn, cách thị trấn Bắc Sơn khoảng 24 km. Điểm nhấn của khu là dòng suối nước trong chảy ra từ hang Keng Tao giữa khung cảnh rừng núi. Du khách có thể tắm suối, đi bộ nhẹ trong rừng, khám phá hang tự nhiên và nghỉ ngơi trong không gian yên tĩnh. Bản đồ du lịch tỉnh Lạng Sơn ghi khu này thuộc xã Vũ Lễ; nhiều nguồn du lịch ghi thôn Hoan Trung, xã Chiến Thắng – cần đối chiếu theo đơn vị hành chính hiện hành.

Đền Cửa Tây là một trong bốn ngôi đền 'Xứ Lạng tứ trấn' – Cửa Đông, Cửa Tây, Cửa Nam, Cửa Bắc – trấn giữ bốn cửa của Đoàn Thành Lạng Sơn, được dựng khoảng cuối thế kỷ 18 đến đầu thế kỷ 19, mặt hướng ra dòng sông Kỳ Cùng. Đền Cửa Tây có tên chữ 'Ngũ Nhạc Linh từ', nằm trên đường Trần Hưng Đạo, thờ vọng Đức Thánh Trần Hưng Đạo cùng các danh tướng nhà Trần; được xếp hạng di tích quốc gia năm 2013. Cụm bốn đền là nơi lưu giữ giá trị lịch sử, tín ngưỡng gắn với việc trấn giữ, phòng thủ nơi cửa ngõ đất nước.

Đền Cửa Nam là một trong bốn ngôi đền 'Xứ Lạng tứ trấn' – Cửa Đông, Cửa Tây, Cửa Nam, Cửa Bắc – trấn giữ bốn cửa của Đoàn Thành Lạng Sơn, được dựng khoảng cuối thế kỷ 18 đến đầu thế kỷ 19, mặt hướng ra dòng sông Kỳ Cùng. Đền Cửa Nam nằm ở phía nam Đoàn Thành, trên đường Cửa Nam, cách cửa nam thành khoảng 100 m; lễ hội đền tổ chức ngày 12 tháng Hai âm lịch hằng năm. Cụm bốn đền là nơi lưu giữ giá trị lịch sử, tín ngưỡng gắn với việc trấn giữ, phòng thủ nơi cửa ngõ đất nước.

Thác Bản Khiếng nằm ở thôn Nà Mò, xã Lộc Bình, cách thành phố Lạng Sơn khoảng 32 km và cách thị trấn Lộc Bình khoảng 6 km. Thác bắt nguồn từ dãy núi Mẫu Sơn ở độ cao trên 1.000 m, tổng chiều dài hơn 1.320 m, chia thành ba tầng chính, mỗi tầng cách nhau 200–300 m và cao từ 2 đến 8 m. Hai tầng trên tạo thành các hồ nước nhỏ trong xanh, dưới chân thác có hồ sâu 1–2 m với đáy đá. Đây là điểm dã ngoại, tắm mát được nhiều gia đình và nhóm bạn chọn vào dịp cuối tuần.

Đền Cửa Đông là một trong bốn ngôi đền 'Xứ Lạng tứ trấn' – Cửa Đông, Cửa Tây, Cửa Nam, Cửa Bắc – trấn giữ bốn cửa của Đoàn Thành Lạng Sơn, được dựng khoảng cuối thế kỷ 18 đến đầu thế kỷ 19, mặt hướng ra dòng sông Kỳ Cùng. Đền Cửa Đông nằm trên đường Hùng Vương, thờ thần Bạch Đế. Cụm bốn đền là nơi lưu giữ giá trị lịch sử, tín ngưỡng gắn với việc trấn giữ, phòng thủ nơi cửa ngõ đất nước.

Đền Cửa Bắc là một trong bốn ngôi đền 'Xứ Lạng tứ trấn' – Cửa Đông, Cửa Tây, Cửa Nam, Cửa Bắc – trấn giữ bốn cửa của Đoàn Thành Lạng Sơn, được dựng khoảng cuối thế kỷ 18 đến đầu thế kỷ 19, mặt hướng ra dòng sông Kỳ Cùng. Đền Cửa Bắc trấn giữ cửa bắc của Đoàn Thành Lạng Sơn. Cụm bốn đền là nơi lưu giữ giá trị lịch sử, tín ngưỡng gắn với việc trấn giữ, phòng thủ nơi cửa ngõ đất nước.