Chợ phiên Bảo Lạc họp trên một con phố nhỏ ở trung tâm thị trấn Bảo Lạc cũ, nay thuộc xã Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng: một bên là bờ sông Gâm, một bên là dãy nhà nhỏ dựa vào vách núi. Từ thành phố Cao Bằng lên đây khoảng 150 km, báo chí tả là mất chừng nửa ngày qua đường đèo dốc.

Chợ họp năm ngày một phiên, vào các ngày 5, 10, 15, 20, 25 âm lịch hằng tháng; một bài năm 2022 ghi thêm ngày 30. Báo chí gọi đây là chợ đầu mối khu vực miền Tây của tỉnh. Năm 2014, lãnh đạo địa phương và ban quản lý chợ cho biết sức mua bán ở phiên Bảo Lạc gấp đôi các phiên chợ khác, và lái buôn trung chuyển qua đây số lượng lớn ngô, bún khô, hà thủ ô, trâu, bò, lợn.

Người đi chợ là đồng bào Tày, Nùng, Mông, Dao, Lô Lô, Sán Chỉ từ các bản quanh vùng; có nhà cách chợ hai ba chục cây số, như ở các xã Hồng Trị, Cô Ba, Khánh Xuân, Xuân Trường cũ. Phụ nữ Mông, Dao, Lô Lô mặc váy áo nhiều màu; phụ nữ Nùng, Tày quấn khăn mỏ quạ, bán tạp hóa, vải, chỉ màu. Sạp vải của người Mông, người Tày bày những bộ váy thêu tay.

Nên đến từ sáng sớm, khi bà con từng tốp kéo về. Dãy hàng bày rau rừng, gà, cá sông, măng, củ ấu, gừng, ngô, bí, mật ong; phiên giáp Tết có thêm lá dong, gạo nếp làm bánh. Cuối chợ có lò rèn sửa nông cụ và chỗ buộc bò. Hàng ăn đông khách: phở bánh phơi khô chan nước xương, thịt lợn quay, thịt lợn chua ủ lên men, bánh bò, khẩu sli, bánh chưng đen, lạp sườn hun khói, bánh rán. Nhiều người ăn bữa trưa ngay ở chợ.

Chợ đã khác xưa: người bản xa không còn đi ngựa, đi bộ từ hôm trước rồi ngủ đêm ở đình chợ, mà đi xe máy; hàng hóa cũng nhiều hơn. Báo Cao Bằng năm 2020 tả chợ tan dần khi mặt trời đứng bóng, nên buổi sáng là lúc đông nhất.

Hạn chế cần biết: đường lên Bảo Lạc xa và nhiều đèo; giờ họp và phí chưa có công bố chính thức; phiên giáp Tết rất đông, dãy hàng chỉ chừa lối đi. Phần lớn mô tả trên báo là từ các năm 2014 đến 2025, nên hỏi lại tại chỗ.

Chợ còn là nơi bà con gặp gỡ, hẹn hò, nhắn việc cưới, việc làng. Hỏi trước khi chụp ảnh cận người, nhất là phụ nữ và trẻ nhỏ mặc trang phục truyền thống; tránh đứng chắn lối ở khu bán gia súc; mặc cả nhẹ nhàng.

Chợ hợp với người đi tuyến miền Tây Cao Bằng muốn xem một phiên chợ đông của nhiều dân tộc, dễ ghép với Làng du lịch cộng đồng Khuổi Khon của người Lô Lô, cách trung tâm Bảo Lạc cũ khoảng 16 km. Nếu lịch đi rơi vào ngày đuôi 1 và 6, có thể chọn chợ phiên Phja Đén ở xã Thành Công.