Cách thác Bản Giốc khoảng 500 m, chùa Phật Tích Trúc Lâm Bản Giốc dựng trên sườn núi Phia Nhằm, xã Đàm Thủy, hướng chính nhìn thẳng ra thác. Chùa khởi công tháng 6/2013, khánh thành ngày 15/12/2014 trên khuôn viên khoảng 3 ha; lễ khánh thành do Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam và UBND tỉnh Cao Bằng tổ chức. Tổng cục Du lịch và Báo Cao Bằng gọi đây là ngôi chùa đầu tiên được xây dựng trên vùng biên cương phía Bắc.

Tên chùa ghép ba lớp nghĩa, theo lời vị sư quản lý chùa kể với VOV: Phật Tích là tên một ngôi chùa ở Bắc Ninh, Trúc Lâm là thiền phái Trúc Lâm Yên Tử do Phật hoàng Trần Nhân Tông sáng lập, Bản Giốc là địa danh nơi chùa đứng. Đây là công trình mới, không phải di tích được xếp hạng.

Chùa làm theo lối kiến trúc truyền thống Việt, VOV mô tả là theo kiến trúc thời Lý - Trần: kết cấu gỗ lim, đá tảng, gạch ngói cổ truyền, mái đao, câu đối viết bằng chữ quốc ngữ. Điểm nhấn là lầu chuông Đại hồng chung Thiên Bảo đúc bằng đồng nặng 1,5 tấn; trên thân chuông khắc thơ của cố Giáo sư Vũ Khiêu, mở đầu bằng câu "Tiếng chuông vang trên đất Việt Nam, Từ ngọn thác dạt dào Bản Giốc".

Đi từ dưới lên, bạn qua tam quan, lầu chuông, rồi trên đường lên Tòa Tam Bảo gặp một vòm hang lớn trông như miệng rồng ngậm ngọc quay ra hướng thác; đó là cửa động nằm ngay trong núi Phia Nhằm. Trước Tam Bảo là lầu tượng Quan Thế Âm Bồ Tát. Khuôn viên còn có nhà thờ Tổ, vườn tượng La Hán, đền Mẫu thờ Việt Nam Triệu Tổ Hùng Vương và Đức Thánh Trần, đền thờ Nùng Trí Cao, nhân vật thế kỷ 11 của Cao Bằng, cùng nơi thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp và các anh hùng liệt sĩ.

Từ sân chùa nhìn xuống là thác, sông Quây Sơn và đồng ruộng; phía núi đối diện là công trình của nước láng giềng. Chùa nằm lưng chừng núi, người đi lại khó nên tính trước quãng đường lên Tam Bảo. Ngày lễ, tết khách đông; người dân trong xã thường lên chùa vào mùng 1, ngày rằm và dịp lễ tết. Giờ mở cửa và quy định riêng của nhà chùa chưa có công bố chính thức.

Đây là nơi thờ tự đang hoạt động: ăn mặc kín đáo, nói nhỏ, không leo lên bệ tượng, hỏi nhà chùa trước khi thỉnh chuông hay chụp ảnh trong điện. Khu vực sát biên giới, nên mang giấy tờ tùy thân.

Chùa hợp với người đến thác Bản Giốc muốn một điểm nhìn toàn cảnh và tìm hiểu cách một ngôi chùa mới gắn với vùng biên. Nếu bạn muốn một di tích lịch sử có hồ sơ xếp hạng, Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó ở xã Trường Hà là lựa chọn phù hợp hơn.