Làng gốm Thanh Hà nằm bên bờ sông Thu Bồn, cách phố cổ Hội An khoảng 3 km về phía tây. Xóm gốm là khối Nam Diêu, trước thuộc phường Thanh Hà, TP Hội An. Từ 01/07/2025, nơi này thuộc phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng. Nghề gốm ở đây có từ khoảng thế kỷ XVI–XVII. Người lập nghề đến từ vùng Bắc Trung Bộ (Thanh Hóa – Nghệ An), và nghề đã có khoảng 500 năm.

Năm 2019, nghề gốm Thanh Hà được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định 2965/QĐ-BVHTTDL ngày 27/8/2019. Hồ sơ của Cục Di sản văn hóa ghi rằng gạch, ngói Thanh Hà đã góp phần tạo nên kiến trúc đô thị cổ Hội An. Làng có hơn 40 loại sản phẩm truyền thống, từ hũ, bình vôi, nồi, vại đến ngói âm dương và gạch thẻ. Hai dòng chính là gốm đỏ và gốm sành nâu, làm từ đất sét dọc sông Thu Bồn, tạo hình không dùng khuôn và nung bằng lò củi. Theo truyền thống, gốm ở đây không phủ men nên giữ màu của đất sau khi nung.

Điều nên xem kỹ nhất ở Thanh Hà là cách chuốt gốm. Mỗi bàn xoay cần hai người, theo truyền thống là phụ nữ. Một người ngồi chuốt đất thành hình, gọi là thợ chuốt. Người kia đứng, chân phải đẩy cho bàn xoay quay, hai tay nhồi đất, gọi là thợ đẩy. Đàn ông trong làng lo phần làm đất, hoàn thiện sản phẩm và đốt lò.

Vào làng phải mua vé. Bạn đi bộ qua các cơ sở xem thợ chuốt, phơi, nung gốm, rồi ngồi vào bàn xoay làm thử một món có thợ hướng dẫn. Các hoạt động trải nghiệm này không thu phí. Người thợ có thu nhập từ bán sản phẩm, còn các cơ sở được chia lại một phần doanh thu vé. Năm 2023, 60 người làm gốm được trả lương 3–6 triệu đồng mỗi tháng từ tiền vé.

Cần biết trước: Thanh Hà đón khách du lịch từ năm 2001 và nay rất đông. Năm 2025, làng đón hơn 251.000 lượt khách, trong đó hơn 224.000 lượt là khách quốc tế. Vé tham quan làng khoảng 25.000–40.000 đồng/người. Nghề cũng từng suýt mất: năm 2001 cả làng chỉ còn 8 cơ sở với 24 lao động. Đến đầu năm 2026, làng có hơn 37 hộ với 68 thợ, nhưng tìm người trẻ nối nghề vẫn là việc khó.

Từ phố cổ, bạn đi xe đạp, xe máy hay taxi đều được. Làng đón khách ban ngày và đóng cửa lúc 17h30. Mỗi năm làng có hai lễ tế Tổ nghề tại khu miếu Tổ Nam Diêu: tế Xuân ngày 10 tháng Giêng và tế Thu ngày 10 tháng Bảy âm lịch. Các năm gần đây, dịp tế Thu thường đi kèm lễ hội có thi làm gốm và đua ghe.

Các cơ sở gốm vừa là nhà ở vừa là chỗ làm việc. Hãy hỏi trước khi chụp cận người thợ và đừng chạm vào sản phẩm đang phơi. Miếu Tổ Nam Diêu là nơi thờ tự, vì vậy hãy ăn mặc kín đáo và giữ yên lặng. Trong ngày lễ, bạn làm theo hướng dẫn của ban tổ chức.

Thanh Hà hợp với người muốn tận mắt xem lối chuốt gốm hai người, với gia đình có trẻ nhỏ muốn thử ngồi bàn xoay, và với người muốn mua gốm đỏ ngay nơi làm ra. Làng không hợp với người tìm một xóm nghề vắng khách, không bán vé. Công viên Đất nung Thanh Hà nằm ngay trong làng nhưng là một điểm riêng, chuyên về mô hình đất nung. Trong cùng một buổi, bạn có thể ghép thêm làng rau Trà Quế cùng phường Hội An Tây, hoặc làng mộc Kim Bồng ở bờ sông bên kia.