Chợ địa phương
Chợ Tam Kỳ
Mắt xích nối vùng nội địa và thương cảng Hội An giữa thế kỷ 19
Câu chuyện
Chợ Tam Kỳ là chợ trung tâm của khu Tam Kỳ cũ, nằm giữa các đường Phan Đình Phùng, Trần Cao Vân (nối dài) và Bạch Đằng, phía sau giáp sông Bàn Thạch. Từ 01/07/2025, chợ thuộc phường Tam Kỳ, thành phố Đà Nẵng; trước đó là phường Phước Hòa (từ 01/01/2025 là An Xuân), thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam. Đây là chợ dân sinh, bán chủ yếu cá, rau củ, thực phẩm và đồ dùng hằng ngày.
Gốc của chợ là chợ Vạn, hình thành giữa thế kỷ XIX, quy tụ hai vạn ghe (cộng đồng sống bằng nghề ghe thuyền) Bàn Thạch và Phước Xuyên, họp ở bờ sông Bàn Thạch chỗ đầu cầu Kỳ Phú. Theo các bài viết trên Báo Quảng Nam năm 2014, vải vóc, thuốc Bắc, hàng ngoại từ Hội An, Đà Nẵng theo sông Tam Kỳ về chợ; quế, tiêu, cau, chè từ vùng trung du Trà My, Tiên Phước đưa xuống, cùng vàng sa khoáng từ Bồng Miêu. Việc buôn bán thời ấy, kể cả thời Pháp thuộc, phần lớn nằm trong tay các nhà buôn Hoa kiều.
Chợ đã nhiều lần tách ra, dời chỗ và đổi tên: chợ Cũ, chợ Mới, chợ Chiều, chợ Mai. Năm 1962, khi cầu Kỳ Phú bằng bê tông xây xong, chợ Chiều dời về khu Gò Đá. Mốc nhập lại thành chợ Tam Kỳ được ghi khác nhau: sau năm 1975 theo một bài, năm 1982 theo bài khác. Năm 1982, chợ Tam Kỳ được xây mới tại khối phố 3 và 4, phường Phước Hòa.
Năm 2012, chợ được khởi công nâng cấp theo tiêu chuẩn chợ hạng I, thiết kế khối nhà chính ba tầng với hơn 10.100 m² sàn. Theo báo chí tháng 10/2025, tiểu thương chỉ buôn bán ở tầng 1 và tầng 2, tầng 3 bỏ trống. Phía sau chợ, hàng cá, rau củ quả, thịt, hải sản bày cả ra lòng lề đường Bạch Đằng, đông nhất khoảng 5:00–7:30 sáng và 16:30–18:00 chiều. Muốn thấy chợ cá, chợ rau lúc nhộn nhịp thì bạn nên đi sáng sớm.
Có mấy điều nên biết trước. Chợ nằm ở chỗ trũng, mỗi mùa mưa ngập khoảng bốn lần, có lúc nước ở tầng 1 lên tới 1–1,5 m. Không gian chật, hàng lấn ra lòng đường, nước xả và rác dọc đường Bạch Đằng từng gây mùi. Trong chợ nhiều quầy bán ế, trừ hàng ăn uống và hàng tiêu dùng hằng ngày. Từ tháng 8/2025, thành phố có chủ trương dời chợ, một phương án là về khu An Sơn cũ (nay thuộc phường Hương Trà). Đến tháng 10/2025 việc này vẫn ở bước định hướng, nên trước khi đi bạn hãy kiểm tra chợ còn họp ở chỗ cũ không.
Mỗi quầy là chỗ làm ăn của một hộ tiểu thương. Hãy hỏi trước khi chụp ảnh cận người bán và hỏi giá trước khi mua. Buổi sáng đường Bạch Đằng vừa có xe vừa có hàng bày dưới đất, nên đi bộ cẩn thận và để ý chỗ trơn ở khu hàng cá.
Chợ Tam Kỳ hợp với người muốn xem nhịp chợ dân sinh buổi sáng của Tam Kỳ, hoặc muốn lần theo lịch sử buôn bán ven sông Bàn Thạch. Chợ không hợp với người cần mua quà đặc sản ở nơi sắp xếp sẵn cho khách, người ngại chật và mùi tanh, hay ngày mưa lớn. Muốn một chợ phục vụ khách du lịch thì chợ Hàn ở trung tâm Đà Nẵng phù hợp hơn; còn các món quen của Tam Kỳ như cơm gà, lòng thả, súp bột báng thì bạn nên tìm ở các quán trong phường.
Từ khóa