Bỏ qua, đến nội dung chính
Localis

Không gian di sản

Khu di tích Anh hùng liệt sĩ Kim Đồng

Mộ và tượng đài Kim Đồng, đội trưởng Đội Nhi đồng cứu quốc, cùng hang Nộc Én và nơi thành lập Đội ở làng Nà Mạ, xã Trường Hà.

Trường Hà, Cao Bằng

Câu chuyện

Từ khu di tích Pác Bó xuôi theo suối Lê Nin chừng 5 km là làng Nà Mạ, xã Trường Hà, quê của Kim Đồng. Khu di tích nằm cách tỉnh lộ 203 khoảng 200 m, có tường rào bao quanh, và là một cụm trong Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó.

Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dền, người Nùng, sinh năm 1929. Ngày 15/5/1941, Đội Nhi đồng cứu quốc được lập ở Nà Mạ, Kim Đồng làm đội trưởng; đội này là tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh. Tháng 8/1942, anh được gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tại hang Nộc Én trên núi sau làng. Sáng 15/2/1943, khi phát hiện địch lùng sục, anh đánh lạc hướng để cán bộ cách mạng rút an toàn và bị bắn hy sinh, khi vừa tròn 14 tuổi. Năm 1997, anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Khu di tích được dựng bằng phong trào "Kế hoạch nhỏ" của thiếu nhi cả nước do Trung ương Đoàn phát động, khánh thành ngày 15/5/1986. Tài liệu của tỉnh ghi nơi đây được xếp hạng di tích quốc gia năm 2011, còn Báo Cao Bằng ghi năm 2012. Phần mở rộng sau này rộng 12 ha, chia khu A 7 ha và khu B 5 ha.

Trung tâm là khu mộ dưới chân núi Tèo Lài: mộ Kim Đồng, bên trái là mộ mẹ anh, phía sau là tượng đài anh mặc bộ quần áo Nùng, tay nâng con chim bồ câu đưa thư. Trước tượng có 14 bậc đá và 14 cây lát, ứng với 14 mùa xuân của anh. Quanh đó có quảng trường, nhà trưng bày, nhà tưởng niệm, nhóm tượng các anh hùng tuổi thiếu niên và nhà sàn Kim Đồng. Hang Nộc Én và nhà bia Pò Đoi - Thoong Mạ, nơi thành lập Đội, là hai điểm khác trong cụm.

Tháng 5, nhất là quanh ngày 15/5, khu di tích đón nhiều đoàn thiếu nhi về dâng hương, kết nạp đội viên, cắm trại; ngày 11/5/2026 tại đây có Hành trình về nguồn kỷ niệm 85 năm thành lập Đội. Muốn không gian yên tĩnh thì nên tránh dịp này. Giờ mở cửa, phí tham quan của khu Kim Đồng chưa có công bố chính thức riêng, nên hỏi trước khi đi.

Đây là khu mộ, nơi tưởng niệm: ăn mặc lịch sự, giữ trật tự, không trèo lên tượng đài. Nà Mạ là làng đang có người sinh sống, hãy xin phép trước khi chụp ảnh người dân. Trường Hà là xã sát biên giới, nên mang theo giấy tờ tùy thân.

Nơi này hợp với gia đình có trẻ em, đoàn học sinh và người muốn biết lịch sử Đội Thiếu niên. Nếu muốn hiểu trọn giai đoạn 1941 đến 1945 với hang Cốc Bó, lán Khuổi Nặm và một nhà trưng bày lớn, hãy dành thời gian cho Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó cách đó khoảng 5 km, rồi ghé Kim Đồng trên đường về.

Có gì để trải nghiệm

  • Dâng hương tại khu mộ và tượng đài Kim Đồng
  • Tham quan hang Nộc Én, nhà bia Pò Đoi - Thoong Mạ
  • Tổ chức về nguồn, kết nạp đội viên (đoàn)
  • Ghép tuyến với Khu di tích Pác Bó

Từ khóa

  • di tích lịch sử
  • Kim Đồng
  • Đội Thiếu niên Tiền phong
  • Nà Mạ
  • Trường Hà
  • Cao Bằng