Bỏ qua, đến nội dung chính
Localis

Chợ địa phương

Chợ Túy Loan

Nơi giữ nghề làm bánh tráng truyền thống của vùng ngoại ô Đà Nẵng

Đà Nẵng

Câu chuyện

Chợ Túy Loan nằm ở thôn Túy Loan Đông 1, xã Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng, cách trung tâm thành phố khoảng 15 km về phía tây, gần Quốc lộ 14B. Đây là chợ dân sinh, không phải chợ dựng cho khách du lịch. Báo Đà Nẵng xếp chợ Túy Loan vào ba chợ đầu mối của vùng Hòa Vang, nơi tập kết nông sản cung cấp cho nhiều chợ, nhà hàng, khu nghỉ dưỡng, trong đó có Bà Nà Hills.

Theo cổng thông tin thành phố, làng Túy Loan được lập vào khoảng năm 1470, thời Hồng Đức, do năm vị tiền hiền họ Đặng, Lâm, Nguyễn, Trần và Lê khai phá. Đình Túy Loan là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia từ năm 1999. Đình nằm bên sông Túy Loan, cách chợ khoảng 900 m đường chim bay. Năm dựng ngôi đình hiện nay được ghi khác nhau: 1889 theo cổng thông tin thành phố, 1900 theo báo Nhân Dân. Lễ hội làng diễn ra ngày 9 và 10 tháng Giêng âm lịch, trong đó có thi nướng bánh tráng.

Tháng 2/2024, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận nghề làm bánh tráng Túy Loan là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Bánh làm từ bột gạo trộn mè, gừng, tỏi, đường, nước mắm và muối, tráng tay rồi sấy trên than củi; loại truyền thống có đường kính khoảng 30 cm. Nghề đang co hẹp: đầu năm 2024 còn khoảng 15 hộ làm thường xuyên, dịp Tết thì hơn 40 hộ. Nghề thứ hai gắn với tên làng là làm mì Quảng.

Năm 2018, Báo Đà Nẵng kể các loại hàng tụ về chợ: bánh tráng và mì Quảng của làng, chiếu và nón Cẩm Nê, nông lâm sản Tây Nguyên, cá Đà Nẵng, mắm Hội An. Quanh chợ là khu phố chợ hình thành từ năm 2005, khi khoảng 130 hộ dân được di dời để xây trung tâm hành chính huyện Hòa Vang cũ. Khu này đông nhất vào buổi tối, với các tiệm tạp hóa và quán mì Quảng, bánh tráng nướng.

Từ ngày 20/6/2026, UBND xã Hòa Vang tổ chức "Phiên chợ quê Hòa Vang" ở khu chợ và phố đêm Túy Loan, theo kế hoạch họp vào tối thứ Bảy tuần đầu tiên mỗi tháng. Phiên đầu có khoảng 20 gian hàng nông sản và sản phẩm OCOP, có góc tráng mì, tráng bánh tráng, có hát bài chòi, và áp dụng tiêu chí "không nhựa – không hóa chất". Chưa rõ các phiên sau có họp đều không, nên hỏi lại trước khi đi.

Vài điều nên biết trước. Chưa có nguồn chính thức về giờ họp chợ. Bánh tráng làm ở từng hộ trong thôn, chưa có thông tin hộ nào đón khách xem làm, và mùa làm nhiều nhất là trước Tết. Bạn đi xe máy hoặc ô tô theo Quốc lộ 14B; bản đồ OpenStreetMap có trạm xe buýt mang tên chợ Túy Loan, nhưng tuyến và giờ chạy cần tra trên ứng dụng DanaBus.

Mỗi sạp là chỗ làm ăn của một gia đình, nên hỏi trước khi chụp ảnh người bán. Đình Túy Loan là nơi thờ các vị tiền hiền lập làng: ăn mặc kín đáo khi vào, và trong ngày lễ thì đứng ngoài khu hành lễ nếu không được mời.

Chợ Túy Loan hợp với người muốn xem một chợ nông thôn ven đô đang vận hành, ăn mì Quảng và mua bánh tráng ngay tại làng có nghề được công nhận di sản, rồi ghé đình làng. Chợ không hợp với người tìm hàng lưu niệm, cần giao tiếp bằng ngoại ngữ hoặc có ít thời gian. Nếu mục đích chính là mua đặc sản mang về, chợ Hàn ở trung tâm thành phố tiện hơn.

Từ khóa

  • chợ Túy Loan
  • làng cổ Túy Loan
  • Hoà Vang
  • Đà Nẵng
  • bánh tráng Túy Loan
  • làng nghề